Þjóðviljinn - 02.10.1970, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 02.10.1970, Blaðsíða 1
HOOVHI Föstudagur 2. október 1970 — 35. árgangur—223. tölublað. RlKISSTJÓRNIN FYRIRSKIPI ÁLBRÆÐSLUNNI AÐ SETJA ÞEGAR ISTAÐ UPP HREINSITÆKI I VERKSMIÐJUNNI Skozka óperan synir i Þjoo- leikhúsinu f fyrrakvöld kom 50 manna flokkur frá Skozkrj óperunni hdngað til lands og sýnir hann tvær óperuir eftdr Benjaimín Britten í Þjóðledkihúsinu. Eru það ópeirurmar Alibert Herring, sem flokkurinn sýndi í gærisvöld við ágæitar und- irtektir áheyrenda og mun sýnia aftur n.k. sunnudags- kvöld. og The Turn of the Sorew, sem flokkurinn ims sýna í kvöld og amnað kvöld. Verða sýningar óperuflokfosdns því alls 4 að tölu. Myndina hér aS neðan tók Ijásmyndairi Þjóðviljans í gœrdag. Hreinsitœki augljós nauðsyn segir Ingólfur DavíSsson grasafrœSíngur um eitrun frá álbrœSslunní: n Ingólfur Davíðsson grasafræðingur lætur svo ummælt í álitsgerð, er Tíminn birti í gær, að garðagróður í Hafnarfirði og grennd hafi spillzt vegna mengunar frá álverksmiðjunni. Hann segir ennfremur, að „flúormengun gæti og hæglega borizt til Reykjavíkur frá Straums- vík". Ingólfur Davíðsson er einn þtirra ís- lenzkra vísindamanna sem hvað bezt hefur kynnzt íslenzkri náttúru og gróðurfari og fer álit hans gjörsamlega í berhögg við álit for- stöðumanns Rannsóknarstofnunar iðnaðarins, sem þrásinnis hefur gert mjög lítið úr meng- unarhættunni frá álbræðslunni. 0 Á'lit Ingólfs kamur fylldlega heim við fyrri skrif Þj'óðvil.i- ans uim þetta efni. Fyrir xúim- um tvedmur mánuðurn vair m.a. fjallað uim þetta mál hér í blaðinu og þess krafizt aðnið- urstöður rannsókna'r semiunn- in hefur verið á imienguninni frá álverksimdðjunni verðibirt- ar. Ekfci heCur Pétur Sigur- jónsson enn orðið við þessari fcröfu, og er hún því enn ít- ' rekuð hér í beinu fraimihaldi af álitsgerð Ingólfs. Álit Ingólfs Davíðssonar fe Tímdnn birti í gær greinar- gerð uim athuganir Ingólfs á flúormenguninni í Strauims- vík: • „Síðari hluta ágúst fórund- irritaður nokkrar ferðir til Hafnarfíarðar að skoða garða. Trjágróður var óvenjuvesæll að sjá, einkum reyniviðarteg- undir, en einnig birki, víðir, heggur, hlynur og jafnvel ribsrunnar. Laufið var víða með þornaða, sérkennilega rauðbrúna jaðra. Ungir hegg- sprotar voru sumstaðar van- skapaðir, dökkir og kring- vafðh- í cndann. Hlynblöð hvít- rákótt. Börkur á nokkrum reynitrjám skorpinn og ó- venjudökkur. Toppar víða þurrir og visnir, einkum á stórum reynitrjám og sömu- Ieiðis greinar ofantil á trján- um. Trén laufguðust seint í vor og sum felldu Jaufið í Rætt um náttúruvernd í borgarstjórn í gær: Forráðamenn álversíns hafa farii lít fyrir þau takmörk sem má líða © Við berum ábyrgð á því að hafa leyft í mesta þéttbýli landsins álbræðslu til skaða fyrir gróður og dýralíf. Það ætti að vera óumdeilanlegt að gera ber þær kröfur til ál- bræðslunnar að öllum tiltæk- um ráðum sé beitt til að draga úr mengunarhættunni. Það hefur komið fram að víðast erlendis eru sérstök hreinsitæki útbúin við ál- bræðslur, en forráðamenn ál- bræðslunnar hér veigra sér við að setja þétinan útbúnað í gagn af kostnaðarástæðum. Það eru takmörk fyrir því hvað gróðahyggjan getur leyft sér. Forráðamenn álversins