Lesbók Morgunblaðsins - 15.04.1945, Blaðsíða 15
LESBÖK MOBQ UNBLAÐSINS
Þetta eru tveir gorilla-imgar í áflogum í dýragarði . New York.
I>eir voru fluttir þangað frá Mið Afríkil 1941 og viröast bara geta skemt
sjer vel í hinum nýju hcimkynnum.
sig alla fiskiskipa útgerð um Suður-
nes, kölluðu það konungsskip, og'
skylduðu alla landseta á konungs-
jörðum, að róa á þeim, undir stærstu
hegningu". — En í sambandi við
þetta mál, farast dr. P. E. ÓI. orð
á þessa leið:(„Urðu menn verst úti
í Kjalarnesþingi, því að leigutakar
landstekna juku stórkostlega útgerð
konungs, úr 15 bátum uppí 80-90
eða jafnvel 100 , en hækkuðu kvað-
ir og mannslán svo^mjög, að bænd-
ur fcngu eigi undir risið. Hnignaði
þá mjög efnahag manna um þær
bygðir, svo að mannsaldra tók að
reisa við aftur, þótt(fyrir kæmi að
einn og eitin maður stæði uppúrí.
Kjarngóður og þrekniikill hefur
kynstofn þeirra Suðurnesjamanna
verið, því svo rösklega og myndar-
lega rjettu þeir úr sjer, svo fljótt
sem færi gafst til, og sjómenn hafa
þeir alla tíð verið afburðagóðir,
djarfsæknir og úrræðaskjótir. Euda
segir skáldkonan ólína Andrjes-
dóttir:
„Sagt hcfir það verið um Suður-
nesjamenn,
i’ast þeir sóttu sjóinn
og sækja hann emi“.
ENGINN skyldi halda, þó margf
hafi farið á annan veg, í sambúð-
inni við danakonunga, cn aiskilegt
hefði verið| og happasælast; að ís-
lcndingitm liefði verið Iiollara, eða<
til meiri farsældar að hlýta forsjá
einhvers annars érlends þjóðhöfð-
ingja. Víst er og um það, að suinir
konungar Danaveldis áttu hinn.
mesta hlýhug í garð Islendinga og
höfðu áhuga fyrir velfarnaði lands
og þjóðar, eftir því sem hin tak-
ntarkaða þekking þeirra á lands-
högum vorurn leyfði. En svo var
giftulcysið í sambúðinni ntikið, að
sjaldnast kom sá vclvilji þó að'
verulegu liði. Einnig er skylt að
geta þess, ef cinhverjir hafa ekki
veitt því athygli, að'þjóðernið virð-
ist ekki hafa staðið jslendingum fyr-’
ir þrifum í Danmörku, hvorki fyrr
nje síðar, Jiví margir íslendingai*
Iiafa hlotið þar hinar mestu virðing-
ar og trúnaðhrstöður, ef þroski'
þeirra og þekking var svo sern Jmrfa
þótli. * *
„Iloltjer heima hvað“, segir fornt
spakmæli, á það áreiðanlega ekki
hvað fþst við um stjórnarháttu
vora. — Nú þcgar þeim; þætti sögu
vorrar er lokið, sem svo mjög hefir
mótast af hinni nær 700 ára sam-
bixið við erlent konungsvald, sem
yfirleitt reyndist okkur ekki hag-
kvæmt, er á enda kljáð umfangs-
mikið og viðkvæmt ágreiningsmál,
með einlægasta velvildarhug; því
nær allra íslendinga í garð dönsku
þjóðarinnar, og bestu óskum henni
til handa uni farsæla framtíð og
skjóta lausn undan því fargi, sem
á henni liefir hvíjt um skeið. Skylt
er og að geta þess, að liinir 3 síð-
ustu Dankonungar hafa gcngið
Icngra til\móts við óskir tslendinga,
en áður tíðkaðist úr þeirri átt.
Þannig ber að fagna af alhug,
því skipulagi í stjórnarháttum vör-
um, sem grundvallað var á hinum
Jíjóðhelga stað, Þingvelli, 17. juiií
síðastliðinn, og tryggja öryggi þess,
sem best. Því reynsla er fcngiii fyr-