Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1977, Síða 2

Alltaðverða
klört fyrir
túristavertíðina
Nú er orðið langt sfðan ég
sendi Knu héðan, enda hefi ég
látið vinnuna sitja i fyrirrúmi
og litinn tlma gefið mér til
bréfaskrifta og hagað mér eins
og blessaðir ættingjarnir og
kunningjarnir, sem ekkert eru
að hafa fyrir þvf að senda
okkur hjónakornunum Ifnu,
eins upplffgandi og það er að fá
þó ekki væri nema póstkort,
svona annað slagið. Nú er
hálfnaður kaldasti mánuðurinn
á Mallorca, að sögn Páls
Bergþórssonar þeirra hérna f
Palma og eiga meðalhitastígin
ekki að vera nema 3,6 á Celsfus.
Sem betur fer höfum við ekki
hitt á meðalár með meðalhita-
stigi (nú banka ég f borðið, þvf
mánuðurinn er hálfur eftir)
þvf hér hefir verið blessuð
blfða og nú undanfarið margir
tuttugu stiga dagar með sólbaði
á svölunum og öllu tilheyrandi.
Hér er afstaðið mikið hljóm-
leikahald og mættu músiksnill-
ingar hvaðanæfa úr heiminum
til þess að skemmta
heimamönnum og túristum.
Gaman var að lesa f dagblaði,
sérstaka frétt um að
Ashkenasy, Islendingurinn
sem ætlaði að taka þátt f
„Palma Third International
Music Festivai" og ætlaði að
fljúga beint frá Reykjavfk, yrði
að fresta förinni, en mundi
koma áður en hátfðinni lyki. Ég
hefi ekki frétt enn hvort hann
kom, en hátfðin er yfirstaðin.
Hér fer maður snemma á fæt-
ur og snemma f rúmið. Annað
er ekki hægt. Hinum megin við
götuna stendur röð lágra húsa
og sér vel af fimmtu hæðinni
hérna, ofan á þökin, sem mörg
hver eru flöt, gengið upp á þau
um mjóar tröppur og þar uppi
gjarna snúrur fyrir þvott,
blómapottar sem mynda smá-
garð og fuglabúr. Flestir hafa
dúfur eða kanarffugla, en
' nábúakona okkar ein hefir
hana f smábúri. Dúfur og
kanarffuglar eru f lagi, en
hanafjandinn byrjar á að vekja
verkamennina klukkan sex og
galar þá stanslaust f fimm
mfnútur. Eftír það getur maður
fengið sér blund til klukkan
sjö, en þá vekur hann alia
iðnaðarmenn f nágrenninu.
Hversvegna hann galar alla
sfestuna milli klukkan tvö og
fjögur á daginn án þess að
verða hálshöggvinn er ég ekki
enn búinn að skilja. Þegar
hanaskömmin fær sér blund
um nfuleytið og ég kominn á
fætur og seztur við mfna vinnu,
byrjar hundakórinn. Þetta er
eiginlega trfó. Einn grfðarlegur
bassi og tveir tenórar, annar
aldeilis afleitur spangólari.
Það getur verið að megi sætta
sig við þetta á virkum dögum,
þegar menn þurfa að vakna til
vinnu, en á helgidögum, þegar
maður stingur fingrum f eyru
og ætlar að lúra svolftið lengur,
kemur kirkjan blessuðum
dýrunum til aðstoðar og byrjar
klukknahringingar á öllum
helgum dögum, klukkan sex að
morgni. Kirkjan er hérna alveg
á næstu grösum og ekki gott að
útiloka klukknahljóminn.
Klukkan níu hljómar svo áköf
hringing, hvern einasta
morgun. Ég reyni að hugga mig
við það að f febrúar eru engir
helgidagar nema sunnudagar
og er þetta vfst eini mánuður
ársins sem Spánverjar halda
ekki einhvern annan dag
heilágan.
