Þjóðviljinn - 02.03.1952, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 02.03.1952, Blaðsíða 3
Sunnudagur 2. inarz 1952 — ÞJÓÐVILJINN (3 Guðtnundlyr Ótafsson 17. föfí 1899 — 23. febmár 1952 , Minningagörð Efst til vinstri sést „Hjallis" fyrir framan töfluna sem sýnir hið nýja heimsmet hans á 10.009 metrunum. — Fyrir framan hann svífur Torbjörn Falkanger og Noregsmeistarinn Arnfinn Eergman. — Til vinstri að neðan Hallgeir Brenden, sigurvegarinn í 18 kílómetra göngti, í miðjunni Ottar Gjermundshaug, og tSl hægri norska bandy-liðið. Fyrsta göngukeppni Islendinga á er- lendum vettvansi gekk nokkuð vel Það var sannarlega með nokkurri eftirvæntingu að mað- ur mætti á Besserud-tjörninni á Holmenkollen, en þar byrjaði og endaði 18 km gangan. I fyrsta sinn áttu íslendingar að taka þátt í skíðagöngu á er- lendum vettvangi, og það í sjálfum ólympíuleikunum, þar sem mættir eru allir beztu menn þjóðanna sem skíðagöng- ' ur stunda. Þessi fyrsta þátt- taka er framar öllum vonum þeirra sem á horfa og bera saman reynslu og aðstöðu annarra þjóða. Þó manni fynd- ist göngulag þeirra, er þeir lögðu af stað ekki eins létt og leikandi og margra þeirra æfðu manna er þarna gengu, þá má á það líta að þeir komu ekki síður í léttum göngutakti er 'þeir komu aftur. Það var líka svo, sem athyglisvert er, a'ð þeir komu allir fyrr í mark en sænsku tvíkeppnismennirnir sem ekki eru taldir neinir skuss ar, eins og t. d. Ernsater og Lars Erik Efverström. Er ég talaði við þá á eftir, eða rétt- ara sagt Einar B. Pálsson, skýrði hann mér frá því að þeir hefðu orðið fyrir óhöpp- um. Oddur dottið og meitt sig og hæpið að hann gæti or'ðið með meira í leikjunum. Ebén- ezer sem búizt var nú við að yrði þeirra skarpastur varð fyr ir því óláni að annað skíðið hálflosnaði og tókst honum ekki að festa það alla göng- una. Svo sennilegt má telja það að ef allt hefði gengið eftir áætlun hefði útkoman orðið enn betri. Eftir þessari frammi stöðu má segja að þessir piltar geti teki'ð þitt í 18 km göngu, í aiþjóðlegri keppni með sóma- samlegum árangri. En 18 km ganga er ekki þvílík þrekraun og 50 km sem þeir eigá að keppa í næst. Manni verður á að hugsa hv'ort ekki væri rétt að spara þá sem eiga að keppa Þóroddut Sigtryggsson fimmtugur Þóroddur Sigtryggsson varð fimmtugur 25. febr. s.l. Hann er fæddur 25. febr. 1902 í Skagafirði, sonur hjónanna Ingibjargar Pálsdóttur og Sig- tryggs Friðfinnssonar er bjuggu að Giljum í Vesturdal, og víðar í Skagafirði, og hefur alltaf átt heima í héraðinu. Hann stundaði öll venjuleg landbúnaðarstörf meðan hann dvaldi í sveitinni og mun'vera einn með þeim síðustu í Skaga firði er* gekk í beitarhús og stóð yfir fé á vetruni. Hann var þá vetrarmaður að Ábæ í Austurdal og gekk um tveggjatíma ferð á beitarhús- in þar sem hann varð stund- raa að standa yfir fénu og bar þá oft bagga af hrísi heim á kvöldin. Um- tuttugu og fimm ára aldur fluttist tíann svo til Sauðárkróks og hefur dvalið þar síðan. Hann stundaði alla algenga vinnu til sjós og lands, var talinn verkamaður góður og trúr í öllum sínum störfum. Þóroddur. tók snemma þátt í verkalýðsbaráttunni og var ákveðinn stuðningsmaður Þóroddur Sigtryggsson. Kömmúnistaflokksins og síðan Sósíalistaflo'íksins frá stofnun hans. Hann dvelst hú á sjúkra- húsinu á Sauðárkróki, þar