Lesbók Morgunblaðsins - 11.06.1972, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 11.06.1972, Blaðsíða 5
LÍFSREYNSLAN VERÐUR STÆRSTI ÁVINNINGURINN Samtal viö hjónin Hafdísi Guð- björnsdóttur og Kristján Gísla- son, trésmið, einn þeirra iðnað- armanna, sem á sínum tíma réðust í vinnu hjá Kockums í Malmö Hafdis og Vi.iisv.su" i íbúoinni -við Sörbaksgatan. ÞEGAR efnahagslægðin gekk yfir fsland undir lok sjötta áratugarins, dró úr þeirri gífurlegu eftirspurn, sem verið hafði eftir vinnu iðnaðarmanna. Þegar tekju- rýrnun var orðin almenn og auk þess farið að bera á at- vinnuleysi, fóru menn að svipast um eftir grænni skógum utan við pollinn og beindist áhugi þeirra eink- um að Svíþjóð, þar sem laun virtust há á íslenzkan mælikvarða. Talsverður f jöldi iðnaðarmanna tók upp tjaldhælana og fluttist — með eða án búslóðar — til Malmö; flestir réðust til starfa hjá skipasmíðastöð Kockums og þóttu dugandi vinnukraftur. Nú hafa all- margir þessara manna snúið heim aftur; þó voru 300 Is- lendingar í Malmö í fyrra og nýir menn að skjóta upp kollinum í stað þeirra sem fluttust heim. Ung hjón, Hafdís Guð- björnsdóttir og Kristján Gísla- son, trésmiður, voru meðal þeirra, sein fluttust til Malmö, þegar útflutningsaldan reis hæst. f>au voru nýbúin að byggja þriggja herbergja ibúð við Búland í Fossvogs- hverfi, sem þau hafa síðan leigt, en hvort tveggja var að launakjör í Svíþjóð virt- ust lokkandi og ævintýri út aí fyrir sig að flytja í annað land um tima. £>au toúa enn i Malmö; leig.ia snotra þriggja her- bemja íbúð á 4. hœð í geysi- stóru sambýlishúsi við Sör- bSksgatan í nýlegu blokka- hverfi á flatneskjunni utan við Malmö. Allur frágangur ut- anihúss er þar til fyrirmynd- ar, lokað leiksvæði fyrir börn- in, gnægð grasflata og hverf- ið meira að segja prýtt nokkr- um listaverkum. Ódýr og ein- faldur frágangur einkennir husið að innan; íbúðin vegg- íððruð að mestu og eldhúsinn- rétting máluð. 1 þessu húsi og öðrum barna í námunda býr fjöldi inniflytjenda, sem komið hafa tii lengri eða skemmri at- vinnuleitar, þar á meðal flest- ir íslendingamir. 1 islenzku nýlendunni varð fljótlega mikill samgangur og allnáin kynni með þeim kost- um og ókostum sem þvi fylgja. Mér skildist á sanram að ný- lendan hefði fyrstu mánuðina tekið á sig mynd smáþorps þar sem allir þekkja alla; konurn- ar inni á gafli hver hjá ann- arri og mikið fjör í kjaftasög- um. Sumir lcunnu þesskonar smáplássamóral vel en aðrir miður eins og gengur og losuðu sig þá úr hinu nána samneyti landanna. Kristján var einn þeirra sem réðust tíl Kockums; hann var þar hálfan þriðja már.iuð, en fór svo að líta betur í krimgum sig og réðst í viranu í verk- smiðju, þar sem framleidd- ir voru húsfalutar: Milliveggir, útveggir og þessháttar. Um eins árs skeið vann hann þar í trésimíðadeildinni, en réðst síðan í byggingavinnu og var við að koma upp niðursuðU' verksmiðju skammt -utan við Malmö og síðar hjá öðru fyr- irtæki, sem tók að sér að smíða fölsk loft. Yfir þesskonar vinnu var enginn taxti til og um hálfs árs skeið naut Kristján þess að haía nærri 600 íslenzkar krónur á tímami. Siðan hefur hann unn- ið hjá Skánska Sementsg,iöteri- et við mótasmiðar vegna kjarn orfeurafstöðvar sem rísa á um 40 km utan við Malmö. t>ar er unnin ákvseðisvinna; vinnurím- inn er fra kL 7 að morgni til kl. 4,15 síðdegis og launin teljast há: 3000 sænskar kr. á mán. eða 54 þús. íslenzkar krónur. En 30%, eða 900 sænsk- ar fara strax í skattgreiðslur. Daglega er Kristján um 11 tima að heiman; hann verður að fara að heiman i rauðabit- ið, kl. 6, en starfsbræður hans þrir fara með honum: Einn Sörbaksgratan, háhúsagata í úthverfi Mabnð. Þarna búa bau Hafdís og Kristján og fleiri Is- lending-ar, sem & sínum tima réðnst til Kockums. Færeyimgur og tveir Sví- ar. Fyrirtækið kemur til móts við þá vegna kostnaðarins við ferðirnar og Kristján fær greíddar 26 kr. (468 ísl. kr.) á dag i ferðastyrk. Vinn'U- hraðinn er ekki mikili eftír þeirn mæukvarða sem gildir á Islandi og naumast hægt að tala um neina streitu 'á þess- um vinnustað. Að öðru leyti birtast kostir velferðarinn- ar með þeim hætti, að ríkiS greiðir 80 kr. af beim 580 kr. sem húsaleigan hljóðar uppá og 100 kr. (ÍSM) isl. kr.) fá þau á mánuði með hvoru barni. Hafdis kvað láta nærri, að það nægði fyrir fatakanpum á þau. Þau Hafdis og Kristján höfðu elíki mikla búslóð með sér utan; eitt eidhúsborð og stóiar voru nálega það eina. En þau hafa keypt sér með af- borgiunum Ijómandi falleg, sænsk húsgogn. 1 barnaher- bergið heíur Kristján smíðað sjálfur fjTirmyndar húsgögn og nýlega festu þau kaup á notuðum bál sem stendur í núm eruðu stæði í sameiginlegum bilskúr i kjallara hússins. Við kaup á notuðum bíl tíðkast að lána um 60% «n afganginn verða menn helzt að eiga sjálíir þ\á erfitt er að fá lán í banka, nema hafa þeim mun trauslari ábyrgðarmenn. Bæjarfélagið hefur byggt og á húsið og ibúarnir þurfa ekk- ert að þrifa utan sinna eigin ibúða. Um sérstök sambýlishús í Maimö gilda aftur á móti þær reglur að leigjendurnir geta eignazt ibúðirnar með því að leggja fram sem svarar 90.000 íslenzkar krónur og yfirtaka síðan lán til langs tíma, en ein býiishús í Malmö eru mjög dýr; kosta sem svarar 3—8 milfjón- ir íslenzkra króna, eftir stærð og frágangi. l»etta er hinn ytri rammi liffs kjaranna hjá islenzkum iðnað- armanni í MaJmö. Innan þessa ramma er hægt að lifa fremur þægilegu lifi, sem ís- lenzkir iðnaðarmenn hér fyrr á árum höfðu að minnsta kosti ekki mikla reynslu af. Ég bað þau Hafdísi og Kristján að segia mér liti)l?=;a frá beim lífsháttum, sem þau hafa tam- ið sér i búsetunni í Malmö. Kristján: — Stærstu við- brigðin eru að \rera kominn heim úr vinnu kl. 5 og vera ekki við neitt sérstakt bund- inn: Geta slappað af í stað þess að gleypa í sig maiinn og flýta sér i eftirvinnu sem nær 11. júni 1972 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.