Þjóðviljinn - 04.09.1976, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 04.09.1976, Blaðsíða 4
4 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 4. september 1976 MÚÐVIUINN MÁLGAGN SÖSÍALISMA, VERKALÝÐSHREYFINGAR OG ÞJÓÐFRELSIS. fttgefandi: Otgáfufélag Þ}ófiviljans. Framkvæmdastjóri: Eiöur Bergmann Ritstjórar: Kjartan ólafsson Svavar Gestsson Fréttastjóri: Einar Karl Haraldsson Umsjón meo sunnudagsblaði: Arni Bergmann Ritstjórn, afgreiðsla, auglýsingar: Skólavörðust. 19. Sími 17500 (S linur) Prentun: Blaðaprent h.f. HUGAÐ AÐ STEFNUSKRA Nú nýlega voru send út frumdrög að stefnuskrá fyrir Alþýðusamband Islands. Stefnuskrárdrögin á að ræða i félögunum nú á þessu hausti, enda sú umræða for- senda þess að stefnuskráin geti orðið raunveruleg sem slik, þannig að allir félagsmenn verkalýðssamtakanna finni þá skyldu hvila á sér að hrinda henni i .framkvæmd. Ætlunin er siðan, að aflokn- um umræðum i félögunum, að leggja drögin fyrir Alþýðusambandsþingið i haust á 60 ára afmæli ASl. Það er vandasamt að semja stefnuskrá fyrir Alþýðusambandið. Þar þarf i senn að tryggja pólitiskan og faglegan styrk sam- bandsins, þar þarf að leggja linurnar fyrir það hvernig alþýðusamtökin ætla að ná al- þýðuvöldum á íslandi,hvernig pau ætla að hnekkja forræði auðstéttarinnar i efna- hagslifinu og hugmyndalegu forræði henn- ar hvarvetna i þjóðlifinu. Þjóðviljinn birtir á morgun, sunnudag, grein um þessi efni, en hér skal i byrjun umræðunnar minnt á þau höfuðatriði sem stefnuskrá Alþýðubandalagsins leggur áherslu i verkalýðsmálum. Skal það tek- ið fram til upprifjunar, að þessi kafli stefnuskrárinnar um verkalýðsmál var einróma samþykktur á landsfundi Al- þýðubandalagsins haustið 1974. Fyrst er staða verkalýðsstéttarinnar skilgreind þannig: „Verkalýðurinn er sú stétt sem arðrán auðvaldsins bitnar harðast á.Það er hann sem einkum stendur undir gróða þess, og milli hans og auðstéttarinnar er hags- munaandstæðan skörpust. Verkalýðs- stéttin er jafnframt fjölmenn og búseta í þéttbýli ogborgum, sameiginlegar þarfir og hagsmunir hafa greitt henni leið til samtaka. Hún hlýtur þvi að verða höfuð- andstæðingur auðvaldsins, það meginlið og sú forystusveit sem ris gegn valdi þess og arðráni og leitast við að fylkja öðrum hópum kúgaðrar alþýðu undir merki sitt." Stef nuskráin leggur áherslu á að Alþýðu- bandalagið taki við núverandi aðstæður tillit til eftirfarandi meginatriða: 1. Að verkalýðsfélögin lúti ekki pólitisku áhrifavaldi þeirra aðila sem ganga erinda atvinnurekenda. 2. Að þau slaki ekki á kröfum sinum um mannsæmandi kjör og aukin réttindi vegna hlifisemi við auðvaldið og skipulag þess, heldur verði andstaða auðstéttanna i þvi efni þeim frekari röksemd og hvatn- ing til að breyta þjóðskipulaginu sér i hag. 3. Kappkostað verði að efla sem mest samheldni verkalýðsstéttarinnar og allrar alþýðu, bæði i kjarabaráttunni og á öðrum sviðum. Það hefur löngum verið helsta fangaráð auðvaldsins að deila og drottna, tefla einum hóp launamanna gegn öðrum o.s.frv. Gegn slikri viðleitni verður verkalýðshreyfingin að snúast af einhug og hafa það jafnan i huga við mótun stefn- u i launamálum hverju sinni. Verkalýðs- samtökin verða að standa að þvi sem órof a heild að bæta hag sinn og þá ekki sist þeirra hópa sem lægst eru launaðir. Eins ber þeim að efla samstarf við önnur þau samtök launafólks sem eru i svipaðri að- stöðu. 