Þjóðviljinn


Þjóðviljinn - 22.03.1952, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 22.03.1952, Blaðsíða 1
 nm .: íUlVGCt Skrifstofur Þjóðviljans og prentsmiðja verða lokaðar í dag. Næsta blað kemur út á þriðju- dag. Laugardagur 22. marz 1952 — 17. árgangur — G8. tólublað GURHJA ....... M '::::::^:- /: :''/:-::::-r:'::'-'::y:::.:::y '¦'" •' ' •. :-' ' "'.¦ ¦ ¦ : .: ¦ ^íííV ^l^iísííKisí&^ f f Kveð$a til Sigfúsar Það springa út blóm í sporum þínum, það spretta upp lindir úr orðum þínum, það vaxa upp stoínar aí verkum þínum, það vorar og bírtir aí anda þínum — og þó er nú hljótt í huga mínum. Og eigi er kyn bótt hugur sé hljóður: ég hugsa til okkar særðu móður — þú varst henni, Sigfús, sonur góður, sannur og göíugur líís þíns óður, og því íer nú kvíði um kalinn gróður — ég kveð þig í íylgsni vors minnsta bróður. &t+*tsiÆa •«*-»» í dag kveður íslenzk alþýða, íslenzka þjóðin, leiðtoga sinn Sigíús Sigur- hjartarson. Útför Sigfúsar hefst með húsfcveðju að heintili hans í dag kl. 1. Séra Jakob Jónsson flytur húskveðjuna. Minningaratítöfn í Dómkirkjunni hefst kL 2. Björn Magnússon prófessor og séra Kristinn Stefánsson stórtempla? flytja minningarorð. Dómkirkjukór- inn undir stjórn Páls ísólfssonar og Söngkór verkalýðsfélaganna undir stjórn Guðmundar Jóhannssonar syngja. Þórarinn Guðmundsson leikur einleik á fiðlu. Hátölurum verðúr komið fyrir utan á kirkjunni. Géðtemplarahúsið verð ur opið meðan á athöfninni stendur og geta menn hlýtt á útvarp þar. Að lokum flytur Björn Magnússon prófessor bæn í Fossvogskapellu. Þjóðviljinn í dag er helgaður minningu Sigíúsar og rita nokkrir félagar hans kveðjur og minningargreinar. Fara hér á eftir kveðjuorð Brynjólfs Bjarnasonar: Það er ótrúlegt fyrir þá, sem ekki þekktu til, að hinn mikli atorkumaður, Sigf ús Sigurhjart- arson, skyldi eiga við laiiga og hættulega vanheilsu að strí'ða. Á síðastliðnu ári ágerðist sjúk- dómur hans með svo illkynjuð- um hætti að við félagar hans vorum milli vonar og ótta. Hann fór til Sovétrikjanna til að leita sér lækninga og fyrstu bréfin hans gáfu okkur vonir, sem vöktu fögnuð í brjóstum okkar. Fimmtugsafmæli hans var eins og fagnaðarhátíð. Við lifðum í voninni að hitta hann aftur heilan eftir skamma stund, og fá að þrýsta hönd hans. Sú von rættist. Og hví- líkur fagnaðarfundur. — Hann kom heim heill og hress og tók þegar til starfa með sinni aikunnu atorku og harðfylgi. Ég held að ég hafi aldrei séð hann jafn hamingjusaman. Hann hafði sé'ð fegurstu drauma sína í veruleikanum, hugsjón sína í framkvæmd, sem hann hafði helgað allt sitt líf og alla sína snilligáfu. Enn sem fyrr snerist allur hugur hans um það að boða þjóð sinni sannleikann, strjúka þoku blekkinganna af hinum höldnu augum hennar. Hann hóf starf sitt á því að halda erindi í Gamla bíói um för síná og það, sem hann hafði séð og heyrt. Húsið var troðfullt og hundruð manna urðu frá að hverfa. Ég hef heyrt alla þá, sem hlustuðu á þetta erindi og ég hef talað við, ljúka upp ein- um munni um það, að aldrei Minningarfundur um Slgiús Sigurhjartarson verður í Austurbæjarbíói á morgun sunnudag klukkan 2 eftir hádegi Sösglcór verkalýðsfélaganna í Beykjavík syngur. Elnar Olgeirssen flytur kveðju. Sörgarmaísirtn leikinn Húsio verður opnað kl. 1.30. — Fundurinn hefst kl. 2 stundvíslega. MiSstfém Sameiningiiiflokks aSþýðu — Sésáaiisfaflokksins hefðu þeir heyrt sagt frá líf- inu í Sovétríkjunum með slík- um ágætum. Erindi Sigf úsar var mál dagsins í Reykjavík. Á þessari stundu reis snilld hans hæst í boðun sannleikans í þessu landi, sem er tröllriðið af lýginni. .Og orð hans máttu sín meira en flestra, ef ekki allra, núlifandi Islendinga. Þúsundir landa hans þekktu raunsæi hans, mannkosti, drenglund og sanjileiksást. En Sigfús var sjálfur ekki ánægður. Að loknu erindinu átti hann tal við mig og sagði að það væri öldungis ómögulegt að gera efninu nein fullnægjandi skil á svona stutt- um tíma. 