Dagblaðið Vísir - DV - 30.10.2003, Side 2

2
Magasín
Fimmtudagur 30. október 2003
Víðtalið Sigrún Árnadóttir hjá Rauða krossinum
Mannúðarhugsunin er háleit og heillandi
„Ég hef farið um átakasvæði er-
lendis þar sem hjáipariiðar
Rauða krossins koma yfirleitt
mjög fljótt til aðstoðar. Og
þrátt fyrir að ég hafi á þessum
stöðum oft séð býsna átakan-
legar afleiðingar stríðsátaka
hef ég samt sem áður aldrei
tapað trúnni á manneskjuna.
Ég trúi áfram á hið góða, enda
sigrar það alltaf að lokum. Hins
vegar er sú spurning oft áleitin
hvernig hatur geti náð svo sterkum
tökum á mönnum og í svo ríkum
mæli stjórnað gjörðum þeirra og
breytni," segir Sigrún Árnadóttir,
framkvæmdastjóri Rauða kross fs-
lands.
Þíðunni er iokið
Alþjóðleg starfsemi Rauða kross-
ins hefur aldrei verið meiri en
einmitt á þessu ári. Stríðsátök eru
víða um lönd, þótt líklega sé blóð-
ugast barist fyrir botni Miðjarðar-
hafs, í frak og Afganistan. Á þessum
svæðum eru hjálparsveitir á vett-
vangi og starf þeirra er skipulagt af
Alþjóða Rauða krossinum. En
hjálparliðar eru enn víðar, til dæm-
is í Kongó, Kólombíu, Sierra Leone,
Indónesíu og Sri Lanka, svo nokkur
lönd séu nefnd.,
„f alþjóðlegu starfi Rauða kross-
ins hefur staða heimsmála verið
skilgreind á þann veg að nú sé lok-
ið þeirri þíðu sem var í öllum sam-
skiptum manna að afloknu kalda
stríðinu. Tímarnir eru breyttir. Nú
sjáum við æ oftar átök sem eiga
rætur að rekja til ýmiss konar öfga-
sjónarmiða," segir Sigrún.
Afleiðingar þessa segir hún að
séu meðal annars þær að meðal
einstakra öfgamanna sé nú litið svo
á að starfsmenn hlutlausra og al-
þjóðlegra hjálparstofnana séu leyfi-
leg skotmörk. Þetta líti Rauði kross-
inn mjög alvarlegum augum.
Höfum notið friðhelgi
„Hingað til hefur merki okkar og
starf notið friðhelgi meðal allra að-
ila, hvorumegin átakalína sem þeir
standa. Mér fínnst mjög dapurlegt
ef þarna er að verða breyting á,"
segir Sigrún. Vísar hún í þessu sam-
bandi til árásar fraka í Bagdad sl.
mánudag, en í henni féllu tveir
starfsmenn Rauða krossins.
„Frá okkur hafa farið út til fraks
alls fjórir starfsmenn, þótt enginn
sé þarna á okkar vegum í augna-
blikinu. Við vitum ekki hvert fram-
haldið verður, það ræðst meðal
annars af því til hvaða viðbragða
verður gripið I kjölfar árásarinnar á
mánudag," segir Sigrún.
Sá hörmulegi atburður gerðist
fyrir rúmum tíu árum að Jóni Karls-
syni hjúkrunarfræðingi var ráðinn
bani í Afganistan þar sem hann var
við hjálparstörf. „Þetta varð okkur
mikið áfall en Jón var einn okkar
reyndustu manna," segir Sigrún.
„Grunnstefið í starfi okkar er
mannúð, hlutleysi og jafnrétti. Mér
finnst að þessi kjörorð okkar eigi
mikinn hljómgrunn hvarvetna og
ekki síst eru þau mikilvæg þegar við
erum að koma fólki til aðstoðar þar
sem öfgaöfl eru á báða bóga á vett-
vangi."
Ellefu sendifulltrúar
Eins og sakir standa eru ellefu
sendifulltrúar erlendis við störf á
vegum Rauða kross fslands. Tveir
eru í Afganistan og í Palestfnu,
Indónesíu og Indlandi er einn í
hverju landi. I Afríkulöndum eru
sex manns við störf, þá einkum í
löndum þar sem fólk glímir við af-
leiðingar þurrka, svo sem hung-
ursneyð eða aðra óáran.
„Þegar hjálparliðar okkar fara á
vettvang er grundvallaratriði að við
eigum greiða leið að fórnar-
lömbunum. Getum veitt aðstoðina
fljótt og örugglega. Yfirleitt tekst
okkur það, þótt alltaf mætum við
einhverjum hindrunum," segir Sig-
rún.
Hún nefnir frak sérstaklega í
þessu sambandi, en þangað fór
hún einmitt sl. vor. Fyrir starfsfólk
Rauða krossins hafl verið mjög
erfitt að koma þangað og veita
þurfandi fólki aðstoð; sérstaklega í
íjósi þess að eftir innrás Banda-
ríkjamanna hafl allt innra skipulag
samfélagsins verið í molum og
fæstir hlutir gengið eftir viður-
kenndum lögum og reglum. Úr
þessu sé nú að greiðast smátt og
smátt, enda þótt afar langt sé enn í
land.
