Vísir - 29.09.1975, Qupperneq 8

8
Vísir. Mánudagur 29. september 1975
Frjdls blaðamennska krefst
vandaðra vinnubrogða
d lac Greinin, sem |blað neitaði frjálsl að bir \ óháð ta

'yndum?9ama" af
iBnnemi:
annast heldur
íefur lent I þvi.
skóla-
/erst er
bönkum
legir viö
ra ávis-
hef ekki
ávisan-
dóttir i KHl:
g hef aldrei lent I
W M ~Z---------------
"erðbolga i alaÍfimui^Z:
•IInw'.ts™;'"0"; sem kosear þd ,2 640 kr' D jT lilQf
'» -ir ekki sléUar aE ' s,“r ««bafdj ÍTi ?*«'"" r*6a „g hrinarti , r. 9 W
..61 >ll.«i ■> ... . iStoH' s_em. kos‘aSi haS'“J’m a«i maijj. s,a ' kna Og kann- veríi pottanna var „a .....
BorEar í,laf«on h
SaEÍÍ
minnf (ljuriM..,hnln,'ía k,"iUnni
?ssri2:lSi
«8 kiugðisi ka„pa, a “gje'"n'<"■
IJagmn eftir k»m á„ 8 650 kr
ina og a?tia ah ir ® ur 1 búð-
1_ 3 aö kauPu pottinn,
^S-r»^í>a*i„n
• ttoSt SeenmhE“,«i ÞnS°Z
llma og p„[|uri?*kka61 4 sama
ka“Pa. I 17 iio kí'Éa*hh“g5'sl
m'B Ivisvar um h“Ssaíi
a0 Þeasumkaupum -'nfggCkk
. DagblaðÍð fékk l,n
hvaða verzlun þarna var unTaö
;L-HrE,
á»æ.ðmae,iSriaf'h,an“ogka"n
sSHS'-á
smssisSs
5tsaaffi“a~"
£B;s=:i
5S5;pS
vita af bvf tifJlnSagt ah 141
‘■n„. maíií. ‘ ““ unnl sé 4
nagblaíií. Fiistudagur 19. september J3t5._
Frjdls, óhað blaðomennskcr
hvað er það?
Fréttaframleiðsla
i algleymingi.
- Þriöjudag 16. sePtembe,i
birtir Dágblaöift efst & 2. siöu
undir fjögurra daika fyrirsogn;
inni „Veröbólga I algleymingi
svohljóöandi frasö6n Borgars
Olafssonar/tf kaupum hans a
djúpsteikingarpotti I d"4'"
greindri verzlun: „Eg ætlaöl aö
gefa konunni mtnni djup-
steikingarpott i afmælisgjof og
fór þvi að skoöa potta i verzlun'
um. Sá 6g einn, er ég hugöisl
kaupa, á um 8.650 kr. Daginn
eftir kem ég aftur i buftina og
ætla aft kaupa pottinn, sem kost-
ar þá 12.640 kr ! Daginn áftur
haffti ég einnig séft I somu bub
pott, sem kostafti þá um 12.700
kr en hækkafti á sama tima og
potturinn, er ég hugftist aft
kaupa, i 17.110 kr. Ég hugsafti
mig tvisvar um áftur en ég gekk
aft þessum kaupum.”
Dagblaftift bætir þvi siftan vift,
aft þaft hafi l simtali vift verzlun-
ina kannaft málift, og hafi
verzlunarstjórinn staftfest, aft i
búftinni hefftu fengizt tvær
tegundir djúpsteikingarpotta á
12 640 og 17.110 krónur. Þessi
sending heffti komift i verzlunina
24. júli sl. og verftift ekki breytzt
siftan þá. Þaft er rétt aö sl.
föstud. 12. sept. hringdi blafta-
maöur Dagbl. Bolli Héöins-
son, til okkar og fáfck þcssar
upplýsingar. Vift þ*r er ekki
öftru aft bæta en þvi, aft undan-
farin mörg ár hefur verzlun
okkar afteins haft á .boftstólum
þessar tvár gerftir Rowenta
djúpsteikingarpotta. Um rugi-
ing vift aftrar geröir getur þvi
ekki verift aft ræfta hjá Borgari
Dlafssyni, sem starfsfólk hér
man reyndar ekki eftir aft hafa
afgreitt. Af nifturlagi frásagnar
hans má þó ráfta, aft hann hafi
loks gengift aft kaupunum^
Hvers vegna, ef hann taldi sig
svikinn? .
