Þjóðviljinn - 31.08.1958, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 31.08.1958, Blaðsíða 4
4) — ÞJÓÐVILJINN — Sunnudagur 31. ágúst 1958 SKAKÞATTUR Ritstjóri: Sveinn Kristinssoa Frá Portoros 14. 15. Dd3 16. Bd2 Be7 f4 a6 Þegar þetta er ritað er 12 umferðum lokið á skákþinginu mikla í Portoros. Er ennþá ógerningur að sjá íyrir hverjir komast í úrslit, en eins og sakir standa nú þá sýnast þeir Matanovic, Gligor- ic, Friðrik Ólafsson, Benkö og Panno einna líklegastir auk Rússanna, Petrosjans og Tals. Fróðir menn telja, að þurfa muni 12—12V2 yinning til þess að ná úrslitasæti, en það þýðir að Friðrik mundi þurfa eigi færri en 5 vinninga út úr þeim 8 skákum sem hann á eftir ó- tefldar þegar þetta er ritað. Er því Ijóst að hann má hafa sig allan við og hagsýni og var- færni að haldast í hendur við hörkú og vakandi sigurvilja. Hvítt: Larsen. Svart: Gligoric. Bent Larsent En þótt svo að honum mis- heppnaðist að komast í úrslit að þessu sinni, þá hefur frammistaða hans á mótinu til þessa vakið heimsathygli, enda hefur alþjóðaskáksambandið nú séð sóma sinn í því iað veita honum hinn virðulega titil stórmeistari. Er það mikil viðurkenning, en fyllilega verðskulduð. Ætti þetta að styrkja þann ásetning okkar landa hans, að veita hinum unga skákmanni sem bezt skilyrði og aðstöðu til að helga sig óskiptan list sinni og jafnframt að efla og styrkja skáklífið í landinu. Bent Larsen stórmeistari af Danmórku hefur verið fremur slyppifengur fyrri hluta móts- ins, þótt hann hafi fengið glæsilega vinninga inn á milli. Ein hörkulegasta skák móts- ins, var tap hans fyrir Gligoric í þriðju umferð. Hún birtist í stórblaðinu Manchester Guardi- .an á dögunum með skýringum eftir brezka meistarann C. H. Alexander og 'hefi ég rænt henni baðan með lauslega snör- uðum skýringum. Alexander lætur þess getið í sambandi við skák þessa, að árangur GHgorics á skákmót- um síðustu árin styrki slöðugt það álit manna, að hann sé sterkasti skákmaður heims ut- an Rússlands. Hér kemur skákin; Kóngsindversk vöm. 1. d4 Bf6 2. c4 gfi 3. Rc3 Bg? 4. e4 d6 5. Be2 0—0 6. Rf3 e5 7. d5 Fremur óvenjulegur leikur. Nú til dags er eftirfarandi leið al- gengari: 7. 0—0 Rc6, 8. d5 Re7, 9. b4 o.s.frv. 7. Ra6 Eitt einkenni stórmeistaranna er hæfni þeirra til að koma fram með nýjar hugmyndir í hefðbundnum stöðum. Hér hefði maður vænzt 7. - Rb-d? með framhaldinu -Rc5, -a5,. -Re8 og -f5. Gligoric hefur hins vegar í huga hagstætt af- brigði af Júgóslavnesku vörn- inni í Kóngsindversku tafli. 8. Rd2 Larsen hyggst einnig vera frumlegur, en þessi og næstu leikir hans eru miður áhrifa- ríkir. Einfaldara og betra væri 8. 0—0 c5, 9. a3 Rc7, 10. b4 o.s.frv. i » 8. c5 9. a3 Re8 10. h4 Hugmyndin að leika h-peðinu snemma fram er þekkt vopn gegn Kóngsindverskri vörn, en venjulega er það þó gert áður en hvítur hefur leikið kóngs- riddara sínum. 10. f 5 11. h5 Rf6 12. hxg6 hxg6 13. Rf3 Rc7 14. Rg5 Þetta er enn tímatap. Öru'gg- ara væri 14. Bh6 og síðan Dd2 og 0—0—0. 17. g3 Rg4 18. Rh3 b5! Upphaf á Ijómandi snjallri leikfléttu. Leiki svartur í stað- inn 18. -g5 kæmi 19. Bxg4 Bxg4, 20. f3 Bd7, 21. g4 og hvítur stæði jafnvel nokkru betur með hliðsjón af hinum innilokaða kóngsbiskup svarts. 19. gxf4 exf4 20. Bxg4 Bxg4 21. Rxf4 Svarí: Gligoric ABCDEFGH I 1§#ÍL ÍÉ j Sl • iSíSS!? -ií^, HBi J m. m m * ¦ fm -m fm M ABCREFOH Hvítt: Larsen 21. Hxf4 Þessa fórn hefur Gligoric greinilega haft í undirbúningi nokkrum leikjum áður. 22. Bxf4 bxc4 23. Dxc4 Rb5 24. Kd2 Slæm nauðsyn. Ef 24. Rxb5 kæmi 24. -axb5, 25. Dd3 Bxb2, 26. Ha2 Bd4 og síðan p-b4. Ef 24. Bd2 kæmi -Rd4. Eða 24. Rdl Bf3. Eða að lokum 24. 0—0 Bf3, 25. Dd3 Rd4 og síð- an Dh4. I ölum þesum leiðum spannar svartur borðið með bjskupum sínum og nær ó- stöðvandi sókn gegn hvíta kóngnum. 