Þjóðviljinn - 16.03.1960, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 16.03.1960, Blaðsíða 4
'é) — ÞJÓDVILJINN — Miðvikudagur 16. marz 1960 BrautryS'jenclur IV bíúm Nasdeshda Krupskaja var þjóða. A því þingi kynntist fædd í Leníngrad árið 1869. hún Klöru Zetkin og bundust Foroldrar hennar voru mennt- þœr vináttuböndum, sem ent- uð og framfarasinnuð á ust meðan báðar lifðu. /þeirra tíma mælikvarða." • ,-Nadesbla- yfir gaf heimili . sitt 14 ára að aldri, hún varð . að vinna fyrir sér sjálf, ef hún átti að geta haldið áfram námi. Árið 1887 lauk hún menntaskólaprófi með ágætis- einkunn og fékk gullverðlaun fyrir námsafrek- Þegar hún svo fór að taka þátt í lífi og starfi stúdent- anna, fór hún að sjá lífið í nýju Ijósi, og þá fór hana að dreyma um að vinna að ' velf erð mannkynsins. Hún hóf nú á sunnudögum ókeyp- • is kennslu fyrir verkafólk, og því starfi hélt hún áfram í fimm ár. i Árið 1894 sá Nadeshda Krupskaja Lenín í fyrsta sinni og varð nánasti sam- verkamaður hans. Ári seinna var Lenín tekinn fastur, og einu ári þar á eftir kom röð- in að henni. í sjö mánuði var hún í fangaklefa, þá var hún dæmd í útlegð til Ufa Bas- , ckiri. En hún fór fram á að fá heldur að taka útlegð sína í Síberíu, en þar var í út-^ ' legð unnusti hennar Wladimir Iljitsch Lenín. Þau voru síðan gefin saman í hjónaband í hinu fjarlæga þorpi Chusch- ensk. Nadeshda Krupskaja fór nú að vinna að frelsun konunnar . úr þeirri ánauð er hún hafði verið í víða í hinu stórrúss- neska keisaradæmi. Starfi þessu þessu helgaði hún alla sína krafta og allar sínar af- burða miklu gáfur. Hún gaf út fyrstu bók sína „Hin vinn- • andi kona" árið 1901 í Genf. Seinna skrifaði hún fjölda af blaðagreinum og ávörpum til þess að hvetja konurnar til að vinna að frelsi sínu. Hún átti einnig mikinn þátt í útgáfu blaðsins „Verkakon- an" árið 1914. Árið 1915 sat Nadeshda Krupskaja hið alþjóðlega kvennaþing í Bern- Þar hélt hún ræðu og mælti gegn stríði og fyrir vináttu allra Nadeshda beitti sér af al- Nadeshda Krupskaja efli fyrir því að fá konurn- ar til þátttöku í októberbylt- ingunni. Hún skrifaði í blöð og tímarit, hélt fundi, ferðað- ist um meðal verkakvenna og bændakvenna og hélt uppi bréfaskiptum. Einnig tók hún þátt í lausn fjölmargra vandamála, evo sem eins og að skipuleggja barnaheimili, heimavistarskóla, mötuneyti o. fl. Nadeshda Krupskaja hafði alltaf sérstakan áhuga á menntun og uppeldi æskunn- ar. Hún tók sér nú fyrir hendur að læra uppeldisvís- indi og kom málakunnátta hennar þar að góðu haldi. Hána dreymdi um skóla með námsáætlun, þannig að þar gætu allir þroskað hæfi- leika sína í hverja átt sem þeir beindust. Hún lagði áherzlu á það hve geysiþýðingarmikið það væri að börnin fengju samfé- lagslegt uppeldi þegar í frum- bernsku. Hún sýndi fram á að samfélagið veikir ekki ein- staklingseðli barnsins, heldur þvert á móti stuðlar að því að það þroskist með eðlileg- um hætti. Sameiginlegir leik- ir, sameiginlegt starf og sameiginieg áhugamál, allt þetta sýndi hún fram á að innrætti barninu tilfinningu fyrir samfélaginu auk þess sem það lærði þar sjálfkrafa að hlíta nauðsynlegum aga. Hamingjusama bernsku taldi hún bezta veganesti hvers einstaklings, þann fjár- sjóð sem aldrei yrði frá nein- um tekinn- Hún lagði á það mikla áherzlu að foreldrar ættu ekki að líta á börnin sem lifandi eign sína eða nokkurskonar þræla, heldur ekki sem byrði á heimilinu eða truflun á heimilisfriðnum, heldur ekki sem leikfang. Þau ættu að gera sér það ljóst að barnið væri sjálf- stæður einstaklingur, með sitt eigið einstaklingseðli, þói það væri veikburða og þiarfn-j aðist hjálpar og hlífðar hinna | fullorðnu, og umfram allt að börnin ættu framtíðina. Þetta var í stuttu máli skoð- un Nadeshdu Krupskaju. Allar þessar uppeldisskoð- anir eru nú löngu viður- kenndar, og foreldrar og upp- alendur um allan heim hafa lærfc og notið góðs af þeim. Árið 1931 var Nadeshda Krupskaja gerð heiðursmeð- limur Akademiunnar, sama ár hlaut hún doktorsnafnbót í uppeldisvisindum og var hún sú fyrsta er þann titil hlaut í Ráðstjórnarríkjunum. Síð- ustu æviár sín var hún