4. Jafnframt því sem efnaleg lifsskil- yrði verkalýðsstéttarinnar eru bætt, kaupmáttur launa aukinn og dregið úr vinnuþrældómnum, ber að hamla gegn þvi gildismati að efnisleg gæði af þessu tagi séu einhlit. Verkalýðssam- tökunum er lika skylt að stefna að si- auknum áhrifum á vinnustað og i öðru umhverfi alþýðu. Þau hljóta að krefjast þess að lifeyrissjóðir verkafólks séu efld- ir, t.d. með verðtryggingu, og verkalýðs- hreyfingin öðlist umráðarétt yfir þeim. Jafnframt séu verkafólki skapaðir raun- hæfir möguleikar til að taka sér orlof og njóta þess sem best. Haldgóð fræðsla og nýting tómstunda til menningar og unaðs- auka eru mikilvægar forsendur þeirrar andlegu reisnar sem verkalýðurinn og al- þýða öll þurfa ekki sist á að halda. 5. Eftir þvi sem verkalýðshreyfingin verður viðtækari og f jölskipaðri eykst sú hætta að skrifræði og foringjavald láti þar meira til sin taka, og það þvi fremur ef langur vinnudagur eða aðrar aðstæður tálma þvi að almennir félagsmenn sinni málum sinum sem skyldi. Má þá svo fara að margir þeirra setji um of traust sitt á leiðsögn einstakra verkalýðsforingja og láti sér nægja þá fyrirgreiðslu eina er skrifstofurekstur verkalýðsfélagsins veit- ir. Það er þvi rik nauðsyn að snúast gegn slikri framvindu og laga félagsstarfið að nýjum aðstæðum svo að lýðræði og frum- kvæði félagsmanna njóti sin sem best. Og þar nægir ekki sú aðferð ein að stytta hinn raunverulega vinnudag, svo sjálfsagt sem það er. Þar verður lika að koma til aukin félagsmálastarfsemi verkalýðshreyfing- arinnar, margvisleg fræðsla og starfs- þjálfun og virk tengsl við vinnustaðinn." Hér er drepið á fimm meginatriði sem islenskir sósialistar leggja áherslu á i verkalýðsmálum og hljóta að verða höfð til viðmiðunar við gerð stefnuskrár Alþýðusambands íslands. Jafnframt ber að minna á alþjóðlegar skyldur verka- lýðshreyfingarinnar, samstöðu hennar með alþýðu heimsins i baráttunni gegn arðráni og kúgun, hernaðarbandalögum og fjölþjóðahringum. —s. Afleiðingar hugarfars- breytingar Enginn sýslumaöur eða bankastjóri er nú á Alþingi. Eftirlegukindur frá liðinni tíð I siðustu tveim þáttum hefur veriö rætt um embættismann I dómsmálaráðuneytinu, sem hefur opinberlega byrjað að gefa sig að pólitík og gegna trúnaðarstöðu i stjórnmála- flokki dómsmálaráðherra eftir að embættisferill hans er haf- inn. Viönánari athugun kemur i ljós að þau dæmi sem Eirfkur Tómasson nefnir f svarbréfi i gær þeirri skoðun til stuðnings, að embættismönnum i ráðu- neytum og dómgæslumönnum sé ekki bannaö að vasast opin- berlega i flokkapólitlk eru nánast eftirlegukindur frá horf- inni tfð. Það hafði lengi veriö til siðs i islenskri pólitik að menn gegndu mörgum störfum i senn: bankastjóri, bæjarfulltriii, þing- maður og launaður nefndarfor- maður i mörgum nefndum gat verið einn og sami maðurinn. Sýslumenn sátu margir á Alþingi o.s.frv.í upphafi siðasta áratugs fór mjög að brydda á gagnrýni á þetta fyrirkomulag. Þingmennska var talin ærið sta'rf fyrir einn mann, og það taliðsiðleysiaögegna trúnaðar- störfum istjórnmálaflokkisam- hliða dómgæslu eöa ráðuneytis- störíum. i þessum málum varð smámsaman hugarfarsbreyting og hið tvöfalda siðgæði sem felst i þvi að gegna i senn störfum i embættismannakerfinu og fyrir stjórnmálaflokka hefur verið á undanhaldi. bessvegna er dæmið um Eirfk Tómasson raunar sérstæðara en við fyrstu athugun. Til þess að rökstyðja undan- farandi hugleiðingar skulu hér tilfærð nokkur dæmi um afleið- ingar þeirrar hugarfarsbreyt- ingar sem átt hefur sér stað. Á þvi Alþingi sem nú situr er enginn sýslumaður. Lfklega er þetta i fyrsta sinn sem það ger- ist. Friðjón Þórðarson, sýslu- maður Snæfells- og Hnappa- dalssýslu þegar hann var kjör- inn á