Þjóðviljinn - 28.07.1984, Page 8

MYNDLIST
Svört kona
Ingibjörg Eggerz ... frh
- Já, þá komumst við báðar á
skrið. Eg hóf nám í olíumálningu
og komst fljótt að raun um að til
baka yrði ekki snúið. Þetta lá
eitthvað svo vel fyrir mér. í hverri
viku var hengd upp ein mynd í
galleríinu í skólanum og það kom
varla fyrir að ég ætti ekki þá
mynd. Við seinustu skólaupp-
sögnina, sem ég var við, voru mér
veitt verðlaun fyrir prófverkefni
en með því brutu þeir reglur
skólans því að skv. þeim mátti
enginn hljóta viðurkenningu fyrr
en að loknu þriggja ára námi.
- Og hvert lá leiðin þá?
- Til Bonn í Þýskalandi. Þar
lærði ég hjá ýmsum sem mér lík-
aði misjafnlega vel við. Svo plat-
aði Dollý Briem sendiherrafrú
mig til að taka þátt í sýningu og á
hana kom einn af bestu málurum
Þýskalands, Gerhard Neumann,
hann varð hrifinn af myndum
mínum og það varð svo úr að
hann veitti mér tilsögn um nokk-
urt skeið.
- Og þú hefur tekið þátt í
mörgum sýningum?
- Já, ég hef sýnt víða í Þýska-
landi og öðrum borgum í Evrópu
svo sem Clouchester, Vín, París
og Aþenu. Égfékk m.a. verðlaun
fyrir mynd sem var á sýningu í
Museé D’Art Moderne í París.
Ingibjörg sýnir mér nú úrklipp-
ur með umsögnum og viðtölum
við hana í erlendum og inn-
lendum blöðum. Það er sannar-
lega gaman að fá tækifæri til að
sjá loks list hennar hér heima.
- GFr
Kvikmyndagagnrýni
Fyndin hasarmynd
48 stundir
(48 Hrs), Bandaríkin, 1982
Handrit og stjórn: Walter Hill
Kvikmyndun: Ric Waíte
Tónlist: James Horner
Leikendur: Nick Nolte, Eddie
Murphy.
Sýnd í Háskólabíói.
Það verður ekki af Bandaríkja-
mönnum skafið að þeir eru einu
mennirnir sem geta gert rudda-
legar ofbeldismyndir áhugaverð-
ar. 48 stundir eftir Walter Hill er
ein þessara áhugaverðu stráka-
mynda. Söguþráðurinn er ekki
tiltakanlega nýstárlegur: lög-
reglumaður fær smáglæpon í lið
með sér til að góma stórglæpon á
tveimur sólarhringum. Það er
mikið skotið og stundum hitt í
mark, mikið ekið og yfirleitt ekki
farið eftir umferðarreglum,
mikið slegist og fær þá margur á
kjammann. Strákarnir eru æðis-
lega töff, en stelpurnar meira til
trafala, koma þó stundum að
gagni sem gíslar eða rekkjunaut-
ar.
Samt er ótalmargt sem kemur í
veg fyrir að maður rísi upp í fússi
og yfirgefi bíóið með hurðar-
skellum. „Því fer nú síður“, eins-
og maðurinn sagði í útvarpinu um
daginn. Virðulegasta fólk situr
sem bergnumið í sætum sínum,
nagandi neglur og rekandi upp
stórkarlalega hlátra af og til.
Hér er nefnilega á ferðinni
kvikmynd þar sem allt smellur
saman og úr verður þessi eftir-
sóknarverði heildarsvipur sem
einkennir góða fagmennsku: það
er stíll yfir þessu, einsog maður
segir. Handritið er smellið og
fjörugt, samtölin oft drepfyndin,
kvikmyndatakan afbragðsgóð,
klippingin hröð og örugg, tónlist-
in grípandi og leikurinn fyrsta
flokks, a.m.k. hjá dúettinum
Nolte og Murphy.
Hraður rytmi myndarinnar
grípur áhorfandann strax í fyrsta
atriðinu, jafnvel áður en nokkuð
gerist hefur tekist aðskapa þessa
ómissandi stemmningu sem segir
okkur að eitthvað svakalegt sé al-
veg á næstu grösum. Og þessi
stemmning er ríkjandi allt til
myndarloka, hvergi dauður
punktur, hvergi slakað á.
