Lesbók Morgunblaðsins - 19.10.1930, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 19.10.1930, Blaðsíða 2
m LE8B0K MOÍtGUNBLABSÖÍS skein safírdjúpið uudir rúbínseldi. Og stjörnumóða starði yí'ir sænum. — Svo etráði jeg ríkum auð í'rá litsins veldi. Kvæðið endar svona: Hann sigldi í'rosin köi' á undan öðruni, og altaf fann hann rás og vök að fljóta. Hann naiu sjer hrjóstorlönd á jarðar- jöðrtun, þar jai'ni engiim ryðja sást nje brjóta. Hans gnoð var heil og traust í'rá stjórn að stefni. Hann strengdi voðir fast. Hauu vakti af svefui. Hans snild fór hátt og snöggt, sem þytur i'jaðra, Hanu sitart til •lífsins dauð og þögul cfui. Jeg heí'i sjerstaklega bent á þessi kvæði og tekið erindi i'ir þeim til dæmis, vegna þess að þau lýsa svo vel skáldinu sjálfu um leið og þau eru sujöll lýsing á mönnunum, sem þau eru kveðin um. Þau sýna eigi aðeins meðí'erð hans, heldur og hitt, að hverskonar mönnum hann dáist, hvaða viljastei'na, viðí'angs- eí'ni og listatök eiga hug hans sjálí's og hjarta. Margt af kvæð- unum í þessari bók og ýmis aí' eldri kvæðum skáldsins eru t. d. sprott- ir. af sömu löngun til að skilja tilveruna af athugun og íhugun^ stjörnugeimsins eins og birtist í verki Björns Gunnlaugssonar. —• Teuging hugar og lijarta kemur ( hvergi betur fram en í sál þess manns, sem finnur æðstu gæði líi's- ius í hugsanastarfinu og í'ullnæg- ingu skilningsþrárinnar. — Einar Benediktsson sver sig í þá ættina. Hann yrkir lítt um sjálfan sig og' sínar tilfinningar. Ljóð hans hrífa ekki með aí'li blindra tilfinninga og ástríðna, sem mönnunum eru að meira eða minná leyti sameigin- lcgar dýrunum. iáá hiti, sem í ljóð- um hans felst, er hitinn af afltök- um andans, í glímunni við örðug viði'angseí'ni, í samstilling orðs og hugsunar. Og þó að einhverjum kunni að verða kalt á tánni, líkt og Aurvandli forðum, er skáldið veður með hann norður yfir Eli- voga, þá verður reyndin sú, að þau kvæði kólna síðast, sem mestxi hugsun eru mögnuð. Það er þessi mógnun orðanna, þessi hugsunar- lileðsla, er gefur kvæðum Einars Benediktssonar sinn einstæða svip og efli — ft-æfakraftur Of tign, sem ögrar og lyftir. — Hjer er ekki ætluuin að víkja meira að ein- stökum kvæðum bókarinnar. Henn verða að lesa þau sjálfir og leggja fram þá athygli, sem þarí' til að njóta þeirra til i'ulls. -Jeg ðkal að- eins beuda á, að þarna er meðal annars AlþiugisJjóðabálkurinn og þarna er „Langspilið" — ljóniandi niinnisvarði yfir ísJenskan alþýðu- kveðskap, þar er „Landinn af Vest- urvegi" .— minnisvarði yfir ís- Jendinga, er í'jellu í styrjöldinni niilílu. og þarna er liið stórkost- Jcga kvæði „Stórisandur", o. fl. o. fl. Alt vottar þetta, að skáldi5 er 01111 nieð i'ullum krafti, og nieðan liann er á meðal vor, er hiininliátt undir loi'tið og örœfavítt tiJ veggja í orðhofi íslenskunnar. (Juðni. Finnbogason. S t ó r s k u 1 d i r. Rœðu Zþessa flutti sœnska skáldkonan Selma Lagerlöf t liá- skólanurn i Stokk- hólmi ártð 1909, er hún tók við bók- mentaverðlaununi Nobels. Það var í öndverðum desember mánuði, pegar jeg var í eimlest á leið til Stokkhólms. Liðið var að kvöldi, myrkur úti, en rokk- ið í klefanum. Samferðamenn mína dottaði, hvern í sínu horni, og jeg sat grafkyr og hlustaði á harkið í lestinni, er hún öslaði eftir teinunum. Meðan jeg sat þarna, fór jeg að hugsa um allar þær ferðir, sem jeg hafði farið til Stokk- hólms. Oftast hafði jeg átt erfitt erindi. Þangað hafði jeg ferðast til að taka próf, og þangað hafði jeg ferðast með handrit, til að út vega mjer útgefanda. Nú var jeg á leið þangað til að taka við No- belsverðlaununum. Það lá við, að mjer fyndist það vera erfitt líka. Alt haustið hafði jeg dvalist á gamla heimilinu mínu á Verma- landi við fábreytni og einveru, og nú varð jeg að koma fram í fjölmenni. í öllu fásinninu heima fanst mjer jeg orðin afvön fjöl- menninu og ys og þys, og jeg kveið fyrir að þurfa aftur að sýna mig umheiminum. En í raun og sannleika var það sá i'ögnuður, að eiga að taka á móti verðlaununum, að- jeg reyndi að vísa þessari óró á bug með því að hugsa um alla þá, sem mundu samfagna mjer. Og mjer varð liugsað til systkina * «

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.