Lesbók Morgunblaðsins - 26.04.1942, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 26.04.1942, Blaðsíða 1
bék 10. tölublað. JMorðíwjMaSííÍMS Sunnudagur 26. apríl 1942. XVII. árgangur. U»f.)ld»rpr«niimlðJ« t I. &&€%&/?&£&&€' m Krisljáns Jónssonar Fjallaskáltls Kristján Jónsson Fjallaskáld er, sem kunnugt er, fæddur árið 1842. Það eru því nú á þessu ári liðin rjett 100 ár frá fæðingu hans. Væri maklegt og sjálfsagt að þess væri minst á viðeigandi hátt, með því að*nú síðustu 30 ár- in hefir verið mjög hljótt um nafn hans. En fram að þeim tíma, eða um hálfrar aldar skeið, var hann eitt vinsælasta alþýðuskáld þessa lands, og enn í dag eru mörg af ljóðum hans afar vinsæl, °g varla kemur það fyrir, að ekki sje sungið eitthvað af ljóðum hans þegar „lagið er tekið", hvort heldur er í kór eða heimahúsum. Og jeg held að óhætt sje að full- yrða, að engin ferskeytla sje þjóðinni eins tungutöm og vísan „Yfir kaldan eyðisand", og er þá mikið sagt, því marga ferskeytl- QHa hefir þjóðin ort, kveðið ojr kunnað frá öndverðu. En þessa stórmerkilega aldaraf- mælis hefir ennþá hvergi verið getið, og mun það vafalaust stafa ftf því, að ekki liggur fyrir full vissa um það, hvaða mánaðardair Kristján sje fæddur. í æfisögu hans eftir Jón Ólafsson skáld stendur, að hann sje fæddur 21. júní, 0g hafa flestir haldið sig við Pað af eðlilegum ástæðum. Þetta er vafalaust bygt á því, að i fermingaskýrslu sr. Hjörleifs Guttormssonar Skinnastaðaprests til biskups sumarið 1856 stendur þessi mánaðardagur við nafn Kristjáns, er var fermdur að Skinnastað þetta vor. En ferming- arskýrslurnar eru yfirleitt aldrei svo öruggar, að þeim megi treysta til fullnustu. í þessu sambandi má benda á það, að í tveimur stöðum hefi jeg sjeð það, að Kristján er talinn fæddur 13. júní umrætt ár. Ritið Sumargjöf, er þeir Bjarni frá Vogi og Einar Gunnarsson cand. phil. gáfu út, flutti 1908 mynd af K. J. ásamt fleiri skáldum aldar- innar, og tilgreinir fæðingardag hvers, en þar er Kristján talinn fæddur 13. jxiní. — í hinni vin- sælu bók dr. Guðm. Finnbogaí'on- ar, „Afmælisdag«r", stendur einn- ig að Kr. J. sje fæddur 13. júní. Ekki er mjer kunnugt um, ;í livaða heimildum þetta er bygt. En ekki fæ jeg trúað J>ví að ó- reyndu, að slíkur snillingur, sem dr. G. F. er, hafi tilgreint þenna mánaðardag af handahóófi. Við erum því engu nær um hinn rjetta fæðingardag Kristjáns Fjalla- skaldí, Ef nokkurntíma er ástæða til að ganga til fullnustu úr skugga um hið rjetta í þessu efni. þá er það nú, þegar 100 ár eru liðin frá fæðingu skáldsins. Ekki verður hjer feldur neinn úrskurður um það, hvort rjettara muni vera, að Kr. J. sje fæddur 13. jiiní eða 21. júní, því til þess skortir þá einu öruggu heimild, sem hægt er að treysta í þessu efni, þ. e. prestsþjónustubók G'arðssóknar frá þessu árabili. En hún er talin geymd á þeim stað, þar sem ekki verður til hennar gripið að sinni. En trúað gæti jeg því, að það kæmi í ljós við nán- ari rannsókn, að fæðingardagur Kr. J. sje hvorki 13. nje 21. júní, heldur mun fyr á árinu, og sje hann þegar liðinn. Fyrir nokkrum árum skrifaði jeg æfisögu Kristjáns Fjalla- skálds, sem hvergi hefir verið prentuð. Þar stendur að hann sje fæddur Í3. febr. 1842. Það er nú gleymt, á hvaða heimild jeg hefi bygt þetta, og má vera að hjer sje um ritvillu að ræða og það eigi að vera 13. júní. En hvort lieldur er, verður að komast fyrir hið rjetta í þessu efni og það nú }iegar. Vil jeg hjer með bein.i þeirri ósk til fræðimanna vorra, að þeir kynni sjer málið og leiði hið sanna í ljós. Benjamín Sigvaldason.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.