Walter Hill er liðlega fertugur
leikstjóri sem hefur stjórnað ein-
um sjö kvikmyndum, en hóf feril
sinn í kvikmyndunum sem hand-
ritahöfundur. Eina af myndum
hans hafði ég séð áður: The
Warriors (1979) sem var heldur
ógeðsleg mynd um glæpaflokka
unglinga í New York, og fyrsta
mynd hans sem „sló í gegn“ - hún
var m. a. s. bönnuð í Svíþj óð, ef ég
man rétt, og sumir sögðu að rekja
mætti róstur og vígaferli meðal
unglinga víðsvegar um heiminn
til þeirrar myndar. 48 stundir er
kvikmynd sem sýnir að Hill kann
vel til verka og er í essinu sínu
sem hasarmyndastjóri. Sennilega
verður hann þó aldrei talinn til
þeirra sem bæta heiminn með
ódauðlegum listaverkum sínum.
Nick Nolte sá ég síðast sem
fífldjarfan blaðaljósmyndara í
þeirri ágætu mynd I eldlínunni.
Hér er hann líka á réttum stað, og
helmingi töffari en þar. Hann
leikur ruddalegan leynilögreglu-
mann sem notar sínar eigin að-
ferðir við að elta uppi glæpamenn
- og getur varla talist frumlegt.
Styrkur hans er í samleiknum við
Eddie Murphy, sem leikur svart-
an smáglæpon af hreinni snilld.
Myndin væri vel þess virði að sjá
hana þótt ekki kæmi annað til en
leikur Murphys, sem er greini-
lega gamanleikari af guðs náð.
Maðurinn beinlínis leiftrar af
húmor. Það er að miklu leyti hon-
um að þakka að 48 stundir er
fyrst og fremst gamanmynd, og
verður minnisstæð sem siík.
Kraftur Murphys kemur fyrst í
ljós í óborganlegu atriði sem ger-
ist á skemmtistað sveitalubba
(hér með er stungið upp á að
þetta orð verði framvegis notað í
staðinn fyrir „aðdáendur kántrí-
tónlistar“). Einsog nærri má geta
eru svertingjar ekki vel séðir á
slíkum stað, en áður en lýkur hef-
ur Murphy tekist að snúa hlut-
verkunum við, mjósleginn svert-
ingjarindill í klæðskerasaumuð-
um jakkafötum hefur heilan
skara af jakalegum sveitalubbum
með kúrekahatta algjörlega á
valdi sínu.
Síðar í myndinni kemur ribb-
aldinn Nolte inn á skemmtistað
svertingja, þar sem hvítir menn
eru ekki vel séðir. Þessi tvö atr-
iði, og að sjálfsögðu einnig sam-
bandið sem myndast milli hvíta
lögreglumannsins og svarta
glæpamannsins, leiða hugann að
þeirri spurningu hvort hér sé ef til
vill verið að rialla um kynþátta-
vandamálin. Eg held það sé þó
best að ýta slíkum hugleiðingum
frá sér - hvað sem segja má um 48
stundir er hún alveg örugglega
ekki vandamálamynd. Hitt er svo
annað mál, að vandamálin sem
fyrir hendi eru í umhverfinu sem
kvikmynd verður til í rata oft inn í
myndina óbeint og án þess að sú
hafi verið ætlunin. Þessvegna
segja kvikmyndir okkur oft miklu
meira en langir fyrirlestrar um
ýmislegt sem aðstandendur
þeirra dreymir ekki um að þeir
séu að koma á framfæri. í viðtali
við Walter Hill kom t.d. fram að
framleiðendum myndarinnar
þótti gróðavænlegt að láta „góð-
an, svartan leikara" leika á móti
Nick Nolte í þessari mynd. Eins-
og venjan er þegar slíkar myndir
eru annarsvegar voru það gróð-
asjónarmiðin sem réðu ferðinni,
en ekki boðskapur af neinu tagi.
Eitt af því sem bandarískar
kvikmyndir hafa óbeint komið á
framfæri gegnum tíðina er að lög-
reglustöðvar í stórborgum þar
vestra séu heldur ónotalegir
vinnustaðir, svo ekki sé meira
sagt. Skemmst er að minnast
ómerkilegs framhaldsmynda-
flokks sem sjónvarpið sýndi um
lögreglustörf í stórborg, Verðir
laganna, og 48 stundir hlýtur að
staðfesta mann í þeirri trú að geð-
veikrahæli séu hreinasta himnar-
íki miðað við bandarískar lög-
reglustöðvar. Skyldu þær vera
svona í alvörunni?
8 SÍÐA - ÞJÓÐVILJiNN Laugardagur 28. júií 1984