Þjóðviljinn - 19.02.1986, Side 3

FRETTIR
Sunnlenskir bœndur
Ráðherrann ábyrgur
600 manns á hitafundi íNjálsbúd ífyrrakvöld. Talað um 4% skerðingu fram-
leiðslunnarsl. hausten ákveðið á miðju verðlagsári að hún skuli verða 15-18%.
Ríkinu ber skylda til að koma til móts við bœndur og stórauka niðurgreiðslur
r
Ifyrrakvöld héldu sunnlenskir
bændur fund í Njálsbúð í Land-
eyjum, svo fjölmennan, að mest
minnti á fundarsóknina í gamla
daga. Fundinn sátu um 600
manns, flestir að sjálfsögðu
bændur og bændafólk cn einnig
þingmenn Suðurlandskjördæm-
is, ráðunautar, Stéttarsambands-
forkólfar o.fl.
Tilefni fundarins var að ræða
þau vandamál, sem hinar síð-
búnu framleiðslutakmarkanir
hafa fært bændum að höndum og
hvernig best megi við þeim
bregðast. Mikill þungi var í
bændum og í ályktunum, sem
samþykktar voru áfundinum, var
lýst ábyrgð á hendur landbúnað-
arráðherra á afleiðingum þess
hversu seint menn fengu að vita
um fullvirðisréttinn og krafist
aukinna niðurgreiðslna á mjólk
og kjöti.
Fyrir lá í sumar, að ríkið tæki
ábyrgð á fullnaðarverði til bænda
fyrir 107 milj. ltr. mjólkur. Vitað
var að minnka þurfti heildar-
framleiðsluna. Bændum reið á,
allra hluta vegna, að vita um
skiptingu framleiðsluréttarins í
byrjun verðlagsársins. Hún lá
hins vegar þá fyrst fyrir þegar
verðlagsárið var hartnær hálfnað.
Afleiðing þessarar óvissu er m.a.
sú, að á miðju verðlagsári eru
sumir bændur búnir að framleiða
það, sem fullvirðismark þeirra
leyfir. f haust var talað um 4%
skerðingu. En þegar til kastanna
kom reyndist hún 15-18%.
Bent var á, að þegar svona væri
komið, bæri ríkinu siðferðisleg
skylda til að koma til móts við
framleiðendur um að létta þeim
þá skerðingu, sem þeir yrðu fyrir
á þessu verðlagsári, m.a. með
stórauknum niðurgreiðslum á
búvörum, helst til samræmis við
það, sem gerðist hjá nágranna-
þjóðum okkar. Þá þyrftu bændur
að fá lengri aðlögunartíma til
þess að breyta framleiðsluhátt-
um, því það er ekki jafn auðvelt
að skrúfa fyrir mjólkina og bjór-
líkið, eins og einn fundarmaður
sagði. Leggja þyrfti kapp á að
nýta sem best heimafengið fóður
og draga úr kjarnfóðurkaupum.
Jón Helgason, landbúnaðar-
ráðherra, taldi sjálfsagt að at-
huga hvort ekki mætti auka nið-
urgreiðslur. Fjármálaráðherra
taldi hins vegar tormerki á því,
ríkissjóður væri illa aflögufær.
-mhg
„Enn má éta vandann! Ef hver landsmaður drykki einn pela af mjólk til viðbótar
á degi hverjum, væru það yfir 20 miljón lítrar á ári og vandinn er horfinnl". Þetta
sagði Garðar Sigurðsson m.a. á alþingi í gær og hafði eftir fundarmanni á
bændafundinum í Njálsbúð.
Alþingi
Höfðing-
leg gjöf
Arnarflug hf.
flytur
handknattleiks-
landsliðið og
fylgdarmenn
þess ókeypis til
Sviss
Arnarflug h.f. hefur fært ís-
lenska handknattleikslandsliðinu
höfðinglega gjöf, sem er frítt far
fyrir liðið og fylgdarmenn þess á
heimsmeistarakeppnina í Sviss.
Má ætla að þessi gjöf sé andvirði
hálfrar miljónar króna.
Landsliðshópurinn fer í áætl-
unarflugi til Zurich í Sviss á
laugardaginn kemur og kemur
heini að lokinni keppninni 8.
mars.