Blessaðir drengirnir hjá
Cargolux sjá okkur fyrir
Mogganum annað slagið. Að
vfsu tveggja þriggja vikna
gömul blöð, en það er alveg
merkilegt hvað maður les blöð-
in öðruvfsi hér, heldur en
heima. Þar hleypur maður yfir
fyrirsagnirnar, les eina og eina
grein sem vekur sérstakan
áhuga manns, en mest af flatar-
máli blaðanna fer ólesið f ösku-
tunnuna. Hérna heldur maður
gjarna smáhátfð ef maður fær
nokkur gömul blöð, fær sér f
glas og drekkur bókstaflega f
sig hvert ritað orð, jafnvel um
efni sem aldrei hefir vakið
minnsta áhuga manns fyrr. En
það er ýmislegt sem maður fer
að velta fyrir sér, bæði við
þennan nákvæma blaðalestur
og eins við að virða fyrir sér
mannlffið hér og bera það
saman við vitleysuna heima, úr
fjarlægð. Er ekki kerfið að
sliga okkar fámenna þjóðfélag,
sem þó er svo auðugt að fljótt á
litið ætti almenningur að geta
lifað þvf lúxuslffi sem hann
gerir, án þess að sprengja sig á
vinnu og eilffum peninga-
óhyggjum? i
En skftt með það. Eg er sjó-
maður og vélstjóri og höfnin
dregur mig, eins og segull
dregur járn. Mörgu sfðdeginu
hefi ég eytt við að skoða fiski-
bátana, stóra og smáa og dást að
rólyndinu f sjómönnunum.
Þeir koma með nætur sfnar á
handvögnum og breiða úr þeim
á það sem Danir kalla
„promenade", sem er breið
göngubraut með röð tfgulegra
pálma á báðar hendur og liggur
samhliða aðalgötunni, Paseo
Maritimo. Þarna setjast þeir
með netanálina og dunda við að
bæta og lagfæra, reykjandi og
talandi. Bátarnir eru allt frá
trillum upp f ca 100 tonn. Trill-
©
urnar eru allar dekkaðar,
sennilega til þess að hlífa
aflanum við sólinni, en erfitt
held ég að væri að róa á þeim f
okkar sjólagi. Stærri bátarnir
eru allir togbátar með skut-
gálgá, þeir nýrri með hreyfan-
lega gálga sem er stjórnað með
vökvakerfi frá brúnni. Hinir
eldri eru með fasta gálga.
Minni bátarnir eru allir með
eitt upp f fimm gasljósker sem
hanga f gálga utan við borð-
stokkinn og stunda sennilega
makrflsveiðar að næturlagi, að
minnsta kosti hefi ég tekið þátt
f veiðum við Ijós, frá Kanrfeyj-
um að vfsu, en þá kom makrfll-
inn f torfum f ljósið og mig
minnir að við höfum fyllt
nokkrar fötur á færi.
Togbátarnir eru allir með
svipuðu lagi, þeir nýrri geta
verið mjög fburðarmiklir og
eru sýnilega vönduð skip og
eitt er sameiginlegt með öllum
bátunum, smáum og stórum og
það er hreinlætið. Um leið og
búið er að landa er fleytan
þrifin hátt og lágt og ekki hætt
fyrr en allt er tandurhreint. Þá
er sezt að snæðingi á þilfarinu
og mikið talað, sennilega um
afla næturinnar, eða aflaleysið.
Það var verið að landa úr San
Jorge þegar ég kom niðureftir f
morgun og virtust menn harla
ánægðir með aflann, sem þó
komst á þrjá eða fjóra hand-
vagna. Fyrst komu sex kassar
af kolkrabba og smokkfiski og
þurfti talsvert átak til þess að
rffa kassana hvern frá öðrum,
þvf armar kolkrabbanna voru
búnir að sjúga sig fasta á botn
kassans sem ofaná lá. Þá komu
heilmargir kassar af marhnút,
sem geispuðu og göptu hver f
kapp við annan. Mikið fjör var
umhverfis handvagninn, bæði
gamlir fiskimenn sem gátu
ekki slitið sig frá höfninni, en
voru hættir að stunda sjó og svo
forvitnir túristar sem skegg-
ræddu, á að minnsta kosti þrem
tungumálum og tóku myndir af
miklum móð. Fískkassarnir eru
litlir, á að gizka 12 sm djúpir,
60 sm langir og 40 á breidd,
aliir úr tré. Trollin eru nálægt
30 metra löng og pokinn það
þéttriðinn að ég rétt gat
stungíð fingri f möskva, enda
sleppur ekkert kvikindi sem
álpast fyrir trollkjaftinn. Mikið
er um að vera ef með slæðist
stórkarfi eða hnfsa, en hátfð ef
sæskjaldbaka veiðist.
