Lesbók Morgunblaðsins - 05.09.1987, Page 3

T-Eglttlg
H © 11 ® SJ 0 n [l] H11 a tBSI 11
Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavfk. Framkvstj.:
Haraldur Sveinsson. Ritstjórar: Matthías
Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Aðstoð-
arritstjóri: Björn Bjarnason. Ritstjómarfulltr.:
Gísli Sigurðsson. Augtýsingar: Baldvin Jóns-
son. Ritstjóm: Aðalstrœti 6. Sími 691100.
Forsíðan
Teikningin er eftir Sigrúnu Guðjónsdóttur
og heitir „í dögun“. Þetta er unnið með
akryl og bronsi á pappír og er ein þeirra
mynda, sem verða á samsýningu þeirra
hjóna, Sigrúnar og Gests Þorgrímssonar í
Galleríi Borg við Austurvöll. Sýningin hefst •
í dag. Af því tilefni er dálítill pistill um list
þeirra Gests og Rúnu og fleiri myndir af
verkum þeirra á bls 8-9.
Kappadókía
heitir hérað í Tyrklandi og mun óvenjulegt
að íslendingar séu þar á ferð. Þar er furðu-
legt landslag með vikurhömrum, sem hafa
verið holaðir að innan og í þessu landi eru
minjar frá hinum fornu Hittítum, sem var
menningarþjóð og ritaði með fleygrúnum.
Frá þessu segir dr. Sturla Friðriksson, sem
var þar á ferð.
Umhverfið
á í vök að veijast gagnvart græðgi manns-
ins og þeir sem eitra það ganga lausir. í
Svíþjóð er umhverfisstofnun og sá sem þar
ræður mestu er hugsjónamaðurinn Bjöm
Gillberg, sem okkar maður í Svíþjóð, Pétur
Pétursson, hefur hitt að máli.
HERMANN PÁLSSON
Maríu- vísur fornar Þjóð á heimsins ystu ey átti traust í vanda: undurfagra, mæta mey, miskunn allra landa. Árla reis hún, bjó sér bað í bala sínum þröngum. Morgundögg í matar stað mærin hafði löngum.
Ekkert þótti of né van um íturþvegna meyju. Allir þráðu mjallhvítt man, milda snyrti-Freyju.
Er hún birtist blíð og hög, burtu viku harmar. Alla veröld, láð og lög lýstu bjartir armar.
Hennar dýrð var heyrinkunn um heimsins byggðir víðar. Oft hún sat við Urðarbrunn aftanstundir blíðar.
Sat hún þar með svein á hné siðlát, hrein og fögur, hermdi Ijóð um heilög vé og helsti fomar sögur.
Úr fylgsnum hugans fram hún dró fornt og heilagt minni: „Á Iðavöllum Askur bjó með Emblu konu sinni. “
Ein hún sat á Urðarbekk og ævintýri sagði af gimbli þeim sem grét við stekk, en gamall heimur þagði.
Ríkir þögn á ystu ey, enn er þjóð í vanda. Drengir þreyja mæta mey, miskunn allra landa.
Höfundurinn er prófessor við Edinborgarháskóla.
B
Fagurt
utanbæjarlíf
R
Dæmalaust er það upp-
lífgandi tilbreyting að
hvíla sig á umferðargný
Reykjavikur, bregða
undir sig betri fætinum
og heimsækja vini og
vandamenn á lands-
byggðinni. Sjómannadagurinn á Bíldudal
var heldur betur með hátíðarbragð þetta
árið. Það var þríheilagt í plássinu. Fyrst er
nú að telja hátíðarhald sjálfs sjómannadags-
ins. í annan stað setti prófastur, síra
Þórarinn Þór, nýjan sóknarprest á Bíldudal
í embætti. Og loks var afhjúpaður gríðar-
fallegur minnisvarði um þá sem fórust í
Þormóðsslysinu mikla í febrúar 1942. Þá
varð Bíldudalur fýrir miklu áfalli. Tuttugu
og tveir íbúar staðarins hlutu þarna hina
votu gröf. Jón Kr. Ólafsson, söngvari á
Bíldudal, hafði veg og vanda af allri fram-
kvæmd minnismerkisins. Það er ekki í fyrsta
skipti sem hann lætur sig fortíðina varða
með þvílíkum fögrum og virðulegum hætti.
Jón er jafnframt sóknarnefndarmaður og
kirkjuvörður á Bíldudal og óhætt að segja,
án þess of mikið sé upp í sig tekið, að hann
hugsi um kirkjuna sína eins og heittelskað-
an hvítvoðung. Það er mjög til fyrirmyndar,
hve vel og snyrtilega er um hana gengið í
hvívetna. Einnig er kirkjugarðurinn prýði-
lega hirtur. Ekki er ónýtt fyrir presta,
kórfólk og kirkjugesti að eiga slíkan hauk
í homi sem Jón er. Hann lætur sig aukin-
heldur ekki muna um það að taka lagið við
kirkjulegar athafnir og þarf ekki að orð-
lengja, hve slík aukageta prýðir guðsþjón-
ustur og aðrar stundir í þessu fagra
guðshúsi. Kirkjuna teiknaði Rögnvaldur
Ólafsson arkitekt. Ber hún handbragði hans
gott vitni.
