Lesbók Morgunblaðsins - 26.05.1935, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 26.05.1935, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 165 Hefir það starfað ótrauðlega í þessi tuttugu ár að því að boða frið. Hjer skal ekki skýrt frá öllum þeim ráðstefnum, sem haldnar hafa verið, þeim ályktunum, sem samþyktar hafa verið, nje óllum þeim áskorunum, sem sendar hafa hafa verið þeim, er sitja við völd- in í heiminum. Það, sem mest ber á í starfinu er það sem gert hefir verið til þess að hjálpa herföngum. Eitt dæmi um það er hvernig hjálpað var herteknum mönnum í Síbéríu og Turkestan. Árið 1919 kom til Sví- þjóðar ein kona úr austurrísku deildinni og skoraðí á sænsku deildina að gera eitthvað fyrir þær 200 þúsundir austurrískra og þýskra fanga, sem voru við dauðan í Síberíu. Sænska deildin kaus þá nefnd og á skömmum tíma safnaði hún rúmlega 2 mil- jónum króna. Meðal þeirra sem studdu þetta starf best, má nefna Söderblom erkibiskup, Selmu Lagerlöf og Elsa Brándström. — Undir vernd Rauðakrossins og með samstarfi hans og Friðþjófs Nansens, tókst að senda hvern skipsfarminn á eftir öðrum af fatnaði, matvælum, læknis-lyfjum og bókum td fanganna. Og Rauði- krossinn og Friðþjófur Nansen eiga heiðurinn af því, að það tókst að lokum að koma flestum föngun- um heim til ættlanda sinna. Friðarstarf er hvert það starf siem miðar að því að draga úr þjóðahatrinu. En að starf friðar- fjelags kvenna hefir aðallega kom- ið fram sem hjálparstarfsemi, er afleiðing af því heiti, sem þær unnu á Haagfundinum: að láta þjáningar annara skylda sig til framtakssemi. Það er til óvirk friðarást, eigi síður en óvirkur kristindómur. En friðarstefna f jelagsins er eins og sannur kristin dómur og brennandi trú — ög hinni rjettu trú fylgja altaf fram kvæmdir. Það hefir margt misjafnt drifið á daga þessara 2000 kvenna sem söfnuðust saman í Haag fyrir 20 árum. Sumar hafa náð frægð og metorðum, eins og t. d. forseti fundarins, Jane Addams, sem sæmd var friðarverðlaunum Nobels fyrir nokkrum árum. Aðrar hafa orðið fyrir því að vera gerðar rækar úr föðurlandi sínu fyrir friðarstarf sitt. Á tuttugu ára afmæli fyrsta friðarþings kvenna, er hvorki til- efni að gleðjast nje vegsama kvenþjóðina. En þá, sem halda að starf hennar sje þýðingarlaust, viljum við spyrja: Mundi heimurinn nú vera far- sælli eða ófarsælli, ef hinum 2000 fundarkonum í Haag og öllum þeim aragrúa kvenna, sem eru þeim sammála, hefði leyfst að hafa áhrif á heimsviðburðina seinustu 20 árin? Þótt konurnar hafi gert lítið fyrir alheimsfriðinn, þá hafa þó karlmenn gert enn minna. Og ein af helstu fundarkonunum í Haag lýsti þessu með heppilegri sam- líkingu. Hún sagði: „Þegar hnetur fara að vaxa út af karlblómunum á hesHrunnun- um í garði mínum, þá skal jeg fara að trúa því að heimurinn geti staðist undir stjórn karl- manna". Beda prestur, 1200 ára minning. í aldarfarsbók þeirri, er Beda prestur heilagur gerði, er getið eylands þess, er Týli heitir, og á bókum er sagt, að liggi sex dægra sigling í norður frá Bretlandi; þar sagði hann eigi koma dag á vetur og eigi nótt á sumar, þá er dagur er sem lengstur. Til þess ætla vitrir menn það haft, að ísland sje Týli kallað, að það er víða á landinu er sól skín um nætur, þá er dagur er sem lengstur, en það er víða um daga er sól sjer eigi, þá er nótt er sem lengst. En Beda prestur andað- ist 735 árum eftir holdgan drottins vors, að því er ritað er, og meir en hundrað ára áður en ísland bygðist af Norð- mönnum. Þannig er upphaf Landnáma- bókar, og >er þar rjett skýrt frá, eins og annars staðar í þeirri Beda (eftir málverki frá 12. öld). bók, að Beda prestur dó árið 735. Dánardægur hans er talið 26. maí og eru því í dag Hðin 1200 ár frá andláti hans. Er þess minst á þann hátt í Englandi, að British Museum hefir opnað minningar- sýningu um hann. Beda er talinn fæddur árið 672. Gekk hann snemma í klaustrið Wearmouth, og 8 ára gamall fluttist hann þaðan í Jarrow, ný- byggingu klaustursins, og dvald- ist þar síðan til dauðadags, og fekst við vísindastörf. Voru læri- sveinar hans margir og komust þeir í röð helstu kennimanna á Englandi. En Beda prestur bjó alla ævi í ljelegum klefa í klaustr- inu. Og þar skrifaði hann margar fróðleiksbækur, svo sem aldar- farsbók þá, er Landnáma getur um, og kirkjusögu Englands (Historia eccelesiastica genti's Anglorum) sem nær frá dögum Cæsars. Hefir Beda stuðst við gömul handrit um söguna í upp- hafi, en frá árinu 597 er sagan samin af honum sjálfum og þykir snildarverk. Hefir hann viðað að sjer geisimiklum heimildum, eigi aðeins um kirkjusögu heldur einnig stjórnmálasögu, og skráð með frábærri samviskusemi. Beda préstur var síritandi fram að dánardægri, og meðan hann lá banaleguna lauk hann við að þýða Jóhannesar guðspjall á eng- ilsaxnesku og ljet rita það eftir fyrirsögn sinni.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.