'Næst hugsaði hann sér að halda tvö erindi. Ann- að sem fjallaði aðallega um kjör almennings í Sovétríkjun- um, tryggingakerfið og fræðslu- málin, eftir þvi sem tími entist til. Hitt um stjórnarfar Sovét- ríkjanna, lýðræði alþýðunnar, en í því efni sagði hann mér að margt af því sem hann hafði séð og heyrt og kynnt sér, hefði veri'ð fyrir sér eins og opin- berun. — Þessu næst ætlaði hann að skrifa "stóra bók um Sovétríkin, en hann hafði í för sinni viðað að sér ótrúlega miklum forða af gögnum til hennar. Fundur var nú boðað- ur í stærsta samkomuhúsi bæj- arins, þar sem Sigfús ætlaði að halda fyrra erindi sitt af tveim- ur fyrirhugu'ðum og enn sem fyrr seldust allir aðgöngumið- nr á skammri stund, og hundr- að manna urðu frá að hvérfa. — En kvöldið áður en erindið skyldi halda, laust hinn við- sjáli sjúkdómur hann til bana, rétt eftir að hann' kom heim úr mannfagna'ði, sem templar- ar héidu honum til heiðurs. Þetta var eins og reiðarslag. Allt það bezta í íslenzku' þjóð- inni var lostið djúpum harmi. — Þúsundir góðra Islendinga fundu til, eins og þeir hefðu misst náinn ástvin, Og hvílíkur harmur mundi þá ekki kveðinn að nánustu ástvinum, konu og börnum, þegar slíkur maður fellur frá. En eitt veit ég: Sigfúsi Sigur- hjartarsyni mundi vera það sírt a& skapi, áð við færum að telja harma okkar yfir moldum hans. Víst er mikið skarð fyrir skildi, ekki aðeins í Sósíalistaflokkn- um, heldtir allslaðar í¦ fyí-king- vim íslenzku þjóðarinnar, þar sem barizt er fyrir góðum mál- stað. Afrek hans verða ekki talin hér. í baráttunni gegn á- fengisbölinu stóð hann í fylk- ingarbrjósti, og engan hef ég þekkt, sem hafði jafn djúpan skilning á hörmum þeirra, sem eiga um sárt að binda af völd- um þess. Þess vegna varð starf hans á þessu sviði farsælla en flestra annarra. Margt hið bezta í skólalöggjöf okkar er fyrst og fremst verk Sigfúsar og væri þó betur ef allar tillögur hans hefðu náð fram að ganga. En mesta afrek hans er þó þáttur hans í stofnun Sósíal- istaflokksins, sköpun hans og mótun allt til þessa dags. Fyrir það verk mun sagan geyma nafn hans í þakklátri minningu komandi kynslóða. Það er mikil hamingja að hafa átt slíkan félaga sem Sig- fús Sigurhjartarson og fá að njóta verka hans. Og sú hamingja verðw ekki frá okkur tekin. Verkið stendur þó mað- urinn falli. Það sem Sigfús hef- ur kennt okkur hverfur ekki með honum. Við geymum það í hug og hjarta. Og sannarlega er það meira í anda hans að minnast þeirrar hamingju í dag og fagna þvi að hún skyldi falla okkur í skaut, en að gefa sig sorginni á vald. Hvernig fáum vi'ð bezt heiðr- að minningu Sigfúsar Sigur- hjartarsonar? Með því að neyta allra þeirra krafta sem- með okkur blunda, hverjum einum, hvern: dag i og hverja stund til þess að vinna fyrir hugsjón hans. Skarð slíkra af- reksmanna verður að vísu aldr- ei fyllt af neinum einstaklingi. Ifln það er hægt að fylla það af mörgum mönnum, sem allir leggjast á eitt að láta af mörk- um hið bezta sem í þeim býr. Við strengjum þess* heit í dag, að gera öll það sem í okkar valdi stendur til að fylla hið auða skarð. Og við látum okk- ur það ekki nægja. Við lofum því áð láta einskis ófreistað til að herða sóknina, gera allt starf flokksins samhentara, markvissara og árangursríkara en nokkru sinni fyrr. í dag heitum við Sigfúsi Sig- urhja.rtarsyni því að varðveita arf hans, einingu flokksins okk- ar, eins 02; sjáaldur augna vorra. Þá einingu vilja og at- Framhald á 7. síðu.