hafa farið yfir þau takmörk. — Eitthvað á þessa Ieið fórust Sigurjóni Péturs- syni orð á borgarstjórnar- fundi í gær, er hann ræddi um náttúruvernd í Rvík. Á fundinuim var á dagskrá tit- laiga bopgairráðs á þessa, lelða „Jaffnfraimt saimþyiklkir bongarráð að beina þeim tilmæiliuín til menntaimálaréðuneytisinsi, að það hlutist til um, að lögum uimi náttúruvernd verði breytt á þann veg að í náttúruveirndar- nefnd eigi saati 3 — 7 mienn eftir ákvörðun hliutaðeigaindi sýsiunefndar (í Reytojaivík borg- arstjórnar)." Þesisá saimþyklkt borgairráðs er tilllkomiin í saim- bandi við saimiþykkt um nétt- únuverndarnefnd Reykóavíkur, sem saimlþykkt vair á borgar- stjórnarfuindiniuim í gær ásamt nefndri tillöigu borgarráðs. I hinni nýjú samþykkt uim> náttúruiverndarneifnd Reykjaivík- ur segir svo uim hlutverk nefnd- arinnar: „Veirkefnd náttúrúverndar- nefndair er að vinna að því, að fraimfylgt verði í Reykjavík lög- um um néttúruverind. Hún skal auk þess vinna að alhliða uim- hverfisvernd, er í því sé fólgin «ö - spxjrna gegn óþarfa röskun á náttúrufari borgairlaindsins, varð- veizilu sérstæðra náttúrufyrir- brigða, svo sem gróðri, dyralífi og jarðmynduniuim svo og stuðla að snyrtileigri umigengni og þá í saimvinnu við fegrunamefnd. Þá er það hllutverk neíndairinn- ar að vinna að vörnuim gegn hverskonar mengun". Siguirjón Pétursson lýsti í ræðu sinni samþykfei við tillög- una um saimlþykikt fyrir nátt- úruverndarnefnd. en vék síðan að þessuim máluim aSmennt. Verður nánar greint frá þessu móli hér í blaðinu síðar, en birt- ur hér kafli úr -ræðu Sigurjóns um mengiuinina, en áður ervitn- að til þess kafla í ræðunni. Sig- uirjón sagði m.a.: „Hinn þéfcbur fyrirhugaðs nátt- úruverndarstarfs þ.e. að siporna gegn hverskonar mengun er kannski enn þýðdnigainmeiri en umihverfisverndunin þótt hvort- tveggja sé að siálfsögðu bað saraatvinnað að ekki - verði á miEi skilið — mengunairvandamiálið er alþjódlegt vandaimál og menn eru æ betuir að átta sig á því aö verði ekkii af alefii spornað gegn frekari memgiuin vatns og andrúmsllofits, stefnir í algjört ó- efni, jafnvel tortíimingu lífs á jörðinni að aliti vaxandi hóps sérfiræðinga. Við Isilemdingair höfium til skaomims tíma lítið á vandamáJ menigunar, s©m eitthvað oikfkur fjairlægt. Við búum í stóru lítt byggðu landi, langt frá bétt- býlissvæðum' .iarðairinnar og höf- um því talið okkur óhulta. Það er eklki fyrr en nú á síðustu ár- uni að fJestuim varð ljóst að einangrun okkar skop enga trygginigtu gegn mengunarvarida- málinu. Nú þegar er niengun hafsdns orðin svo mikil að lífi þar er talin stafa hætta af. Og öíium er okkur ljóst hvaðaþýð- ingiu sdíkt getur haft fyrir þjóð sem byggir alfikomu sína að FramlhaíLd á 3. síðu. byrjun júlí, þótt þau virtust Iaufguð að eðlilegum hætti í fyrstu. Ég skoðaði laufið og fann ekki neinar skemmdir af völd- um sveppa og til frekari full- vissu sendi ég nokkur sýnis- horn utan til rannsóknar og fundust þar heldur ekki svepp- ir í laufinu, en afllt benti til þess að um einhverskonár sviðnun væji að ræða, helzt loftborna. Samkvæmt efna- greining^i reyndust sýnishorn- trjálaufsins úr Hafnarfirði menguð flúor. Við sumarbú- stað, rétt hjá Straumsvík, reyndist flúormengunin miklu melri