Þá má geta þess að mikill fjöldi
Islendinga fylgir landsliðinu til
Sviss og verður Arnarflug nreð
þrjár ferðir í byrjun keppninnar,
laugardaginn 22. febrúar, mánu-
daginn 24. febrúar og þriðjudag-
inn 25. febrúar. -S.dór
Skák
Tal og Larsen
með fjöltefii
Tal fyrrum heimsmeistari í
skák mun tefla fjöltefli við
bankamenn síðdegis í dag. Teflt
verður í Útvegsbankanum og
hefst fjölteflið kl. 19.00. Það er
samband bankamanna sem
stendur fyrir þessu fjöltefli. Þá
mun Bent Larsen tefla fjöltefli í
dag í félagsheimili Taflfélags
Reykjavíkur. Hefst taflið kl.
19.30.
Stjómarflokkar eiga alla sök
Gagnrýni stjórnarþingmanna vísað til föðurhúsanna.
Þingmenn AB: Byggðin í landinu í húfi
að þýðir lítið fyrir Sjálfstæð-
isflokkinn að reyna nú að
snúa ábyrgðinni frá sér yfir á
landbúnaðarráðherra og Fram-
sókn. Abyrgðin á framleiðslu-
ráðslögunum og framkvæmd
þeirra er beggja stjórnarflokk-
anna. Árna Johnsen væri því nær
að snúa sér til Þorsteins Pálssonar
' cn Jóns Helgasonar, sagði Helgi
Seljan m.a. á alþingi í utandag-
skrárumræðum sem Árni John-
sen hóf um mjólkurmálið í gær.
Egill Jónsson Sjálfstæöisflokki
var eini þingmaðurinn sent tók
upp hanskann fyrir landbúnað-
arráðherra, en Egill var ásamt
Birgi ísleifi Gunnarssyni fulltrúi
flokks síns við undirbúning fram-
leiðsluráðslaganna í fyrravor.
Aðrir stjórnarliðar fundu lögun-
um og framkvæmd þeirra flest til
foráttu og þótti mönnum
gagnrýni Sjálfstæðismanna eðli-
lega koma úr hörðustu átt.
Stjórnun
hefur mistekist
Eggert Haukdal var þeirra
hvassyrtastur og sagði ljóst að
stjórnunin undanfarin ár hefði
ekki tekist og það yrðu menn
bara að viðurkenna. Það þýddi
ekki að ætla sér að leiðrétta það í
einu höggi heldur yrði annað að
koma til, þar á meðal auknar nið-
urgreiðslur, veruleg lækkun
vöruverðs og þar með aukin sala
á landbúnaðarvörum. Friðjón
Þórðarson viðurkenndi að „æði
mikil ýtni“ hefði ráðið við gerð
laganna í fyrra en Pálmi Jónsson
sagði hins vegar óþarft að þvo
hendur Sjálfstæðismanna af laga-
setningunni. Það væri ekki hún,
heldur framkvæmdin og reglu-
gerðin sem menn væru óánægðir
með og hún væri í höndum land-
búnaðarráðherra. Egill Jónsson
sagði Sjálfstæðisflokkinn hins
vegar ekki þurfa að sverja neitt af
sér, „þó vandalaust væri nú að
tala eins og Alþýðubandalags-
maður“ sagði hann og beindi
skeyti sínu til Eggerts Haukdals.
Egill sagði líka að þrátt fyrir
mikið fjölmenni hefði honum
ekki fundist bændafundurinn í
Njálsbúð „sannfærandi". Um-
ræðan væri hins vegar af hinu
góða og bændastéttin ætti nægan
styrk til að mæta þessu án þess að
slys hlytist af!
Málamiðlun
stjórnarflokkanna
Stefán Valgeirsson sagðist ekki
hafa þorað annað en greiða fram-
leiðsluráðslögununt atkvæði sitt í
fyrra enda þótt í þeim hefði verið
margt sem hann var ekki ánægð-
ur með. En svona væri þetta í
samsteypustjórnum að finna yrði
málamiðlun og hart hefði verið
tekist á ntilli stjórnarflokkanna
um sum atriðin í lögunum. Páll
Pétursson, sem sat hjá við af-
greíðslu iaganna í fyrra, sagði
sínar hendur hreinar! Reglugerð-
in væri ófullkomin frumsmíð og
hann vænti þess að sú stefna yrði
ekki ofaná að stækka stóru búin
og minnka þau litlu. Höggið væri
of þungt og á því vildi hann ekki
taka ábyrgð. Olafur Þ. Þórðarson
sagði lögin sett 3 árum of seint,
annað væri ekki hægt að átelja í
sambandi við þau. Hins vegar
hlyti hann að fagna hverjunt
Sjálfstæðismanni sem krefðist
aukinna niðurgreiðslna. Það væri
það eina sem hægt væri að gera í
stöðunni í dag!