Stangaveiðimenn eru margir
við höfnina og veiða drjúgt af
smáum silfurlituðum, gróf-
hreistruðum fiski og hirða allt.
Þeir nota örsmáa öngla og
langar bambusstengur og beita
fiski. Sá stærsti sem ég sá
dreginn var um það bil 15 sm
langur. Þegar búið er að landa,
með tignarlegri sveiflu, dregur
veiðimaðurinn klút upp úr vasa
sfnum, heldur fiskinum f klútn-
um, meðan hann krækir úr og
setur hann varlega f búr úr
vfrneti sem hangir í bandi út af
bryggjunni og er á kafi f sjó.
Hér er svo til enginn munur
flóðs og fjöru og um það bil
metri frá yfirborðinu og upp á
bryggjuna.
Og nú sjá Spánverjar fram á
metár f túristagróða. Hver
ferðaskrifstofan á fætur
annarri boðar bestu bókanir
sem þekkst hafa og virðist
Mallorca ekki ætla að fara var-
hluta af þessari aukningu.
Þetta er þakkað kosningaúr-
slitunum sfðustu og stefnu
þeirri sem Suares og stjórn
hans hafa tekið, en á sfðasta ári
var töiuvert um það að fólk
óttaðist ótryggt ástand og dýr-
tfð f kjölfar kosninganna.'Ekki
nefir bólað á verðhækkunum
og stjórnarstefnan lofar góðu
um ró og frið f landinu. En
hjálpi mér ef Spánverjar halda
uppteknum hætti með að yfir-
bóka hótelin um 50—100%, þá
held ég að margur landinn, og
fleiri, verði að sætta sig við
annað fbúðarhúsnæði en upp-
haflega var pantað. Man ég
eftir einu tilviki, einmitt hér á
Mallorca, að þýsk ferðaskrif-
stofa varð að gera svo vel og
fljúga heim með alla farþegana
sem þeir komu með, vegna þess
að hvert einasta hótel var yfir-
fullt og hvergi húsnæði aó hafa.
Að vfsu á að heita svo að yfir-
völd ferðamála hér hafi tekið
strangt á yfirbókunum á
sfðasta ári og vonandi kemur
ekki til neins öngþveitis f
sumar, þótt straumurinn auk-
ist.
Það er Ifka auðséð að verið er
að gera klárt undir það að taka
á móti sumargestunum. Fyrir
örfáum dögum óð maður ruslið
upp f hné og ég var kominn á
fremsta hlunn með að benda
borgarstjóranum á það, hvflfkt
hneyksli það væri að hafa eins
fagra borg og Palma er, svo
skftuga sem hún var orðin. En,
viti menn, ruslið er að hverfa,
hvort sem má þakka það vestan
rokinu sem var hér f fyrradag
og daginn þar áður, en eitt er
vfst að verið ér að aka haugum
af rusli úr almenningsgörðum
og garðyrkjumenn bæjarins að
stinga upp beð og gróðursetja
plöntur. Margir veitingastaðir
sem loka yfir vetrarmánuðina
eru nú að opna en hótel Melia
Mallorca er enn lokað.
Ég held að ég láti þetta nægja
núna, en f næsta mánuði er
ætlunin að fara á flakk um
sveitirnar og njóta þess að sjá
alhvft möndlutré f blóma og
Mallorca er aldrei fegurri en
einmitt f marz og aprfi.
Með beztu kveðjum heim á
frón.