„Staða heimsmálanna
hefur verið skilgreind á
þann veg að nú sé lokið
þeirri þíðu sem var í 511-
um samskiptum manna
að afloknu kalda stríð-
inu. Nú sjáum við æ oft-
ar átök sem eiga rætur
að rekja til öfgasjónar-
miða.“
Ekki við hæfi barna
„Lífið er kvikmynd leikin af
stjörnum / myndin er ekki ætluð
börnum." Svo segir Kristján frá
Djúpalæk í einu ljóða sinna - og
víst eru mörg hervirkin í heiminum
hræðileg.
„Myndin af heiminum er ekki
alltaf við þeirra hæfí en því miður
eru þau stundum áhorfendur að
grimmilegum voðaverkum og það
getur setið í þeim ævilangt. Því þarf
oft að hjálpa börnum að takast á
við afleiðingar þessa svo að þau
geti öðlast trú á lífið að nýju," segir
Sigrún. Hún nefnir í þessu sam-
bandi að Rauða kross íslands sé nú
í samstarfi við systursamtökin í
Danmörku sem vinna að því að
hjálpa börnum að takast á við af-
leiðingar styrjalda.
„Verkefnið er meðal annars unn-
ið inni í skólum og börnum hjálp-
að, t.d. í gegnum myndlist, að losa
um tilfmningar eins og kvíða og
hræðslu. Einnig er í þessu verkefni
reynt að skilgreina hvaða ung-
menni eru sérstaklega í áhættuhóp
að þessu leyti," segir Sigrún og bæt-
ir við að víða megi sjá skelfilegar af-
leiðingar þessa. Það er að strfð leiki
sálir mannanna grátt, ekki síður en
mannvirki og kosti mannslíf.
Kröfugt hjálparstarf
Innanlands, ekki síður en erlend-
is, er starf Rauða krossins íslands
umfangsmikið. Rekið er kröfugt
hjálparstarf um allt land, svo sem
með ungmennastarfi og nám-
skeiðahaldi ýmiss konar, heim-
sóknaþjónustu, starfrækt eru at-
hvörf fyrir geðsjúka og kaffi- og
menningarhúsum fyrir ungmenni
hefur verið komið á laggirnar á
nokkrum stöðum á landinu. Sam-
tökin annast að mestu leyti alla
sjúkraflutninga í landinu og þannig
mætti lengi áfram telja. Hefur jafn-
RAUÐI KROSSINN: „Hið góða sigrar alltaf að lokum. Hins vegar er sú spuming oft áleitin hvernig hatur geti náð svo sterkum
tökum á mönnum og f svo ríkum mæli stjórnað gjörðum þeirra og breytni," segir Sigrún Árnadóttir, framkvæmdastjóri Rauða
kross íslands. Magasín-mynd GVA
framt verið reynt með reglulegum
könnunum að mæla hvar þörfin f
hjálparstarfmu er mest á hverjum
tíma og hvar skórinn kreppir helst.
Hjálparsími Rauða krossins,
1717, er nýjasta nýtt í starfmu. I
hann getur fólk hringt þegar það er
í brýnni neyð og þá er reynt að
bregðast við vanda viðkomandi.
„Við viljum styrkja þessa þjónustu.
Þegar fólk lendir til dæmis á göt-
unni eftir húsbruna, missir aleig-
una eða kemst hvorki lönd né
strönd, koma málin oft til kasta
Rauða krossins. Einnig er hugsuniri
á bak við hjálparsímann sú að
þangað geti leitað fólk sem er í ein-
hvers konar andlegum þrenging-
um.“
Árangurinn sést hvarvetna
Sigrún Árnadóttir hóf störf hjá
Rauða krossi fslands fyrir fjórtán
árum og hefur gegnt starfi fram-
kvæmdastjóra í nærfellt tíu ár. „Það
er afar auðvelt að heillast af þeim
hugsjónum og gildum sem þetta
starf byggist á. Mannúðarhugsjón-
in er afar háleit og mér þykir
ánægjulegt hve margir vilja starfa
undir merkjum hennar," segir Sig-
rún.
Hún segir að um þúsund sjálf-
boðaliðar komi að margþættu
starfi samtakanna og nú sé verið að
greina störf þeirra nákvæmlega til
að finna út hve mörg ársverk liggi
þar í rauninni að baki. „Það sem
mér fmnst líklega mest gefandi í
þessu er starfi er að árangurinn af
því sést hvarvetna og hann kemur
fljótt í ljós," segir Sigrún. „Víða er
þörf fyrir hjálparstarf af ýmsum
toga og sé starfið vel skipulagt og
skilgreint má miklu breyta og koma
til betri vegar þótt stundum sýnist
leiðin að takmarkinu torveld í
fyrstu."
sigbogi@dv.is
Magasín
DV-MAGASÍN SÍMI: 550 5000. Útgefandi: Útgáfufélagið DV. Ábyrgðarmenn: Óli Bjöm Kárason og Jónas Haraldsson. Umsjónarmaður: Sigurður Bogi Sævarsson sig-
bogi@dv.is Blaðamaður: Geir A. Guðsteinsson gg@dv.is Auglýsingar: Katrín Theódórsdóttir kata@dv.is og Ingibjörg Gísladóttir inga@dv.is Prentun: Árvakur hf. Upplag: 82
þúsund eintök. Dreiflng: Póstdreifmg ehf. Dreift ókeypis á höfuðborgarsvæðinu, Akureyri, Akranesi og til áskrifenda DV úti um land.