1 þessu máli er misskilmngur
viftskiptavinarins ómerkilegt
aukáatriöi. ófréttnæmt meö
öllú. Aöeins . svJk.semi
verzlunarinnar væn þa&. e
henni væri til aft dreifa._ Merg-
urlnn málsins er lágkuruleg
blaftajnennska Bolla Héömsson-. gcngift nógu vel frá verftmerkingum f verzlunum?
ar. Þegar „krassandi frétt 6
reynist misskilningur, aft fengn-
um upplýsingum ábyrgs fyrir-
tækis, hemur hann ekki von-
brigfti sin, heykist aft visu á aft
nafngreina verzlunina, en beinir
aödróttun sinni aft raftækja-
verzlunum almennt, sennilega I
trausti þess, aft þá yrfti henni
ekki svaraft.
Fyrirsögnin „Verftbólga I al-
gleymingi” og greinarlokin:
Ef fólk verftur vart óeftlilegra
verftbreytinga er sjálfsagt aft
láta vita af þvi til aft unnt sé aö
kanna málift”, er tilefnislaus
óhróftur um heila starfsgrein.
Greinin I heild er svikin vara,
sem Dagblaftift býftur lesendum
sinum, framleidd af blafta-
busa.sem kann ekki skil á þvi
undirstöftuatrifti frjálsrar,
óháftrar blaftamennsku, aft
fréttir verfta ekki búnar til, aft-
eins sagftar. Um „fréttafram-
leiftslu” á mófturmálift alkunn,
ótviræft orft.
A'frit af bréfi okkar sendum
vift Félagi raftækjasala og verft-
lagsstjóra^ .
FONIX, Hátnni 6a, Reykjavik.
Andrés Reynir Kristjánsson.
athugasemd við grein andrésar Reyniskristjánssonar
oín - andi dagblaþ úr skugga um, .... ajs oeizna
Eitthvaft virftist mér Andrés
Reynir Kristjánsson vera meira
en litift hörundsár maftur, ef
marka má ofangreint bréf.
Þetta moldviftri er vegna
frásagnar þeirrar er ég tók mft-
ur úr slma eftir Borgari O afs-
syni og skrifafti á sinum tlma,
um i iesendad. t bréfi sinu
getur Andrés Reynir Kristjáns-
!o„ hvergi bent á aö rangt sé
meö máliö ianö, hcldnr aöetns
pao aö hann þykist tinna ein-
hverjar aödróttamr i garö ja -
tækjasala i lok greinarinnar. Nú
var baö ekki ætlun m.in aö halda
þvl -irarh aö þeir séu tlla
innrættir menn, frekar en aörir
menn. Ef neytendur verfta varir
vift afbrigftilegar verftmerking-
ar og verftbreytingar, þykir mér
ekki nema sjálfsagt aft tilkynnt
sé um þær til verftlagsstjóra og
dagblafta. Þá gengur viftkom-
andi dagblaft úr skugga um,
hvort þar sé hdkkuft ranghermt
og birtir loks lesendum sinum
nifturstöftur könnunarinnar. Ef
Andrési Reyni Kristjánssyni
þykja þetta óeftlileg vinnubrögft
hefur hann eitthvaft misskilift
hugtökin „frjáls og óháft frétta-
mennska.”
Ef Andrés Reynir Kristjáns-
son hugsar málift litift eitt ætti
hann aft komast aft þeirri niftur-
stöftu, aft Dagblaftift hefur ekki
siftur skyldum aft gegna vift
lesendur slna. Þótti mér þvl |
eftlilegast aft afgreifta málift á
þennan hátt og held ég aft þá leift
heffti hvafta blaftamaftur, sem er
valift. . . L
Vona ég, aft þetta reymst
Andrési Reyni Kristjánssyni I
fullnægjandi skýring og ykkur |
lesendum. Bolli Héftinsson.
blaftamaftur.
Kiin niEDCIAA
Dagblaftið Visir,
ritstjórn,
Reykjavik.
Meftfylgjandi grein sendi ég
Dagblaðinu, „frjálsu, óháftu dag-
blafti”, siftdegis s.i. mánudag, 22.
sept. Bjóst ég þvi vift birtingu
hennar s.I. miðvikudag, en er það
brást, hringdi ég siftla þann dag
til ritstjórans, Jónasar Kristjáns-
sonar, sem kannaftist strax viö
greinina og kvaft hana óspurftur
„ágæta og hófsamlega”, svo aft
notuft séu hans eigin orft. En
vegna þess, hve löng hún væri,
gæti hann ekki fundið henni rúm I
blaðinu, fyrr en á föstudag, 26.
sept. Samþykkti ég það, þótt mér
llkaði ekki þessi dráttur. Og þar
sem ég vildi láta koma fram, að
hann væri ekki mér aö kenna,
óskaði ég þess með boðsendu
bréfi að morgni næsta dags,
fimmtudags, aft ritunarda gs
greinarinnar yrfti gctið, er hún
birtist.
