Dagblaðið Vísir - DV


Dagblaðið Vísir - DV - 21.11.2001, Qupperneq 17

Dagblaðið Vísir - DV - 21.11.2001, Qupperneq 17
17 MIÐVIKUDAGUR 21. NÓVEMBER 2001________________________________________ DV__________________________________________________________________________________________________________________________Menning Umsjón: Silja Aöalsteinsdóttír Kafka Light Aðgerðaleysi, sem nálgast það að vera óþolandi en er um leið pínlega fyndið, er það sem er sammerkt með aðalsöguhetju nýjustu skáld- sögu Braga Ólafs- sonar, Gæludýranna, og fyrstu skáldsögu hans, Hvíldardaga, sem kom út fyrir tveimur árum. Það sem gerði Hvíldardaga spennandi og áhrifamikla var ekki síst það sem dróst sifellt á langinn;, var slegið á frest.! Hvíldardögum gerð- ist eiginlega ekki neitt en það hvemig það gerðist ekki var fyndið og sorglegt í senn og lýsti tilvistar- vanda sem var háalvarlegur þrátt fyrir hófstillt grínið á yfirborðinu. Húmorinn í Gæludýrunum er augljósari en í Hvíldardögunum - nálgast það að vera ærslafenginn og absúrd. Aðstæður persónanna og hegðun liggja einhvers staðar á mörkum raunsæisins. Þótt það sé auðvitað svolítið klisjukennt þegar maður hefur haft Braga fyrir aug- unum, hávaxinn, dökkan og kinn- fiskasoginn eins og hann er, þá verður manni hugsað til Kafka við lestur þessarar sögu ekki síður en Hvíldardaga. Söguhetjur Braga verða fyrir hlutum en eiga ekki frumkvæði að þeim sjálfar. Smá- vægilegir hlutir sem rjúfa hvers- daginn og fyrirætlanir um tíðinda- lítið líf verða til þess að setja tilvist þeirra alvarlega úr skorðum. Frásagnaraðferöin í fyrsta hluta Gæludýranna er nokkuð sérkenni- leg. Tveimur sögum vindur fram samtímis. Önnur er fyrstu persónu DV-MYND HILMAR ÞÓR Bragi Ólafsson rithöfundur Skrifar um aðgerðaleysi sem nálgast það að vera óþolandi en er um leið pínlega fyndiö. frásögn Emils S. Halldórssonar, sem er nýkominn heim úr flugi frá London, hin er þriðju persónu frásögn af manni sem nefnist Há- varður og flækist um Reykjavík í leit að kunningja sínum. Við vit- um lítið um hann annað en að hann virðist nokkuð drykkfelldur og alveg örugglega illskeyttur í meira lagi. Lengi vel er óljóst hvort leiðir þeirra muni nokkurn tíma liggja saman en sá fundur verður og þá flyst sjónarhornið al- gerlega til Emils, sem er fastur í heldur pínlegri aðstöðu á sínu eig- in heimili. Þaðan fylgist hann svo með lífl sínu hrynja, jafnframt því sem hann rifjar upp fyrri kynni sin af Hávarði. Það er léttara yfir þessari nýju skáldsögu Braga en þeirri fyrstu. Hún er fyndnari og húmorinn auðteknari. Að sumu leyti minnir bygging hennar á vel heppnaða smásögu. Einn atburður verður til þess að afhjúpa aðalpersónuna, Emil, skapgerð hans og bresti, ekki síst þolandahátt gagnvart heiminum sem verður til þess að niðurlægja hann á alla lund. En fyrst og fremst er sagan ótrúlega vel skrifuð og fyndin. Spennan í seinni hlutanum er nærri því óbærileg og lesandinn sveiflast frá því að vorkenna Emil greyinu í vandræðum hans og langa til að öskra á hann að hunskast nú til að taka stjórn á lífi sínu. Gæludýrin er erfitt að lesa öðruvísi en í einum rykk. Þetta er skemmtisaga af bestu gerð en undir niðri lúrir alvaran: það er svo óþolandi erfltt að vera maður að það er alveg drephlægilegt. Jón Yngvi Jóhannsson Bragi Ólafsson: Gæludýrin. Bjartur 2001. Málþing í íslensku óperunni á morgun, á Degi tónlistar, kl. 13-17: Opera á tímamótum Trúbadúrakvöld Sjaldséðir trúbadúrar og tónlistarmenn votta Megasi virðingu sína annað kvöld, á næstsíðasta atburði listþings- ins „Omdúrman: Margmiðl- aður Megas í Nýló“ sem lýk- ur 30. nóvember. Dagskráin hefst kl. 21 í Nýlistasafninu, Vatnsstíg 3b, og þar koma fram gímaldin & Loftur, Hafþór Ólafsson (Súkkat), Gísli Víkingsson & Rúnar Marvins- son, Hermann Stefánsson og Jón Hallur Stef- ánsson. Myndaþjóðsögur Komnar eru út á ensku fyrstu fimm bækurnar í bóka- flokkinum Icelandic Folktales. Þetta eru litlar bækur meö þekktum íslenskum þjóðsögum sem Gylfi Gíslason myndlistar- maður vinnur með og túlkar þannig að þetta verða eiginlega myndasögur. Litskrúðugar teikningar Gylfa og frábært söguefnið gera þessar bækur til- valdar gjafir handa vinum erlendis. Sögurnar eru Fóa and Fóa Fancytail (Fóa og Fóa feykirófa), Issum Kviss, „Is it a Fat One, Mate?“ (“Er hann feitur, lagsmaður?“), Brownie (Brúnka) og The Ghost (Send- ing). Þær eru úr þjóðsagna- söfnum Jóns Árnasonar og Ólafs Davíðssonar og þýðandi þeirra allra er Bernard Scudder. Mál og mynd gefa út. Með Bólu í bæjarferð Sigrún Edda Björnsdóttir leikkona hefur sent frá sér fyrstu bókina um tröllastelpuna Bólu. Hún birt- ist fyrst á skjá Sjónvarpsins 1990 og hefur notið geysilegra vinsælda allar götur síðan. Bóla býr á Þingvöllum og henni finnst tími til kominn að fara til Reykjavíkur með Hnúti vini sínum og taka þátt í 17. júní-hátíðahöldunum. Ferðin til borgarinnar gengur ekki átakalaust fyrir sig og það er alveg ævintýralegt að hve mörgu þarf að hyggja áður en farið er í slíkan leið- angur. Þau hitta margt áhugavert fólk, svo sem Vestur-íslending sem á tyggjó, Grana lög- regluþjón, lífsglaða róna og síðast en ekki síst hitta þau Jón Sigurðsson forseta. Bóla er alíslensk tröllastelpa sem sér heim- inn með augum trúðsins þar sem ekkert er sjálfgefið og ýmsum óvenjulegum sjónarhorn- um er því velt upp. En þrátt fyrir ærslalæti tröllakrakka í höfuðborginni er undirtónn sögunnar einlæg vinátta sem skiptir meira máli en allt annað. Iðunn gefur út. „Öll umræða um íslensku óper- una og hvert hún stefnir er af hinu góða. Sjálfur mun ég tala um það sem mér er skyldast, það er að segja um það hvernig óperu- landslagið á íslandi horfir við ungum söngvurum og hvernig ég vildi sjá það þróast," segir Ólafur Kjartan Sigurðarson óperusöngv- ari sem tekur þátt i málþinginu Ópera á tímamótum í íslensku óperunni á morgun. Svo skemmtilega vill til að það er einmitt Dagur tónlistarinnar. „íslenskir óperusöngvarar flykkjast til útlanda og syngja og syngja þangað til þeir verða of stórir fyrir ísland," heldur Ólafur Kjartan áfram. „Það er neikvæð og asnaleg þróun og spurning hvort við eigum ekki að verða nógu stórir fyrir aUa söngvarana okkar, stefna að því að geta tekið á móti þeim og gera eftirsóknar- vert fyrir þá að vinna hérna heima. Þá er ég bæði að hugsa um fjármál og húsnæöismál.“ Umræðuefni þingsins er einmitt framtíð íslensku óper- unnar. Yfirskriftin vísar til þess að nýr samningur milli Óperunnar og ríkisins um stóraukin framlög úr ríkissjóði, ásamt aukinni þátttöku atvinnufyrirtækja í rekstrin- um, markar upphafið að nýju tímabili í starf- semi Islensku óperunnar. Jafnframt hefur stjórn hennar ákveðið að hugað skuli að nýju framtíðarhúsnæði fyrir starfsemina og hefur óskað eftir því að kannaðir verði mögúleikar á aðild að fyrirhuguðu tónlistarhúsi í miö- bænum. Á málþinginu verður fjallað sérstak- lega um tvö atriði varðandi framtíð íslensku óperunnar: Stöðu hennar sem menningar- stofnunar og hvort hún á að vera ein eða með öðrum, og framtíðarhúsnæði hennar og hvort hún eigi þar að vera ein eða með öðrum. Fjöl- mörg stutt erindi verða flutt og í lokin er gert Um „Atvinnulífið og Óperuna" tala Þorsteinn