Við dvöldum á Bíldudal í nokkra daga.
Góður tími vannst til þess að fara vandlega
yfir músíkina, sem flytja skyldi á sjómanna-
daginn í kirkjunni. Helga Gísladóttir,
organisti, sparaði enga fyrirhöfn til þess að
tónlistarflutningurinn mætti takast sem
allra best. Bílddælingar eiga dýrmætan íbúa,
þar sem hún er. Við messuna á sjómanna-
daginn var síra Flosi Magnússon settur í
embætti sóknarprests. Hann er jafnframt
sveitarstjóri á staðnum. Eftir messu var
minnisvarðinn við kirkjudyr afhjúpaður. Jón
Kr. Ólafsson hélt stutta ræðpu, þar sem
hann minntist hinna látnu og raunar allra
þeirra, sem drukknað hafa í sjó frá Bíldu-
dal gegnum tíðina. Öll var athöfnin fest á
filmu. Ef mér skjátlast ekki, var sjónvarpinu
send þessi upptaka, ef vera kynni, að þar
fyndist smuga í dagskránni til þess að sýna
þótt ekki væri nema brot af myndatökunni.
Ekki reyndist svo vera. En mig minnir, að
tveimur dögum síðar hafi nokkrar mínútur
af fréttatíma ríkissjónvarpsins verið helgað-
ar viðtali við smáböm á dagheimili, þar sem
börnin voru innt eftir því, hvort ekki væri
æði að vera í leikskóla. Jú, svömðu blessuð
börnin.
Nú var kominn tími til þess að halda
heimleiðis til Reykjavíkur. En þá hringdi
okkur upp Hallgrímur bóndi og staðarhald-
ari á Hrafnseyri, svili minn og vin. Og
laukst upp með það erindi, hvort við vildum
nú ekki að hann sækti okkur til Bíldudals,
svo að við gætum tekið þátt í hátíðarhöldun-
um 17. júní á Hrafnseyri. Við slógum
auðvitað til og dvöldum á Eyri í nokkra
daga. Þjóðhátíðardaginn var svo sungin
guðsþjónusta í nýju kapellunni á staðnum.
Síra Gunnar Hauksson á Þingeyri messaði,
kirkjukór Þingeyrarkirkju söng, en organ-
isti var Brynjólfur bóndi Ámason á Vöðlum
í Önundarfirði. Ágústa söng stólvers í mess-
unni, en auk þess fluttum við tónlist á
hátíðarsamkomu, sem haldin var síðdegis.
Þar flutti Sigurður Samúelsson, prófessor,
ræðu. Kaffidrykkjan á eftir öllu saman verð-
'ur eftirminnileg. Um eitt hundrað kirkju-
gestir settust út á veröndina á Hrafnseyri
og nutu góða veðursins. Arnarfjörður skart-
B
aði sínu fegursta, sjórinn spegilsléttur og
fjöllin eins og allir vita. Síra Baldur í Vatns-
firði heiðraði samkomuna með nærvem sinni
og var húsbændunum aufúsugestur. Það
var mál manna, að þessi hátíðisdagur á
Hrafnseyri hefði tekist hið besta. Og hver
ók okkur svo á ísafjarðarflugvöll, nema
Ágúst Böðvarsson, sonur síra Böðvars á
Hrafnseyri. Hannibal Valdimarsson var með
okkur í bílnum. Á leiðinni vomm við að
hlusta á Guðrúnu Böðvarsdóttur, systur
Ágústar, lýsa hátíðarhöldunum á Eyri 17.
júní 1911.
Guðrún' Steinþórsdóttir, náfrænka og
uppeldissystir Ágústu minnar, húsfreyja á
Hrafnseyri, er sóknarnefndarformaður í
Amarfirði. Sóknarnefnd hefur nú ráðist í
þær framkvæmdir að girða kirkjugarðinn á
Álftamýri við Arnarfjörð. Sáluhliðið, hin
fegursta smíð, er gjöf velunnara í Reykjavík.
Gamla prestssetrið á Álftamýri hefur varð-
veist furðanlega vel. Væri ekki skemmtilegt
verkefni fyrir prívatmann eða félag að gera
húsið upp og hafa fyrir sumarbústað? Hall-
grímur Sveinsson kveður ekkert vera því
til fyrirstöðu að lysthafendum yrði gert þetta
kleift.
Við vomm svolítið að halda, að í fréttum
af þjóðhátíðardeginum 1987 yrði kannski
getið um hátíðarhöldin á Hrafnseyri. En í
fjölmiðlum um kvöldið og næsta dag fór
meira fyrir frásögnum af börnum, sem höfðu
keypt sér pylsu niðri í bæ í Reykjavík. Em
þetta ekki góðar pylsur, var spurt. Jú, sögðu
blessuð bömin.
Gunnar Björnsson
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 5. SEPTEMBER 1987
3