sem hann hefur verið nú um skeið vegna vanheils'u, en hefur oft- ast fótaferð og er hinn hress- asti í tali. Vinir hans og kunn: ingjar senda hqnum hlýjar kveðjur og hugheilar árnaðar- óskir á þessum merku tíma- mótum, með ósk úm góða framtið. Kunningi, í boðgöngunni, því þar eru nokkrir möguleikar að ná stigi, ef alíir eru óþreyttir og uþp- lagðir. Þessir 18 km benda nokkuð til þess en við vonum það bezta. Övænt úrslit göngunnar. Miklar bollaleggingar voru um það hver mundi vinna þessa göngu og yoru ýmsir tilnefnd- ir: Stokken Noregi, Mora Nissa, Lonkila og Mákela (Finnar) o.f. Fáum datt í hug að Hallgeir Brenden yrði sá sem þar bæri sigur úr býtum. Norðmenn sögðu sjálfir að þetta kæmi þeim ekkert á ó- vart. Mora Nissa lét þess get- ið í blaðaviðtali, að hann hefði að vísu vitað að hann hefði verið til, en ekki að hann væri slíkur göngugarpur. Ég mun segja nánar frá Brenden síðar. Hann var hinn óvænti maður þessara leikja. Vonbrigði Sví- anna ur'ðu mikil með göngu þessa og kemur það glöggt fram í sænskum blöðum, sem telja að göngumenn þeirra séu of gamlir. Göngufærið var mjög gott og Hasu sagði fyrir gönguna að í svona færi ýnni bezti maður.' Mikill fólksfjöldi var mættur til að horf a á upp- haf og endir á þessari óvissu viðureign bæði í tvíkeppnis- göngunni og sérstöku 18 km göngunni sem fara fram sam- an. Auk þess eru sendar frétt- ir frá vissum stöðum um tíma hvers einstaks og á uþann hátt geta áhorfendur fylgzt með göngvinni. Fyrsta tilkynning kom eftir 7,5 km og þar var Mora Nisse lang fyrstur eða með 25 -mín;, Makala Finnlandi, með 1,50 lakari tíma og Brenden Nor- egur með 2 mín lakari, Stokk- en Noregi hafði 27,05; Svíinn T«app 27,40, sem talinn var nokkuð skæður. — Til saman- burðar má geta þess að milli- timi Gunnars Péturssonar var 30,31 og Ebenezer gekk á sama tíma 3QV31. Eftir þessar fyrstu tilkynningar er ekki gott að átta sig á hver verður fyrstur Almennt trúa memi ekki á að Mora Niese sigri í svona s.tuttri göngu. Síðan koma tilkynning- ar frá 13,5 > km stöðinni. Þá var Mora , Nisse og Martin Stokken jafnir á 48,50; Makáia Frainhald á 6. síðu. Kæri vinur. — Við skrifuð- umst á í gamla daga á meðan við vorum í æsku, því við höfð- um svo mikið og merkílegt hvor öðrum ^ö segja. Nú hef- ur orðið langt hlé á bréfaskrift- um okkar þótt efni væri til sízt rninna en forðum. Svona er að ná þeim aldri sem kallað er að verða fulltiðamaður. Ég man haustið 1923 í Vest- mannaeyjum, þegar við urðum vinir. Þú ungur verzlunarmað- ur, ég sjómaður á sama aldri. Ég man enn hvílíkt fagnaðar- efni það var mér sem lítt kunn- ugum aokomumanni að hitta pí!t á íhlnu reki sem snortinn var sama hugðarefni, hugsjón- ifini i;k nýjan sið, samfélag manna þíir cem óhæfu atvinnu- Icj'sis og fátæktar, kreppu og mannvíga vxri cndanlega byggt i'it, jar rcm allir æskumenn fengju jafnan rétt til að þróa það bezta í sjálfum sér, hver maður rétt til að njóta hæfi- leika sinna og verðleika. Ég man hyers.u okkur var tíðreikað að kvöldi út úr bæn- um: austur undir Kirkjubæ, suður fyrir Hraun, út á Hamar og vestur á Eiði, til að geta talað saman í næði um áhuga- mál okkarí það, sem koma skyldi, sósíalismann, hversu undrandi við urðum stundum þegar okkur varð litið á klukk- una og við komumst að raun um hve tíminn hafði