Hilmarsson, upp- lýsingafulltrúi Landsvirkjunar, og Ragnar Önundarson, fram- kvæmdastjóri Europay íslands. Um „Tónlistarhús" tala Helgi Gunnarsson, verkfræðingur hjá VSÓ og starfsmaður verkefnis- stjómar um byggingu tónlistar- húss og ráðstefnumiðstöðvar, og Ólafur Hjálmarsson, hljóðverk- fræðingur hjá Línuhönnun. Um efnið „íslenska óperan og aðrir óperuflytjendur" talar Jó- hann Smári Sævarsson, óperu- söngvari og listrænn stjórnandi Norðuróps. Loks veröa svo almennar um- ræður sem ætlað er að hefjist kl. 15.10 og verði slitið kl. 16.45. Mál- þingsstjóri er Jón Ásbergsson, for- maður stjórnar íslensku óperunn- ar. Brettum upp ermar - Ertu bjartsýnn á framtíð Óp- erunnar? spyrjum við Ólaf Kjart- an. „Já, það er ég, en ég er kannski bjartsýnni á sumt en annað,“ svarar hann. „Bjartsýni var meginástæðan fyrir því að ég tók boðinu um að verða fastráðinn söngvari við Óperuna. Og vonandi stefnir ekki allt í tóman voða með íslenska óperulist. En það er búið að tala svo lengi um hvað söngurinn er dásamlegur og hvað söngvararnir okkar eru góðir að ég eiginlega nenni því ekki lengur. Nú getum við hætt að fallast i faðma yfir því hvað við syngjum öll vel og þurrkað gleði- og hrifningartárin af hvörmunum og farið bara að vinna! Viö eigum fullt af helvíti góðum söngvurum sem eru að gera merkilega hluti úti um allan heim, og við verðum að búa þeim til vinnuaðstöðu. Og það sem fyrst.“ Tímamót í Óperunni Ólafur Kjartan Sigurðarson varð fyrsti fastráðni söngvari íslensku óperunnar í ágúst sl. ráð fyrir líflegum skoðanaskiptum um sam- starf menningarstofnana, tónlistarhús og fleiri umdeild mál. Allir sem áhuga hafa á málefninu eru velkomnir á málþingið, og að- gangur er ókeypis. Dagskráin Kl. 13 setur Jón Ásbergsson, formaður stjórnar íslensku óperunnar, málþingið og verður því síðan skipt í fimm meginhluta. Um efnið „Framtið íslensku óperunnar" tala Bjarni Daníelsson óperustjóri, Ólafur Kjartan Sigurðarson óperusöngvari og Krist- inn Sigmundsson, óperusöngvari og formaður listráðs íslensku óperunnar. Syndir sæfara I bókinni Syndir sæfara lýs- ir Lúkas Kárason ævintýra- legri ævi sinni, allt frá bernskuárunum á Ströndum. Ungur fann hann fyrir sterkri útþrá og innan við tvítugt munstraði hann sig á fær- eyska skútu sem stundaði veiðar við Grænland. Ævin- týraþráin teymir hann til Afríku þar sem hann starfaði drjúgan hluta ævinnar við þró- unarhjálp og einnig til Asíu. Eins og Lúkas segir skemmtilega frá í inn- gangi bókarinnar fékk hann hugmyndina að ævisögunni í viðtali við sænskan sálfræðing þegar hann sótti um starf hjá sænsku þróun- arhjálpinni árið 1987 og vildi komast til Angóla. Sálfræðingurinn varð svo heillaður af frásögnum hans að hann benti Lúkasi á að hann væri með efni í góða bók í höndunum. Nú ætlar Lúkas að heilla fleiri með frásögnum af ferðalögum sínum og mörgum kynlegum kvistum sem hafa orðið á vegi hans. Einnig lýsir hann þróunarhjálpinni eins og hann upplifði hana og bendir á alvarleg mistök sem gerð hafa verið vegna skipulagsleysis og af því að menn ráðfærðu sig ekki við þá sem hjálp- ina þiggja. íslenska bókaútgáfan gefur bókina út. Spakmæli „Ástin er óróleikinn í lífinu, vináttan er hvíldin," sagði vís maður einu sinni. Hörpuútgáf- an gefur nú út tvær handhæg- ar litlar bækur fyrir þá sem vilja hafa fleyg orð og tilvitn- anir um lífið og ástina við höndina. Heitir önnur Ástin og vináttan en hin Lffið og hamingjan. Páll Bjarnason tók báðar bækurn- ar saman. “Mundu, þegar þér finnst allt vera glatað, að framtíðin er eftir.“

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.