Þjóðviljinn - 15.12.1965, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 15.12.1965, Blaðsíða 4
4 StoA — ÞJÓÐVTEJINN — Miðvifcudagur 13. <*aseml«r 1905. DiOMNN Útgefandi: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokk- urinn. — Ritstjórar: Ivar H. Jónsson (áb), Magnús Kjartansson, Sigurður Guðmundsson. Ritstjóri Sunnudags: Jón Bjarnason. Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson. Ritstjórn. afgreiðsla, auglýsingar, prentsmiðja, Skólavörðust. 19 Sími 17-500 (5 línur). Askriftarverð kr. 95.00 á mánuði. Auglýsingastjóri: Þorvaldur Jóhannesson. Skaftstjórn ITndanfarið hafa verið einhver mestu góðæri, sem þjóðin hefur lifað. Mikill afli hefur borizt á land á ári hverju, svo að ekki eru dæmi til ann- ars eins. Þrátt fyrir það stynur ríkisstjórnin nú undan erfiðleikum og tómahljóði í ríkiskassanum. Heimatilbúin óheillastefna ríkisstjórnarinnar hef- ur leikið ríkissjóð svo grátt á þessum uppgripa- tímum, að hún telur sig þurfa að leggja á hvern nýjan skattinn á eftir öðrum, jafnframt því, sem hún grípur til neyðarráðstafana eins og að skera niður verklegar framkvæmdir í þjóðarþágu; skóla, sjúkrahús, hafnir, vegi, rannsóknarstarfsemi. En á sama tíma lifa verðbólgubraskarar í velsæld og fjárfesta í miljónahöllum þau verðmæti, sem þjóð. in skapar, án tillits til nytsemi og þjóðarhags. Braskararnir eru líka þeir einu, sem sleppa við hinar fjölbreytilegu álögur ríkisstjórnarinnar — að hennar dómi skal verðbólgugróðinn vera frið- helgur. # Fftirlæ'tismeðal ríkiss'tjórnarinnar nú við a'f- greiðslu f járlaga er að leggja á margvíslegustu skatta til að ná endum saman og er hún f urðulega fundvís á skattstofna þar sem sízt skyldi. Síðustu vikur hafa komið fram á alþingi fjögur skat'fa- frumvörp. Benzínskattur á að hækka um 90 aura á lítra og þungaskattur dísilbifreiða skal hækka, nýr rafmagnsskattur mun leiða af sér 8—10% hækkun raforku í smásölu, aukatekjur ríkissjóðs eiga að hækka verulega og 0,5% gjaldeyrisskatt- ur á að færa ríkissjóði 35 milj. kr., á ári, en þessi skattur þýðir beinlínis lækkun á gengi íslenzku krónunnar um hálfan af hundraði. # I úðvík Jósepsson minnist á þessa skattaherferð ríkisstjórnarinnar í nefndaráliti um gjaldeyr- isskattinn. Segir þar m.a.: „öll er þessi skatt- heimta réttlætt með því að fjárhagur ríkissjóðs fari versnandi og að ekki sé unnt að afgreiða greiðsluhallalaus fjárlög án þess að leggja á nýja skatta. Ljóst má vera, að skattar eins og þeir, sem hér um ræðir, hrökkva skammt í því dýrtíðar- flóði, sem nú gengur yfir. Skattar þessir munu hafa sín áhrif á aukningu dýrtíðarinnar og nýr vandi mun upp koma þegar á næsta ári. Eina ráð- ið til að komast út úr þeim dýrtíðarvanda, sem stefna ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum hefur leitt til er að breyta um stefnu. Snúas't þarf gegn dýrtíðarvandamálinu sjálfu, en hætta ráðstöfun- um, sem magna dýrtíðina". — Þannig eru ráðstaf- anir ríkisstjórnarinnar til að leysa efnahagsvanda- málin til þess eins að auka enn á vandann, sem hún hefur sjálf búið til með verðbólgustefnu smm. JÓN H. BJÖRNSSON 0G GARÐYRKJUSKOUNN Þann 9. dés. s.l. birti Jón H. Björnsson M.S., garðaarkitekt, grein hér í blaðinu um garð- yrkjuskólann undir fyrirsögn- inni; „Garðyrkjustéttin á að reka garðyrkjuskólann". Fýrir- sögn greinarinnar og ýmsar staðhsefingar höf. gefa mér til- efni til athugasernda. Greinarhöfundur vitnar til reksturstilhögunar döhsku garðyrkjuskólanna máli . sínu iil stuðnings. Hér er um mis- skilnins