Að kvöldi sama dags hringir
Jónas Kristjánsson heim til mín
og kveðst helzt ekki vilja birta
greinina, og ef hann geri það,
skuli ég búast við athugasemd
blaðsins meft henni. Þótt ég hefði
reynt það nokkrum dögum áður,
að með fyrrí grein minni birtist,
auk athugasemdar og án samráðs
við mig, mynd með neikvæðum
texta, sagðist ég samt vilja fá
greinina birta, þótt þeir hygðust
neyta á ný þess aðstöðumunar að
geta lesið grein mina, áður en hún
birtist og gert sína athugasemd
strax, enda treysti ég dómgreind
lesenda. Símtalinu lauk á þvi, að
Jónas Kristjánsson kvaðst ætla
að hugsa málið og hringja til min
aftur.
Skömmu siðar gerir hann það
og segist ekki munu birta grein-
ina m.a. vegna þess, að hún sé til-
efnisiaus og að i henni sé, að mér
skildist, vegið svo að blaðamönn-
um hans, að hann kynni að baka
sér, scm ritstjóri, skaðabóta-
ábyrgð, ásamt mér, með birtingu
hennar. Taldi ég það fráleitt, þar
sem ég skrifaði undir nafni og að
sjálfsögðu á mina fullu ábyrgð.
En allt kom fyrir ekki, greininni
var endanlega hafnað, eftir að
hún hafði legið hjá blaðinu a
fjórða sólarhring, og birtingu
áður heitið.
Eftir þessa meðferð er spurn-
ingin, hvort Dagblaðsmenn séu
svo hörundsárir af fetreitu undan-
farinna vikna, að þeir þoli ekki,
að einn kaupmaður segi álit sitt á
vinnubrögðum þeirra I skrifum
um málefni, er snerta fyrirtæki
hans og stétt.
Eg taldi að sjálfsögðu eðlilegt,
að grcin min birtist á sama vett-
vangi og ofangreind skrif, en af
framansögðum ástæðum bið ég
Visi að birta hana ásamt þessum
formála.
Dagblaðið,
ritstjóri,
Síðumúla 12,
Reykjavik.
Reykjavik, 22. sept 1975.
Ritstjóri!
Þriðjudag 16. sept. s.l. birtist i
blaðinu greinin „Verðbólga i al-
gleymingi”, þar sem dróttað er
að ónafngreindri raftækjaverzl-
un, að hún hafi hækkað verð
tveggja gerða djúpsteikingar-
potta frá degi til dags um hvorki
meira né minna en sem næst 4.000
krónur, úr um 8.650 i 12.640 og úr
um 11.700 i 17.110 kr. Lokaorð
greinarinnar: „Ef fólk verður
vart óeðlilegra verðbreytinga
(leturbreyting min) er sjálfsagt
að láta vita af þvi til að unnt sé að
kanna málið”, gefa þrennt i skyn:
1. Að blaðamaðurinn hafi kann-
að málið og

2. komizt að þeirri niðurstöðu,
að um óeðlilega verðbreytingu
hafi verið að ræða.
3. Að blaðið bjóði framvegis
könnunarþjónustu i verðlagsmál-
um.
óvönduð
vinnubrögð
Þar sem ég vissi, að röng niður-
staða óvandaðrar könnunar
blaðamannsins á atburði i fyrir-
tæki minu, FONIX, Hátúni 6a,
var kveikja aðdróttunarinnar,
átaldi ég þessi vinnubrögð i svar-
grein minni, sem birtist i blaðinu
s.l. föstudag, 19. sept. Valdi ég
henni fyrirsögnina „Fréttafram-
leiðsla i algleymingi”, sem blaðið
notar sem undirfyrirsögn, en
leggur sjálft til aðalfyrirsögnina
„Frjáls. óháð blaðamennska,
hvað er það?”, og skal vikið að
þvi siðar.
Með grein minni 19. sept. hefði
málið verið útrætt af minni hálfu,
ef tvennt hefði ekki komið til:
1. Með greininni er birt, án sam-
ráðs við mig, mynd af búðar-
glugga raftækjaverzlunar með
undirskriftinni: „Er gengið
nógu vel frá verðmerkingum i
verzlunum?”. Það stangast á
við anda vinnubragða blaða-
mannsins, ef myndinni og
undirskriftinni hefur verið ætl-
að að hafa jákvæð áhrif á efni
greinar minnar. En dæma-
laust er Bolli Héðinsson sein-
heppinn blaðamaður. Myndin
er nefnilega af útstillingar-
glugga raftækjaverzlunarinn-
ar LAMPINN, gegnt Stjörnu-
biói, sem eins og flestar aðrar
raftækjaverzlanir verðmerkir
vörur sinar greinilega. Sést
það enda á myndinni, ef að er
gáð, og óskast hún þvi endur-
birt með þessari grein.
