Lesbók Morgunblaðsins - 17.04.1977, Side 14

Höllu
boðið
til Linnich
Framhald af bls. 8
Halla ásamt eiginmanni sinum, Hjálmari Stefánssyni, fulltrúa og börnum, Stefáni, Haraldi og Þórarni, á heimili þeirra I Keflavfk
bræðra og þess getið, að hún hafi
dvalið um hríð i Linnich, i boði
fyrirtækisins, til að kynna sér
starfsemi þess og til viðræðna við
forstöðumenn þess.
Upphaf samskipta Oidtmann-
fyrirtækisins við Höllu Haralds-
dóttur vóru þau, að Frizts Oidt-
mann gerði ferð sina til Siglu-
fjarðar, þegar verið var að setja
steinda glugga í Siglufjarðar-
kirkju i Hvanneyrarprestakalli,
sem fyrirtæki hans hafði unnið. i
þeirri ferð sá hann veggskreyt-
ingu í Sjúkrahúsi Siglufjarðar,
unna af Höllu, sem hann fékk
mikinn áhuga á. Að ósk hans fékk
hann að skoða fleiri listaverk
hennar, sem til eru þar á staðn-
um. Síðan sótti hann listakonuna
heim í Keflavík, þar sem hún er
nú búsett, til að kynna sér enn
fleiri verk hennar. Niðurstaðan
varð sú að fyrirtækið bauð Höllu
til Linnieh og hefur þegar unnið
eitt verka hennar í stein, svo sem
frá var greint í hinu þýzka blaði.
Sú frásögn varð til þess að leitað
var upplýsinga um listferil henn-
ar.
Að loknu námi í Gagnfræða-
skóla Siglufjarðar fór Halla Har-
aldsdóttir til náms við Myndlistar-
skólann í Reykjavík. Aðalkennari
hennar þar var hinn frægi ís-
lenzki myndlistarmaður Ferro
(Erro). Nokkrum árum seinna
fór Haila að tilstuðlan Barböru
Árnason i kennaradeild Mynd-
listaskólans. En hún hafði gagn-
rýnt Höllu, stutt og hvatt i mörg
ár. Siðan flytur Halla um tíma til
Danmerkur. Þar nam hún um
tveggja ára skeið hjá kunnum
dönskum listmálara og leiðbein-
enda, Sören Edsberg. Samhliða
listnámi í Danmörku lagði hún
einnig stund á ,,hagnýtara“ nám
og vann sér starfsréttindi sem
snyrtisérfræðingur.
Meðan Halla dvaldi í Danmörku
gekkst hún fyrir einkasýningu á
verkum sínum og tók þátt í tveim-
ur samsýningum listamanna þar i
landi. Hún hefur einnig tekið þátt
í samsýningu í Noregi. Hinn
danski kennari hennar, Sören
Edsberg, bauð henni og aðild að
samsýningu norrænna listamanna
í Ameriku, sem hún átti þó ekki
kost á að nýta sér. Auk þátttöku í
nokkrum samsýningum hér á
landi, hefur hún haldið sýningar í
Siglufirði, í Keflavik og á Akur-
eyri, auk stórrar einkasýningar að
Kjarvalsstöðum haustið 1975. Sú
sýning stóð að vísu skamman tima
en var frábærlega vel sótt. Munu
þess fá dæmi að jafn mörg lista-
verk hafi selst á jafnskömmum
tima hér á landi og á þeirri sýn-
ingu.
Sem fyrr segir hafa Oidtmann-
bræður unnið eitt verka Höllu í
stein. Gerðu þeir tvö eintök af
myndinni. Annað er á einkasafni
í Linnich. Hitt var keypt af eigin-
konu og börnum Stefáns heitins
Björnssonar, sparisjóðsstjóra i
Keflavík, og gefið Sjúkrahúsi
Keflavíkur. Oidtmann-bræður
hafa áhuga á að vinna fleiri verk
hennar í stein, einkum sem vegg-
skreytingar á eða í byggingum
hér á landi, en eftirspurn héðan
hlýtur að ráða ferð í þvi efni.
Halla Haraldsdóttir hyggur á
nýja sýningu í Reykjavík á þessu
eða næsta ári. Er ekki að efa að
hinir fjölmörgu aðdáendur henn-
ar munu hlakka til þeirrar sýn-
ingar, því forvitnilegt er að fylgj-
ast með þroska og framvindu í list
jafn athyglisverðrar listakonu og
Halla Haraldsdóttir er. sf.
„Þrjóti aldrei skyr né mjólk”
/
Ur sögu
spilanna
Framhaid af bls. 13.
ævinlega hafður standandi, en
sitjandi á ítölskum spilum.
Þeir eru með kórónu á
höfði og I dragsíðum skikkjum
með barmskrauti, sem oft er
teiknað sem hreysikattarskinn. I
stað drottningar er riddari á hesti
(caballero) og svo gosinn (sota)
standandi. Riddari i stað drottn-
ingar er talið að sé komið frá
Asíu.