Niðurgreiðslur
lækkaðar um helming
Þingntenn Alþýðubandalags-
ins, Helgi Seljan, Hjörleifur Gutt-
ormsson, Steingrímur J. Sigfús-
son og Garðar Sigurðsson
gagnrýndu ríkisstjórnina harð-
lega, bæði fyrir lagasetninguna í
fyrra og framkvæmd laganna nú.
Helgi Seljan benti á að kjara-
skerðing ríkisstjórnarinnar kæmi
á tvennan hátt við bændur, ann-
ars vegar sem launþega og hins
vegar hefði skertur kaupmáttur
þau áhrif að fólk hefði ekki efni á
að kaupa landbúnaðarvörur,
ekki síst þegar niðurgreiðslur
hefðu verið lækkaðar um helnt-
ing. Hjörleifur Guttormsson
minnti á að stjórnarflokkarnir
sinntu í engu viðvörunum stjórn-
arandstöðunnar í fyrra og heldur
ekki mótmælum bænda þegar
þeir keyrðu framleiðsluráðslögin
í gegn. Það væru dæmalaus vinn-
ubrögð að komið væri fram í
þorrabyrjun þegar reglugerðin
kæmi fram, þó samið hefði verið
um framleiðsluna í lok ágúst.
Hann minnti líka á kröfur AB
unt auknar niðurgreiðslur þing
eftir þing. Þær hefðu nú verið
minnkaðar um helming frá 1982
sem þýddi að kindakjöt væri 31 %
dýrara, mjólkin 43% dýrari og
smjörið 51% dýrara. „Það hlýtur
að vera stutt á milli 6ta þing-
manns Sunnlendinga, Eggerts
Haukdals og lsta þingmanns
Sunnlendinga, Þorsteins Páls-
sonar", sagði hann. Þetta væri
eintómar loddaraleikur í Sjálf-
stæðismönnum sem væri óhæfa
þegar byggðin í landinu væri í
húfi. Framleiðslan hefði geyst
áfram og nú í lok janúar hefði
mjólkurframleiðslan aukist urn
14% miðað við sama tíma í fyrra
án þess að nokkuð hefði verið
gert af hálfu stjórnvalda eða
bændasamtakanna. Framsókn og
Sjálfstæðisflokkur hefðu aldrei
haft minnstu viðleitni til skipu-
lagningar í landbúnaði, þeir
hefðu aldrei viljað taka tillit til
beitarþols eða markaða og
kaupgetu almennings og hjá
þeim væri bannorð að taka fjárf-
estinguna inn í dæmið. Hjörleifur
sagðist að lokurn vona að bændur
færu nú ekki að beina spjótum
sínuni hver að öðrum eftir lands-
hlutum. Bændur hafa ekki efni á
því núna, sagði hann.
Betra að
gera ekki neitt
Garðar Sigurðsson sagði að í
Njálsbúð hefði staðið uppúr
hverjunt manni að stjórnleysið í
þessum málum væri algert.
Hvernig hefði okkur líkað ef
Halldór Ásgrímsson hefði verið
að grauta í kvótagerð frá í janúar
frant á Jónsmessu? spurði hann.
Það er fyllilega sambærilegt við
það sem Jón Helgason hefur ver-
ið að gera. Þannig á inaður ekki
að vinna. Þá er betra að gera ekki
neitt, sagði hann!
Karl Stcinar Guðnason tók
undir kröfuna um auknar niður-
greiðslur og minnti á kröfur ASÍ
unt það í yfirstandandi kjara-
deilu. Hann sagði engu líkara en
verið væri að venja menn af því
að borða landbúnaðarvörur og
unt næstu mánaðamót myndu
þær enn hækka. Það myndi að
sjálfsögðu bitna beint á bændum
og kalla á enn meiri kjaraskerð-
ingu.
Þingmenn Kvennalista og
Bandalags jafnaðarmanna lögðu
ekki neitt til þessara ntála. Um-
ræðunni um landbúnaðarmál og
mjólkurframleiðslu er þó ekki
lokið á alþingi því fyrir iiggur
beiöni AB um skýrslu frá land-
búnaðarráðherra þar um. Hún er
væntanleg innan tíðar. -ÁI
Miðvikudagur 19. febrúar 1986 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 3