Kjarni ágreiningsins
Við grein mina er hnýtt athuga-
semdBolla blaðamanns, þar sem
segir m.a., að ég geti hvergi bent
á, að rangt sé farið með mál i
grein hans um „óeðlilegar verð-
breytingar”. Þá boðar hann á ný
könnunarþjónustu sina, verði
neytendur varir við „afbrigðileg-
ar verðmerkingar og verðbreyt-
ingar”, eins og hann kemst nú að
orði. Loks hefur hann þessi orð
um vinnubrögð sin: „Þótti mér
eðlilegast að afgreiða málið á
þennan hátt og held ég, að þá leið
hefði hvaða blaðamaður, sem er
valið”.
Hér er komið að kjarna ágrein-
ings okkar Bolla, sem er vinnu-
brögð hans. Ég neita þvi afdrátt-
arlaust, að þau séu eðlileg og ein-
kennandi fyrir hans stétt. Tel ég
þvert á móti, að meirihluti blaða-
manna geri sér grein fyrir, að að-
staða þeirra og áhrifamáttur
leggi þeim ábyrgð á herðar, og
viti vel, að islenzkt réttarfar og
siðgæðisvitund gerir ráð fyrir, að
sá, er sakfellir, skuli sanna sitt
mál.
Og hvernig voru þá vinnubrögð
Bolla? Hvernig varð fréttin um
„óeðlilegar verðbreytingar” til?
Athugasemd Bolla neyðir mig til
að upplýsa það:
Blaðamaðurinn tekur niður i
sima frásögn Borgars nokkurs
Ólafssonar um, að Fönix hafi
milli daga hækkað verð djúp-
steikingarpotts, sem hann hugðist
kaupa, um hvorki meira né
minna en sem næst 50% eða 4.000
kr. Blaðamaðurinn kannar mál-
ið! Hringir i verzlunina, talar
fyrst við afgreiðslustúlku, sem
segir honum, að verzlunin hafi
aðeins haft á boðstólum tvær
gerðir Rowenta djúpsteikingar-
potta, og hafi verð þeirra undan-
farnar vikur verið 12.640 og
17.110 kr. Kannast alls ekki við
neina nylega verðhækkun. En er
blaðamaðurinn spyr hana, hvort
hún vilji standa við orð sin, og fer
fram á, að hún segi til nafns,
væntanlega til birtingar i blaðinu,
finnst henni að sér þjarmað og
kýs að visa málinu til annars eig-
anda verzlunarinnar, Viðars
Kornerup-Hansen. Hann staðfest-
ir upplýsingar afgreiðslustúlk-
unnar, er hann hefur athugað af-
greiðslunótur innflytjenda-djúp-
steikingarpottanna. Upplýsir
jafnframt, að innflytjandinn sé
heildverzlunin Halldór Eiriksson
& Co„ sem auk heildsöluverðsins,
skrái á afgreiðslunótur sínar
smásöluverð með söluskatti,
miðað við leyfilega álagningu.
Síðast hefðum við fengið djúp-
steikingarpottana 24. júli s.l., og
sé afgreiðslunótan blaðamannin-
um til sýnis, ef hann óski.
Simtali slitið. Könnun lokið.
Niðurstaða: „Óeðlilegar verð-
breytingar”, byggð á frásögn
Borgars Ólafssonar, tekinni niður
isimá. Af frásögn Borgars má þó
ráða, að hann hafi keypt pott.
Hvers vegna, ef hann taldi verðið
óeðlilegt? Orð starfsstúlku og eig-
anda ábyrgs fyrirtækis, sem af
verkum sinum um langt árabil
hefur áunnið sér eðlilegt traust,
virt að vettugi.
Annarra
kosta völ
Að visu guggnaði blaðamaður-
inn á að nafngreina fyrirtækið, og
læt ég lesendur um að draga
ályktun af þvi.
En átti nú blaðamaðurinn ekki
annaira kosta völ, er hér var
komið sögu, en að byggja niður-
stöður sina á orðum annars hvors
aðilans, neytandans eða verzl-
unarinnar? Jú, honum var það I
lófa lagið: Hann gat komið i búð-
ina og séð með eigin augum verð-
merkingar okkar. Hann gat
fengið að sjá afgreiðslunótuna.
Hann gat leitað staðfestingar
heildverzlunarinnar. Hann gat
gert verðsamanburð i öðrum
verzlunum. Hann gat leitað að-
stoðar verðlagsstjóra.
Allt þetta er svo augljóst, að
þegar það er látið undir höfuð
leggjast, vaknar eðlilega sú