ag ræða. Hvorki heild- arsamtök garðyrkjustéttanna, heildarsamtök áhugamanna, né afurðasölufélagann.a reka skól- ana. Dönsku garðyrkjuskólarn- ir. Vilvords og Beder, voru einkaskólár. sem voru orðnir svo illa farnir fyrir nokkrum árum, að beir voru að því komnir að gefast upp. Þá voru þeir yfirteknir af félögum, sem leituðu samskota einstaklinga og fyrirtækja, svo og ríkis- aðstoðar, endurreistu þá og endurbyggðu. Þannig skilst mér að varið hafi verið til Vilvorde 40 til 50 milj. ísl. króna undanfarin ár.' Ég hef aldrei heyrt þess getið, að Danir hafi afhent einkaaðilum ríkisskóla, þvert á mótj hefur ríkið yfirtekið bent eða óbeint fjölda einkaskóla. Nú leggur greinarhöfundur®' til, að garðyrkjuskólinn verði afhentur hinum ýmsu félaga- samtökum garðyrkjumanna. á- hugamanna og afurðasölufé- iaga og þau rekj hann sam- eiginlega á kostnað ríkisins. Slíkt fordæmi gæti trúlega haft vafasamar afleiðingar. Auk þess iiggur ekkert fyrir um áhuga þessara aðila og mjög ótrúlegt, að hann sé fyr- ir hendi. í>á má og benda á, að t.d. Garðyrkjufélag íslands er opið félag. Væri mjög auð- velt fyrir smáhóp, t.d. garð- yrkjubænda. eða annarra aðila, ag yfirtaka °11 völd og láta það félag þjóna sínum einka- hagsmunum. I>á mun meiri- hluti félaga garðyrkjubænda- féiaganna ekki vera garðyrkju- fræðingar. Stjórn þessara aðila yfir garðyrkjuskólanum. væri hliðstæð því, að ,,fúskarar* í iðngreinum tækju að sér að stjórna iðnskólunum. Ekki er trúlegt, að þessir aðilar hafi mikinn áhuga fyr- ir því, að garðyrkjuskólinn verði öflug og vel búin stofn- un. T.d. sagði einnþeirra eitt sinn við míg að garðyrkju- bændur hefðu yfirleitt engan áhuga fyrir stofnun, sem ung- aði út ,,konkurentum". Gæti þetta ekki verið skýring á því áhugaleysi, sem greinarhöfund- ur kvartar yfir og jafhframt skýring á áhuga hans fyrir skólanum ,,okkar", að hann komist á vald þessara aðila? Er yfirleitt ástæða til að ræða jafn sjálfsagðan hlut og þann, að garðyrkjuskólinn á að þjóna hagsmunum þjóðarheildarinnar og þá einkum unga fólksins, sem er að búa sig undir lífs- baráttuna. Frá því skólinn tók til starfa, hefur verið stefnt að því marki, að skólinn yrði fullkomlega hæfur til að ge^na hlutverkj igínu, ae nú virðist loks vera farið að r°fa til. Sumir telja að markið sé sett of hátt I>að mun síðari tími dæma um. Hvað gera annars hin ís- lenzku garðyrk.iufélög? Um það er mér lítig kunnugt. í Danmörku hafa hliðstæð félög um áratuga skeið haft fjölda ráðunauta í þjónustu sinni. Annast þeir margháttaðar til- raunir. Það er eðlilega ekki hlutverk skóla heldur ráðu- nauta að þjóna einkahagsmun- um garðyrkjubænda. Væri t.d. fjarstæða, að öll fálögin. sem greinarhöfundur tilgreinir, réðu ! hann sameiginlega sem ráðu- naut Óefað væri hann reiðu- búinn að fórna sér og starfs- kröftum sínum fyrir meðbræð- urna, svipað og hann telur ajálfsagt, að aðrir geri. I Nokkrar athugasemdir Sú staðhæfing, að sárálítil framleiðsla og neyzla á ís- lenzku grænmetj stafi aðallega af vinnuaflsskorti. er blátt á- fram furðuleg. Hvemig lýsir greinarhöfundur, að þessum málum sé háttað hjá Dönum? Leggja þeir ekki ofurkapp á hagkvæmari framleiðsluaðferð- ir, með lækkuðum framleiðslu- kostnaði? Reka þeir ekki torg- sölur, endurbæta dreifingai^ kerfið, vinna að lækkun milli- liðakostnaðar. stórauka vinnslu og djúpfrystingu? Með öðrum orðum taka upp hörkusam- keppni við innflutt grænmeíi og önnur matvæli. Hvernig hafa íslenzkir garðyrkjubænd- ur hagað sér? Það er sjálf- sagt ekki