liðið skjótt. Við vorum snortnir eldsprota mikillar hugsjónar, sem fengið haf'ði sína baktrygg- ingu í raunvísindalegum kenn- ingum sósíalista. Við lásum saman og brutum til mergjar eftir getu alit sem við kom- umst yfir á viðráðanlegu máli um hinn vísindalega sósíalisma, — og kenningin um það hvern- ig verkalýðurinn með aukinni þjóðfélagsþekkingu, váxandi sanítakaafli og sjálfstrú gerist leiðandi afl í frelsisbaráttu allra undirokaðra og loks sinn eigin frelsari, þessi kenning var okkur opinberun nýrra sanninda, nýrrar þekkingar, sem gaf okkur tríi á fólkið, sem við vorum hluti af, og trú á sjálfa okkur. Ég man hve þér svall móð- ur, þegar við afréðum loks að fara til vinar okkar, Sófusar, og skýra honum frá hugmynd okkar um stofnun pólitísks fé- lags og byrja að boða verka- lýðnum sósíaiisma og hve sigri- hrósandi við vorum þegar við, með 10—12 jafnöldrum okkar höfðum loicið við að stofna í Eyjum fyrsta félágið þar, sem kenndi sig við vísindalegan sós- íalisma eða kommúnisma. Eg sé enn fyrir hugskotsaugum mínum fyrstu árangrana, sem allir eru á einhvern hátt tcngd- ir persónu þinni baráttuskapi þínu, hnittni þinni og kímnis- gáfu. En hvers vegna er ég að rifja þetta upp nú? Vegna þess að á morgun er þér búin för til moldar og okkur vinum þín- um stefnt saman við gröf þína. Kæri æskuvinur og fé'lagi. Það . er, vissulega ærið harms- efni að missa þig á bezta aldri. Enn er margri hindrun órutt úr veginum, — enn við líði þjóðfélagsskipulag fávizkunnar, með tilheyrandi böli, fátækt og Guðmundur Ólafsson umkomuleysi þeirra, er auðinn skapa, enn við líði auðvalds- skipulag með þjóð okkar. Eigi að síður hefur hugsjón þinni fylgt mikil gifta og kiaftur þessi 30 ár sem liðin eru síð- ah fundum okkar fyrst bar saman. Aiþýða mestu þjóða heims hefur vaknað: losað sig við þjóðfélagsskipulag ranglæt- isins og tekið að framkvæma hugsjón þína, sósíalismann. Og meðal alþýðu þess hluta heims, sem enn Iýtur skipulagi auð- valdsins ryður nú sér til rúms heimsskoðun sósíalismans, Framhald á 6. síðu. r*^*sr^s#sr#^#s#^r***^#^*^*N*^*,*^*^<Nr^J Eymdarstefna Fran SláSfsfaeðisflokksiiis leggja bezta markaS bænáaona 81 Mjólkurneyzlan í bæjunum fer minnkandi. Það er staðreynd sem hollt er að bændur geri sér l|óst að er bein afleiðing þeirrar stjórnarstefnu Framsóknar og Sjálfstæðisflokksins að minnka káupgetu almennings og leiða atvinnuleysið yfir verkamenn bæjanna. Það er eitt vissasta markið um bág kjör bæjamanna er þeir fara ahnennt að spara við sig mjólk svo að veru- lega muni á mjólkursölunni. Mjóíkurmarkaðurinn í KeykjavOi hefur verið öruggur um alllangt skeið og í trausti þess hafa bændur Iagt í mikla ræktun og hafa í hyggju að auka mjólkurfrarnleiðsluna verulega. Eíkisstjórnin er með því að þrengja kosti alþýeunn- ar í bæjur.um að eySJIeggja þær vonir er bændur lands- ins hafa tengt við stóraukna rælrtun. Þegar það bætist ofan á þær þungu búsifjar sem bændur hafa orðið fyrir af dýrtíðarstefiiu Framsóknar og Sjálfstaíðisfíokksins er ekki ólíklegt að mörgum bóndanum verði það skiljan- legra en áður hve stjórn Steíngríms Steiaþórssonar og Bjárna Beh. stefnir hraðbyri út í ófæruna, þrátt fyrir betlifé sitt frá bandarísku hnsbændun'um, — eða réttar sagt vegna þess.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.