24. Hf8 25. Be3 Bf3 26. Hh-gl Rxc3 Framhald á 8. síðu. Frá birnaskóla Hafnarfjarðar Böm fædd 1949 og 1950 komi í skólann ¦þriðjudaginn 2. sept. kl. 10 árdegís. Börn fædd 1951 (Fædd fyrir næstu árarhót) mæti sama dag kl. 2 e.h. Börn fædd 1949 og 1950 — sem flutzt hafa í skólahverfið í sumar hafi með sér prófeink- unnir frá síðasta voii. Kénnarafundur verður í skólanum kl. 9 ár- degis sama dag. e Skólastjóri1 l- Nýkominn sandpappír í eíiirtöldum númerum: Númer 60 — 80 — 90 — 100 — 120 inníremur vatnspappír Númer 120 •— 150 — 200 — 240 — 280 — 320 — 400 HARPA H.F. Einholti 8. íslenzkir danslagatextar — Oít íremur ortir aí vilja en mætti — Einu ljóðin, sem unga íólkið lærir — Hvers vegna ekki? OFT HEFUR verið orð á því gert, að íslenzkir danslaga- textar nú á _,,þessum síðustu og verstu tlinum" væru lítill skáldskapur og ómerkilegir í hvívetna. Eg skal ekki bera á móti þM , að þetta er sann- mæli um flesta þeirra, því miður, þótt innan um allan óhroðann sé að finna ýmsar sæmilegar vísur. En engu að síður ætla ég, að þeir séu sízt iakari heldur en margir erlendir textar, t.d. amerískir, því að argari þvætting er varla hægt að hugsa sér. Hins vegar hef ég heyrt ýmsa skemmtilega norska og einnig sænska texta, og tel, að höf- undar íslenzkra danslaga- texta ættu fremur að leita sér fyrirmynda úr þeirri átt en úr vestrinu. Hins vegar hafa ameilsk danslög nú um sinn verið einna vinsælust hér, svo að það er engin furða, þótt textaáhrifa hafi gætt verulega frá þeim. EG ÆTLA, að tvær séu höfuð- orsakir þess, hve íslenzkir danslagatextar eru yf irleitt lélegir. 1 fyrsta lagi hafa fæstir þeirra, sem skáldaheiti bera, lagt sig niður við það að yrkja slíka texta, telja það víst ekki virðingu sinni sam- boðið. 1 þeirra stað hafa orð- ið til þess ýmsir, sem lítt skáldlega eru vaxnir og gera þetta meir af vilja en mætti, enda er raunin sú, að textar manna, eins og t.d. Kristjáns frá Djúpalæk, bera af sem gull af eiri. 1 öðru lagi er mun erfiðara að yrkja góða danslagatexta en flestir halda. Ekki er nóg að fá orðin til að standa í stuðlum og ríma, þau verða einnig að falla að laginu, textinn verður að vera vel sönghæfur. Þarna hefur mörgum höfundum einmitt orðið á í messunni, þótt þeir hafi komizt sæmilega frá ljóðagerðinni að öðru leyti. Þeir, ¦ sem fást við að yrkja danslagatexta, verða óhjá-. kvæmilega að hafa eyra fyr- ir tónlist og skynja þau lög- mál lagsins, sem textinn má ekki þverbrjóla. NÚ KANN einhver að spyrja, hvort það geri í sjálfu sér nokkuð til, þótt danslagatext- ar séu illa ortir, þetta séu aðeins dægurflugur, sem ekki beri að bera háar listakröf- ur til. Þeim sé aðeins ætlað að vera til skemmtunar, Þetta er rétt svo langt sem það nær, en er þó ekki nema hálfsannleikur. Þess ber vand- lega að gæta, að danslaga- textar eru það eina ljóða- kyns, sem mikill hluti unga fólksins í landinu les og lærir. Fyrir þá sök hafa þeir meiri þýðingu en ætla mætti í fljótit bragði. Og þegar saman fer, að þeir eru um heimskulegt, jaínvel óhrjálegt efni, eru illa ortir og á vondu máli, fara áhrif þeirra að verða. meira en vafasöm. Sum dans- og dægurlög geta líka orðið furðanlega lífseig, lífseigaií en margur æðri skáldskapur. ÞEGAR ÞESS er gætt, hvs skaðvænleg áhrif lélegir dans- og dægurlagatextar geta haft á æskuna í landinu, er þeir leggjast á eitt með hasarblöðum og glæpamynd- um, þá held ég, að ungti skáldin okkar ættu að leggja á sig þann kross við og við af þjóðlegri skyldurækni að- yrkja góða og skemmtilega. danslagatexta. í þau skipti myndu þau áreiðanlega ekki tala fyrir daufum eyrum, Og hvers vegna skyldi Múhameð ekki koma til fjallsins úr því fjallið vill ekki koma til Múhameðs, ef það er .£ -þágu. menningarinnar ?

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.