vert að ræða um það. Annars erum við sammála um rnargt viðvíkjandi skólan- um. Við erum í aðalatriðum sammála um tilhögun kennsl- unnar, sem sé samtengingu verknáms o.g bóknáms. Við er- um sammála um, að skólinn ráði yfír fullkomínni gróðrar- stöð. Um stærðina erum við hinsvegar ekki sammála. Ég tel, að gróðrarstöðin þurfi að vera það stór, að þar séu verk- efni fyrir nokkra vel færa og sérfróða gaðyrkjuverknámS- kennara svo að verknáms- kennslan geti orðið í góðu iagi. Með öðrum orðum að skil- yrði séu fyrir fjölbreyttri ræktun við fullkomin skilyrði og í höndum hinna færustu, er væru hæfir til að þiálfa nemendurna við hin ýmsu margbreytilegu störf. Við er- um sammála um. að kennar- arnir hafi aðstöðu til rann- sókna Og tilrauna. Við þau störf geía eínmitt færir garð- yrkjumenn aðstoðað Þá. Greinarhöfundur ræðir um litla samvinnu við garðyrkju- bændur. Engum ætti þó að vera kunnara en honum sjálf- um um erfiðleikana á því að njóta samúðar og samstöðu með þeim. Hann rak sjálfur fyrirtæki sitt um skeið. Mér virtust ýmsir stéttarbræður hans hafa meiri áhuga á öðru en að láta hann njóta sann- mælis og starfsfriðar. Fyrir ári átti hann þátt í að semja uppkast að nýrri reglu- gerð fyrir garðyrkjuskólann. Tillögum hans var mjög illa tekið. Það er ótrúlegur og ó- skiljanlegur misskilningur að láta líta svo út, að garðyrkju- stéttin sé samstæð heild. Greinarhöfundur ræðir lít- ilsháttar um. ósanngjarnar kröfur á hendur skólanum. Nokkrir aðilar hafa á undan- förnum árurn stundað þá iðju af ofurkappi að skara eld að hverskonar ágreiningi .og kröfugerð en reyndar hefur greinarhöfundur oft tekið drengilega afstöðu. Fyrir rúmlega ári átti Jón H. Biörnsson'þátt í bréfi sem ritað var til hr. landbún- aðarráðherra Ingólfs Jónsson- ar. og var mér sent afrit af því. Vil ég taka mér það bessaleyfi að birta hér lítinn kafla; ,,Á það má að sjálfsögðu minna, að garðyrkjuskólihn hefur á þessu ári starfað í 25 ár Og hefur brautskráð 150 nemendur. Nálega 80% þeirra starfa í iðn sinni og má því með fullum rétti staðhæfa, að skólinn hafi gegnt því hlut- verki, sem honum var fyrir- hugað í öndverðu. Hinsvegar er það sorgleg staðreynd, að frá fyrstu tíð skólans, hefur verið lakar að þessari mennta- stofnun búið, en nokkurri annarri menntastofnun ÞJóðar- innar, hvað húsakost snert- ir..." Framhald á 9. síðu. fy*ám.$W^ fil w Æyisago Harolds Böðyorssonar -SÍDARA BINDI - Hér er fram haldiS áílt til þessa dags œvisögu Haralds Böðvarsspnar, hins sérsíceáa athafna- og afreksmanns. Hún hefst þann áag, sem þau Ingunn Sveinsdóttir eru gefin saman í Afcraneskirkju. Segir hér frá vist þeírra á „kvistinum í Kafteinshúsinu" í Reyk|avík, hinni œvintýralegu för þeirra til Noregs í desember 1915 og stofnun fyrirfcekisins Haraldur Böðvarsson &. Co., sem nú er eift frausfasta og umfangsmesfa úfgerðar-/ iSnacSar- og Verzlunarfyrirtœki Iandsins. 'Söfíurifari gerir sér far um aS leioa í Ijós, hvao' i uppruna, uppeldi og fari sögumannsins Ieiðir af sér sívaxandi velfarnað hans, hvaSa óhrif breytfar aSsrœður í þjóðfélaginu hafa á athafnir hans og hvaoa gildi' framsýni hans og elja, seigla og hagsýni, verksvit og metnaour hefur haft fyrir nœsta umhverfi hans og fyrir þióoarheildina. í FARARBRODDI, œvisaga Haralds Böovarssonar, mun verSa falin ein merkasfa œvísaga sem GuSmundur Gíslason Hagalín hefur skráS. S K U G G 5 J A Ki-Ty1.' v»í ^^^Twcísc^"^ ^^mi,^,,^^0^^^^ m m III lil w- ¦.,,, _J («*««« mnm

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.