I venjulegum spænskum pakka
eru engar tiur og eru þá 48 spil í
pakkanum. En í lomberpakkana
vantar auk þess áttur og níur,
eins og ævinlega i slíka pakka og
eru spilin þá aðeins 40. Tarok er
óþekkt á Spáni.
Með hinum miklu spænsku og
portúgölsku sæförum 15. og 16.
aldar bárust spænsk og portú-
gölsk spil víða um heim. Sjómenn,
hermenn og kaupmenn eru sagðir
hafa spilaö mikið um borð í
hinum löngu siglingaleiðum.
Spænskar og portúglaskar spila-
gerðir eru þvi vel þekktar og viða
notaðar, t.d. I Mið-Ameríku og
Mexikó, Brasilíu, viða á Indlands-
eyjum, í Góa á Vestur-Indlandi og
I Japan.
1 bæklingi einum sem heitir
Apache Playing Cards hefur frú
Virginia Wayland skrifað ágæta
lýsingu á fjórum pökkum, sem
Indíánar i Bandaríkjunum hafa
handmálað á skinn. Allir eu þeir
af spænsku gerðinni og myndir
sagðar i skærum litum. Pakkar
þessir eru sagðir frá 1850—1900.
í Vitoria á Spáni er ein bezta
spilaverksmiðja heims. Þótt það-
an komi mikið af spilum, sem m.a.
eru notuð hér á landi (4000 pakk-
ar 1970) þá eru þau lítið eða ekk-
ert notuð á Spáni, heldur gerð til
útflutnings.
Framhald af bls 11
ur, að húskarlar reru til fiskjar,
enda ekki langt á miðin. Var
lengst af til sexæringur til öflun-
ar sjávarfangs fyrir hið mann-
marga heimili. Siðar færðist sr.
Björn meira í fang, er hann varð
þátttakandi i blómlegri hákarla-
útgerð við Eyjafjörð og átti þá
eignarhlut í a.m.k. tveim skipum.
Fáfni og Sailor. Árni sá, sem svo
þægilegur var við kvenfólkið,
lifði svo lengi, að Sigrún á Skarði
segist muna óljóst eftir honum,
þegar hann var gestkomandi á
Lómatjörn og þáði kaffi. Var
hann einhleypur maður og lítill
fyrir sér og kvað hún sér helzt í
minni, hversu lágvaxinn hann
var, enda hafði hann viðurnefnið
stúfurinn eða stubburinn. Og lik-
lega hefur hún Steinunn griðkona
ekki þótt mikil fyrir sér, þótt
prestinum dyldist ekki, hversu
vel henni fórust mjaltirnar natin-
virk hún var í fjósi, enda gaf hann
henni góða einkunn fyrir þau
mikilvægu störf:
Steinunn er mikið meinlaust skinn
mjög er natin við f jósverkin.
Þá er hún Anna eitthvert gull
af allra handa gæðum full.
Nærri þvf minnkun að því er,
að hún er seínast nefnd af mér.
Anna var Jónsdóttir og mun
hafa komið í Laufás 1833, en hún
hverfur þaðan árið 1852, og hlýt-
ur prestshjónunum að hafa orðið
eftirsjá að henni, ef dæmt er eftir
hrósyrðum sr. Björns. Og þó er
ekki ólíklegt, að hann hafi stuðlað
að góðri giftingu þessarar mætu
konu. En þegar hér er komið sögu
hefur presturinn talið upp í
kvæði sínu alla þá, sem heimilis-
fastir voru í Laufási um miðja 19
öld. Honum hefur verið annt um
velferð þessa fólks og ekki síður
likamlega en andlega eins og
lokaerindið ber með sér:
Þess óska ég að þetta fólk
þrjóti aldregi skyr né mjólk,
aldrei kornmatur, aldrei spað,
aldrei mykju nésauðatað,
og aldrei neitt, sem það þarf i bú
það er búið, ég hætti nú.
— Oti er iðulaus stórhrið. Bylj-
irnir lemja þil gamlabæjarins og
hér berja þeir gluggann á vinnu-
stofu minni. Þegar ég lít út, sé ég
ekkert nema iðandi kófið. Fann-
fergi mun loka öllum leiðum
hingað og þá er betra að ekki
þrjóti þær vistir, sem síra Björn
telur upp í lokaerindinu. Sú hugs-
un var gjarnan ofarlega í hugum
Islendinga áður fyrr. Þeir urðu að
heyja hetjulega baráttu við hlut-
laus og kaldræn náttúruöfl og fyr-
irhyggjan, sem felst i gamansamri
ósk sr. Björns var ekki ástæðu-
laus. Hún átti rætur að rekja til
alvarlegrar baráttu, sem ávallt
var háð á einn veg, sífelld endur-
tekning, háð i þeirri von, að eng-
inn misbrestur yrði á, háð með
þeim ugg, að ef ver færi, að þá
væri engu fyrir að týna nema
lífinu. —