bæði í laufi og grasi. Bendir það til hvaðan hún er komin í hafnfirzku garðana. Lítur ekki vel út með tr,já- rækt Hafnfirðinga, ef slíku fer fram til lengdar. Plúor- mengun gæti hæglega borizt til Reykjavíkur frá Straums- vík, þó mistur þaðan leggi eðlilega oftar og meir yfir Hafnarfjörð. Hreinsitæki í verksmiðjunni virðast augljós nauðsyn. — Ingólfur Davíðsson". Þannig er álit Ingólfs Daviðs- sonar og er það borið undir Pétur Sigurjónsson forstjóra Rannsóknarstofnunar iðnaðar- ins, en hann á einnig sæti í þeirri nefnd, sem á að rainnr saka mengun frá álbræðsl- unni. Fullyrðir hann, aðmeng- unin frá álverksmiðjunni sé „óveruleg og að fflúormengun- in sé ekiki meii-i en svo að gróðri ætti ekki að stafa Framihald á 3. síðu. Rætt við Ólaf Björnsson, alþingismann, um prófkjör Sjálfstæðisflokksins: rtr — en enginn veit sína ævina fyrr en öll er" Daginn sem úirsldt voru kunngjörð í prófkjöiri Sjálf- stæðisflokkisins átti Þjóðvilj- inn tal við Bir.gd. Kjanan al- þingismann og lagðj. fyrir hann nokkrar spurningar um .niðurstöður prófkjörsins. Ólafur Björnsson Blaðið reyndi þá einnig að rná tali af Óiafi Björnssyni alþinigismiainni vegna úrslita prófkjörsins, en hann var þá utanbæjar og það var ekki fyrr en í gær að blaðamaður Þjóðvdljans gat átt tal við hann um úrslitin. Blaðamað- Ur spyr Ólaf fyrsií um próf- kjör og hann svarair: — Ég er hlynntrjr þeirri grundvalla'rhugmynd að kianna stuðning við frambjóð- endiur áður en gengið er end- anlega frá framboðum. En á þessiu eiru mikljir gallar. Hér er kosið til þings og sveitar- stjórna eftir listum. ekkj eft- ir einsitiaklingutn. í prófkjor- unum — sem eru eftir ame- rískri fyrirmynd — er kosdð um einstaklinga og þó að raðað sé á ldistann eftir at- kvæðamagni einstaklinga í prófkjorj er ekki víst að lásrt- inn gefi eðlilegasita mynd af fflokkttum eSa því framboði sem flokksmenn almennt vilja senda fnam. Til dæmis um þetta má nefna niðarstöð- ur prófkjörs Sjálfstæðds- flokksdns fytrír borgairstjórniar- kosindngaimar í vor. Á þeim lista, sem prófkjöiriS sýndd, vair engin kona í efstu saet- unum. Þetta töldu menn ó- tæ'krt og þessu var breytt sem kunnugt er. — Hvað segið þér um nið- urstöður prófkjörs Sjálfsitaeð- ismianna á döganum? — Um sjálfan mig vil ég segja: Á því er einföld skýr- ing vegna hvers és fékk ekki betri útkomu. í upphafd bar- áttunnar hrin.gdu tíl mín nokkrir vindr míndr og bentu mér á að aðrir þátttakendur í prófkjörinu hefðu í hyggju að opna kosningaskrifstofur, halda fundi og gefa út blöð. Þessir sðmu vjnir mdnir buðu mér húsnæði. fé og starfs- krafta til þess að ég gæti tekið þátt í baráttunni á sama grundvelli og aðrir. Ég neitaðj því, því að áróður af þessu tagi er andstæður hug- myndum mínum um lýðræði; þedr sem hafa fiárráðdn eru sterkari en aðrir. Ég tel það betra að tapa leik' en að beita óheiðarlegum aðferðum. Lýð- ræði skil ég þannig að höfuðin eigi að telja — ekki krónurnar. — Verðið þér á framboðs- lista S.iálfstæðisflokksins? — Ég tel ólíklegt að ég taki eftir þetta kiörtímabil þátt í stjórnmálum á vett- vangi Sjálfstæðisflokksins. Ég hef ekki aðra möguleika í huga nú — en engin veit amia, aavina fyasr en ö31 er. — sv.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.