Lesbók Morgunblaðsins - 13.06.1987, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 13.06.1987, Blaðsíða 6
">s **"*? STEFÁN HÖRÐUR GRÍMSSON Að farga minningu Sá sem kemur aftur er aldrei sá sami og fór Sú sem heilsar er aldrei sú sama og kvaddi Ævintýri eru eldfim bæði lífs og liðin Sagnir um öskufall við endurfundi hefur margur sannreynt Vegna Stefáns Harðar í byrjun þessa árs kom út ný ljóðabók eftir Stefán Hörð Grímsson og vakti það nú eins og áður verulega athygli þeg- ar þetta fágaða skáld gefur út bók. Hann nefnir hana Tengsl og hér í Lesbók birtist ljóð úr henni seint í janúar með góð- fúslegu leyfi skáldsins. En Stefán Hörður setti tvö skilyrði fyrir birtingu ljóðsins, bæði óvenjuleg. í fyrsta lagi mætti ekki senda honum ritlaun fyrir birtinguna, því peningar væru oftast til óþurftar. Hitt skilyrðið, sem kannski mátti fremur líta á sem ósk, var það að undirritaður verkamaður í víngarði Lesbókarinnar teiknaði eða málaði mynd við annað ljóð úr bókinni og að það yrði birt síðar. Nú hef ég reynt að verða við þessari ósk, en það geri ég þó yfirleitt ekki þótt beðið sé um slíkt. Ég hef valið ljóð, sem fjallar um sársaukafulla endurfundi, þegar ljóst, er að sá sem heilsar er ekki sá samí og sá sem kvaddi. Stefán Hörður líkir því við öskufall eftir eitthvað sem hefur brunnið. Ekki er ætlunin að myndlýsa ljóðmál skáldsins, heldur finna öðruvísi og umfram aJlt myndræna lausn til að túlka sömu kennd: Eitthvað sem brotnar og gengur manneskjunni að hjarta. GÍSLI SIGURÐSSON ÚllR L A T K I S T U N N I PIKUSKRÆKUR Eftir EGGERT ÓLAFSSON Uppskrift Eiríks Laxdals Formálsorð eftir Þorstein Antonsson Handrit það sem eftirfar- andi ljóð er sótt í er tæpra tvö hundruð ára gamalt, lítið (spönn á langveginn og hálf á þverveginn), allþykkt. í því eru eingöngu ljóða- upgskriftir, einkum rímur. Á bókinni eru þrjár rithandir, sú fyrirferð- armesta er jafnframt ljótust og lýkur bókinni með nokkrum orðum rituðum sömu hendi og má af þeim álykta um það klór sem á bókinni or; eigandinn, Björn Magnússon, gerir grein fyrir snoturi rithendi síðasta rit- ara: „Þetta hefur monsignor Eiríkur Laxdal skrifað með eigin hönd fyrir mig, Björn. Látum svo vera og hjartans þakkir fyrir. Hann var í tveimur skinnpeysum og... Því er það svo vel skrífað." Birni var kalt og svo var oftar er hann skrasetti ljóð annarra manna í poesíbók sína. Þess vegna klórið. Eiríkur hefur skráð fyrir hann í bókina rímnaflokk eftir sjálfan sig, á þær síður, sem þá voru eftir ónotaðar af bókinni, hefur hann, lfklega til að hafa hroll úr þeim báð- um, skrifað afmorsvísur, forvitnilegar. Sum þeirra kvæða eru kunn, önnur ekki svo sem það sem hér fer á eftir er sýnir væntanlega kunnan mann f skemmtilega óvæntu ljósi. Eiríkur ritar Kvæðið Píkuskrækur eður samtal munks og nunnu kveðið af vicelögmanni sáluga Eggerti Ólafssyni með sinni fögru melodíu. Formálinn Munkur og nunna mannlegar kunna freistingar fá. Ef að dænú til kæmi enginnþá þessu má neita, þar er langt i frá. Bæði karl og kona kunna að láta svona. Hér dæmið eitt hafi það fyrír ekki neitt, fæstir neistum ná. Munkurinn Ó min hjartans ástar baugabrú, til þín, því að engin er sem þú, hugtrú, hef ég gefið, heyrðu mig. Viltu afmá þann sem elskar þig? Viltu afmá þann sem elskar þig? Nunnan Þó ég nei kvæði við ókjassmálig vil ég ei afmá þann sem clskar mig samt þín mök, svifa drifa á heljarstig (?) mín er sök ein ei nein þótt æsir þig, mín er sök ein ei nein þótt æsir þig. Munkurinn Þekkjum vær, kvenna sinni kænlegast. Hnekktu þær, oft það sem þeim er kærast Þær brúka stór, brellin undanbrðgð og gums. Þér cins fór, þú lést sem þér væri drumbs. Þér eins fór, þú lést sem þér væri drumbs. Nunnan Þekki ég meir, ungra drengja eðlishátt, okkar þeir, einatt reyna veikan mátt. Iðjan sú, oft viðskiptist aflar vott Fyrr en nú, vissi ég ei það var svo golt. Fyrr en nú, vissi ég ei það var svo gott. Hunknrinn Hana þá, skemmstu leiðir skal fara. Ég vil sjá, hvort það er þin alvara. Nunnan Skil ég þig, að þú niðist á mér frekt Að fella mig, það er æði kallmannlegt. Að fella mig, það er æði kaUmannlegt. Munknrinn Stattu við, má ég ekki, mér er annt, dálítið, ég skal vita hvað þú kannt ég vil sjá, hvort þér verður við mig bylt. Nunnan Hana þá, gerðu við mig hvað þú viit. Hana þá, gerðu við mig hvað þú vilt Munkurinn Sértu fljót, það er ekki að æsa sig, unga snót, ég þó teygi á þennan stig. Undrar mig, ef ei leiðast lætur til. Gimd kvenlig, gjörir þar á greinaskil. Girnd kvenlig, gjörir þar á grninaskil. Nunnan Það er satt, lengur enginn leyni þvi, með sinnið glatt, kallmannsok ég undir sný. Mæh' ég um, hrund ef undir okið ber, stúlkunum öðrum lfki eins og mér, stúlkunum öðnun lfki eins og mér. Munkurinn Fyrir sann, slikar píkur geðjast oss. Nunnan Að bera mann, þykkir okkur þykir kross. Því raunar, hold og blðð er hvert um sig. Stúlkurnar, aðrar fiðrar eins og mig. Stúlkumar, aðrar fiðrar eins og mig. Ljóð þetta var birt með nokkrum orða- mun í „Kvæðum Eggerts Ólafssonar". Bókin var gefin út f Kaupmannahöfn 1832 og sýnir Eggert í öðru ljósi en samtíminn hefur varðveitt hann. Þann Eggert sem Eiríkur þekkti.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.