Alþýðublaðið - 27.07.1977, Qupperneq 3

bSalfð1' AAiðvikudagur 27. júlí 1977.
3
Lóð til stórskammar
Á horni Barónsstig og Eiriks-
götu, svo aö segja I hjarta
Reykjavikur, stendur vegleg
höll i nýtizkustil Ur gleri og
steinsteypu. Ekki er höll þessi
nýreist. Hún mun nú hafa staðið
þarna fullgerð i allt aö 10 ár.
Meðan einkaaðilar reyna yfir-
leitt að koma lóðum húsa sinna i
snyrtilegt horf, prýða þær
gróöri eða gera vönduö bila-
stæði þar sem þörf gerist, þá er
umhverfi þessarar hallar urð og
möl. Engin tilraun til nein konar
fegrunar.
Og eigandinn sem trassar svo
lóð sina, hver skyldi hann vera?
Góðtemlarar eiga húsið- Þetta
er þeirra höll. Þeim merka fé-
lagsskap, sem eitt sinn hugöust
stuðia að ræktun lýðs og lands,
er illa aftur farið, ef hann getur
unað sliku öllu lengur.
Þess má geta aö i næsta ná-
grenni er einn af fjölsóttari ung-
mennaskólum borgarinnar,
Vörðuskólinn. Mundi umhverfi,
sem misbýður feguröarsmekk
vegfarandans, vera liklegt til að
laða unglinga til fylgis við mál-
stað góðtemplara? Hefur sá
góði félagsskapur sofnað á
verðinum?
Það er engin afsökun, þótt
næsta lóö fyrir norðan sé að
hluta ófrágengin. Þar er bygg-
ingarlóð Hallgrimskirkju og
henni verður vafalaust viðeig-
andi sómi sýndur, strax þegar
kirkjusmiðinni hið ytra er lokiö.
Svb. Sigurjónsson
Alþjóðamálið Esperanto 90 ára
í dag, 26. júli, eru lið-
in 90 ár frá þvi að
fyrsta bókin um al-
þjóðamálið Esperanto
var gefin út, en það var
i Póllandi 1887.
Bókin var eftir ungan
augnlækni Zamenhof
og var ætluð sem kynn-
ing á málinu, byggingu
þess og orðasafni.
Zamenhof þessi skap-
aði nýtt mál úr orðum,
flestum teknum úr
Evrópumálum, en not-
aði málfræðilega upp-
byggingu sem á margt
sameiginlegt með mál-
um annarra heimsálfa.
Málið náði nokkrum vinsæld-
um og fyrsta bókin var þýdd yfir
á fleiri tungumál. Fyrsta
Esperantóblaöið kom út 1889 og
birtust þá fyrstu frumsömdu
bókmenntaverkin á málinu.
1905 var fyrsta mót Esperantó-
mælandi fólks haldið i Frakk-
landi.
Esperantó er nú talað um víða
veröld. Um 16000orðstofna er að
finna i stærstu Esperantó-orða-
bókinni og má mynda af þejm
meira en 100.0000 orð. Margar
alþjóðlegar stofnanir hafa
viðurkennt Esperantó, þar á
meðal UNESCÓ sem birti 1954
yfirlýsingu þess efnis aö mark-
mið og hugsjónir Esperantos
stuðli að skilningi milli þjóða
heimsins og séu f samræmi viö
hugsjónir stofnunarinnar sjálfr-
ar —AB

Sífellt fleiri gista á farfuglaheimilum
Alls eru nú rekin sex
farfuglaheimili á land-
inu, sem bjóöa upp á
ódýra gistingu, eldhús- og
hreinlætisaðstöðu. Gest-
um á heimilunum hefur
f jölgað talsvert í sumar,
eða um 20% í júnímánuði
síðastliðnum og allt að
74% aukning varð á fyrri
hluta þessa árs miðað við
sama tíma í fyrra.
Á farfuglaheimilunum er
miðað við að gisting sé sem
ódýrust. Þar er sofiö i aðskild-
um herbergjum þar sem hver
gestur fær rúm með dýnu, teppi
og kodda. Gestum er heimilt aö
elda sjálfir i eldhúsum farfugla-
heimilanna, en notkun áfengis
og eiturlyfja er stranglega
bönnuð. A hverjum staö er einn-
ig að fá upplýsingar um næsta
nágrenni.
Farfuglaheimili utan Reykja-
vikur eru starfrækt i Fljótshlið,
á Berunesi i Berufirði, Seyðis-
firöi, Akureyri og Vestmanna-
eyjum.
— AB
Kolmunnabollur
og kattamatur
úr loðnu
Siðastliðið sumar var
hafizt handa um könnun
á möguleikum á vinnslu
nokkurra tegunda af
lagmeti á vegum Rann-
sóknarstof nunar fisk-
iðnaðarins í samvinnu
við Sölustofnun lagmet-
is og Þróunarsjóð lag-
metis, sem veitti fé til
verksins. Fyrsta verk-
efnið varð gerð fiski-
súpa fyrir bandariskan
markað.
Höföu komið fram óskir frá
fyrirtæki i Bandarikjunum um
sýni af fiskisúpum i þremur
verðflokkum. Ein tegundin og
sú dýrasta, skyldi vera súpa,
sem danskt fyrirtæki hefur
gert fyrir Sölustofnun lagmet-
is (S.I.). Hinar tvær voru gerð-
ar hjá Rannsóknarstofnun
fiskiðnaðarins. Reyndar voru
nokkrar fisktegundir og
bragöefni. Reyndistunnt að ná
talsverðri lækkun á hráefnis-
veröi með þvi að nota lýsu og
islenzkan fiskkraft, sem unnin
var úr spærlingi og virðist
mjög heppilegur i súpugerð.
Segir i ársskýrslu Rannsókn-
arstofnunarinnar fyrir árið
1976, að ekkert hafi heyrzt enn
um viöbrögð væntanlegra
kaupenda vestan hafs.
Þá voru og gerðar athuganir
á sölu loðnu og spærlings til
Afriku. Gengiö var frá 6 sýn-
um af hvorri tegund og þær
kynntar i Nigeriu sumariö
1976. Að sögn voru viðbrögð
jákvæð, en ekki er vitað um
sölumöguleika.
Ennfremur hefur verið
kannað hvort marningur úr
kolmunna henti til frekari
vinnslu og þá fyrst og fremst
til fiskbollugerðar. Segir i árs-
skýrslunni, að erfiölega hafi
gengiö að nota þau bindiefni
sem venjulega eru notuð til
fiskbolluframleiðslu, en rétta
bindieiginleika tókst þó að fá
með efninu alginat. Bragð kol-
munnabollanna er sagt gott,
en marningurinn er dökkur og
bollurnar verða þvi blakkar.
Að lokum er getið um nokk-
ur sýni af kattamat úr loönu.
Umsjónarmaður með könn-
unum þessum af hálfu Rann-
sóknarstofnunar fiskiönaðar-
ins, er Jón ögmundsson, mat-
vælafræðingur. __ARH
Stórbætt þjónusfa við
GOÐA
FOSS
4 :
Opið kl. 9-21
Helga daga
kl. 11-21 yfir
sumartímann
Útibú Kaupfélags Svalbar&seyrar við
GOÐAFOSS
veitir ferðamönnum margvíslega þjónustu:
Vistleg og rúmgóð kjörbúð
Viðlegubúnaður
Veiðibúnaður
Heitar pylsur — Kaffisala
Snyrting
BENZÍN OG OLÍUR
KAUPFÉLAG dvalba