þing, sagði af sér embætt- ínu. Jón Sólnes, þingmaður Sjálf- stæðisflokksins, sagði af sér bankastjóraembætti, þegar hann var kjqrinn á þing. Enginn bankastjóri á nú sæti á Alþingi. , Helgi«Bergs hafði verið valinn f öruggt. framboðssæti fyrir FramSóknarflokkinn i " Suöur- landskjördæmi, þegar honum bauðst bankastjórastaða 1 Landsbankanum. Hann baðst undan framboöinu þar eð þing- mennska og bankastjórastörf voru ekki talin fara saman. Svo tekiðsé dæmi af mönnum úr ungpolitlsku samtökunum sem farið hafa inn i embættis- mannakerfið má nefna að Þorsteinn Geirsson var fulltníi Félags ungra Framsóknar- manna i Reykjavik þegar hann gerðist fulltriii i fiármálaráöu- neytinu. Hann hætíi formennsk- unni. Á svipaðan hátt hefur BjörnB jarnason, sem i rauninni starfar sem pólitiskur aðstoðar- maður forsætisráðherra, þótt hann beri titilinn skrifstofu- stjóri, hætt opinberum trún- aðarstörfum á vegum Sam- bands ungra sjálfstæöismanna. Hjálmar W. Hannesson hætti flokkspólitiskum skrifum er hann hóf störf hjá utanríkis- ráðuneytinu. Það hefur þvi greinilega skapast nokkur hefð i þessum efnum og horfir það til fram- fara. En telja má öruggt að það séu allmörg ár liðin frá þvi að nýbakaður embættismaður hóf þátttöku i flokkspólitiskum trúnaðarstörfum. Þar með hefur Eirikur Tómasson skipað sér I hóp eftirlegukindanna frá liðinni tið. Með ofanskráðu er ekki verið að halda þvi fram að flokkspóli- tik geti ekki gegnsýrt störf em- bættismanna, þótt þeir segi af sér flokkspólitiskum störfum opinberlega. Enformsins vegna er þetta óneitanlega siðlegra fyrirkomulag, og framhjá form- inu er ekki hægt að komast f opinberri stjórnsýslu. Einhver regla veröur að vera á hlutun- um, jafnvel I litlu þjóðfélagi eins og okkar. Ferðamannabœn *|JfjMLf/iG Háðfuglinn Art It^ Buchwald hefur samið ferða- mannabæn til mótvægis viö nýja opinbera bæn Grisk-ka- þólsku kirkj- . unnar i Grikk- landi, þar sem Buchwald almættið er vin- samlegast beöið um aö vernda hina helgu staði og fbiia landsins íyrii' ágangi férðamanna Hér' eru glefsur úr þessu hjálpræði ferðamanna: „Gef oss, faðir, að flugvélinni okkar verði ekki rænt, ferða- töskurnar týnist ekki og að yfir- vigtin komist i gegn óséð. Vernda okkur frá ósvifnum leigubilstjórum, ágjörnum töskuberum og réttindalausum enskutúlkum. Gef oss I dag gúð- lega leiðsögn við val á hótelum og gef að herbergjapöntunin sé i lagi, og vel til tekið og heitt vatn á herbergjunum. Leið okkur, faöir, á góða og ó- dýra veitingastaði, þar sem maturinn er góður, þjónarnir vingjarlegir og vinið innifalið I matarverðinu. Gef oss kraft til þess að skoða söfn, kirkjur, hallir og kastala, sem „allir" verða að sjá, og haf miskunn með okkur ef viö tökum stund- um lúrinn framyfir þetta allt, þvi holdið er veikt. (Þessi hluti bænarinnar er fyrir karlmenn:) Góður guð, haltu konum okkar frá verslunargötunum og verndaðu þær fyrir hlutum sem þær þurfa ekki eða hafa ekkiefni á. Leiddu þær ekki I freistni, þvi þær vita ekki hvaö þær gera. (Og þetta er ætlað konum:) Forða eiginmönnum okkar frá þvi að lita á útlendar konur og bera þær saman við okkur. Forða þeim frá þvl aö gera sig að fifli á næturklúbbum og framar öllu öðru.forða þeim frá daðri, þvi að þeir vita nákvæm- lega hvað þeir eru að gera. (Og svo sameiginleg bæn:) Og þegar ferðin er afstaðin og viðkomin heim,gef oss þa að við finnum einhverja sem vilja hlusta á ferðasögurnar og sjá allar Htmyndirnar og kvik- myndina sem við tókum, svo að ferðin verði ekki til ónýtis,

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.