með- limur í Æðstaráði Ráðstjórn arríkjanna. Margar »®^zmmmsmi^æM hvíl þrælasala". ~R A * * '\r ' P' Sovézki kvikmyndaleikar- E | eOnaariJlllí 1 UOIH inn og leikstjórinn Bomlar 1 S tjúk, sem frægastu:<" hefur orðið u»lan Sovétríkjanna fyrir £ E myndina „örlög manns" tr getið var á sínum tíma fcér E E í Þjóðviljanum, hefur gert samning um samvinnu við hinia E S kunna ítalska kvikmyndagerðarmann Roberfto KossellJaúi, £ E „Nótt í Róm" á fyrirhuguð kvikmynd að nefnast og m»» E E Bondartjúk Ieika í henni rússneskan fanga, sem kemiít E E undan og leMar hælis hjá ítalskri fjölskylduí Róm. — 5 3 Á. myndinni hér fyrir ofan sést Bondartjúk á götu í Mf- S E uðborg ítaiíu. ásamt konu sinni, á myndinni til vins>M E E hér fyrir neðan sést hann í hlu'íverki sínu í fyrrnefaÍM £ , E kvikmyndinni „örlögum manns". — Myndin tíl hægfi E 7f,r 1E er alM; annars eðlis. Hún er af þýzka leikaranutu Peter E smiðjur, samyrkjubu, boka- = . , . , S ..„ . . * = van Eyck i hlutverki smu i kvikmyndmni „Svart næl»a = sofn og hverskonar aðrar — etofnanir bera nafn hennar. Nú er verið að gefa út það sem eftir hana liggur skrifað um uppeldisvísindi og eru sex bindi af því þegar komin út. Allir þeir sem þekktu Nad- eshdu Krupskaju Kiáðust að lítillæti hennar, hispursleysi, menningu hennar og sálar- göfgi. Með hinu frábærilega mikla framlagi sínu í baráttunni fyrir réttindum kvenna og uppeldi barna hefur Nadeshda Krupskaja skipað sér sess meðal hinna allra glæsileg- ustu af fulltrúum kvenna á öllum tímum og í öllum lönd- um. 'illllillllHIIIIIUIIIIIHIllllllllllllllllllllllllllllllUIIIIHnilHIIIHIIIMllllllllllllllllltllllllllllllllllllUIIUIIIIIUIIIUIIIIIIMIIIIIIUIIIMIIIinil^ •PÖSTURIN • Smáslys í bílaleik I frétt í blaðinu í gær var sagt frá smáslysi, er varð fyrir utan söluturn í Kirkjustræti á sunnudagskvöldið, er ungur maður varð á milli tveggja bifreiða og skarst á fæti. Þetta slys væri í sjálfu sér ekki í frásögur færandi, ef orsakir þess hefðu ek'ki verið nokkuð sérstæðar. Þannig var mál með vexti, að tvær bifreiðir höfðu numið staðar fyrir utan sölu- turninn. Pilturinn, sem fyrir elysinu varð, var í fremri bif- reiðinni, en hann þekkti pilta, eem voru í aftari bifreiðinni, og fór út til þess að tala við þá. Örstutt bil var á milli bif- að vekja ahygli á þessum at- burði. Það er nefnilega ekk- ert nýtt í sögunni, að ungir menn, sem hafa bíla til um- ráða, eru öruggir með sig og vilja sýnast „kaldir kallar", séu að hrekkja kunningja sína með ógætilegum akstri. Venjulega fer allt vel, kunn- inginn hrekkur í kút og bölv-, ar Óg bílstjórinn skemmtir sér. En því miður tekst Hka stundum ver til. Þess er t.d. skemmst að minnast, að ung- ur maður úti á landi hlaut örkuml í slysi, er hlauzt af slí'kum bílaleik. Þótt slíkir „leikir" kunni að vera skemmtilegir, eru þeir of hættulegir til þess að það sé réttlætanlegt að iðka þá. 1 • Getur Orðið dýrkeypt fyrsta lagi má bifreiðarstjór- skemmtun mn sjálfur aldrei trevsta ör- Þótt þarna færi betur en YB& sínu um of> ^að getur á horfðist, finnst mér rétt brugðizt, þegar sízt skyldi. reiðanna og gekk hann á milli þeirra. Þá datt þeim, er sat við stýrið í aftari bifreiðinni, í hug að hrekkja hann og steig á benzíngjöfina til þess að gera honum bilt við, en um leið missti hann bifreið- ina af stað og rann hún á piltinn og klemmdi hann á milli bílanna. Hnúðarnir á stuðurunum tóku hins vegar mesta höggið af, þannig að pilturinn slapp með skurð á fæti. I öðru lagi getur hann aldrei reiknað út viðbrögð þess. sem hann er að hrekkja. Ef honum veður verulega bilt við, getur hann eins vel hlaupið beint fyrir bifreið- ina í fátinu, sem á hann kem- ur. Loks getur bíllinn sjálfur brugðizt, þótt ekki komi ann- að til. Að sjálfsögðu ætlar sá, er hrekkinn fremur aldrei að gera hinum neitt mein, hann ætlar aðeins að skemmta sér svolítið á hans kostnað. En sú skemmtun getur orðið nokkuð dýru verði keypt, og þess vegna er betra að stofna ekki til hennar. Klósettskálar og kosscar of nkranar og rennilokur nýkomið. VATNSVIRKINN h.L. Skipholti 1. — Sími 19-562.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.