Alþýðublaðið - 24.01.1992, Qupperneq 7

Föstudaqur 24. ianúar 1992
7
Jónas Þór - „gúru“ í kjötvinnslu
GALLOWAY'
TILRAUNIN
HEFUR
MISLUKKAST
- og hefur kostað okkur hundruð
milljóna króna
- alíslenska nautakjötið hefur ótal
kosti fram yfir erlent kjöt
- Gatt mun auka framleiðslu
bænda, ekki minnka hana
„Gott nautakjöt er einfaldlega
af gripum sem hafa fengið gott
fóður, það er í flestum tilfellum
galdurinn,“ sagði Jónas Þór Jón-
asson í Kjöti hf. við Grensásveg.
Jónas Þór hefur, þrátt fyrir að
hann megi ekki kalla sig kjötiðn-
aðarmann, þótt mikiil meistari í
sambandi við kjötvinnslu. Við
hann skipta fjölmargir þeirra
sem vilja virkilega góðar steik-
ur, ekki síst nautasteikur. Um
20% kjötneyslu á íslandi er
nautakjöt, svínakjöt svipað, en
lambið vinsælast með um 40%.
Blaðamaður hóf að ræða um það
margfræga Galloway-kjöt úr Hrísey,
besta nautakjöt sem hér er talið að
fáanlegt sé. Jónas er ekki á sama
máli.
Galloway — grófara kjöt_________
— Nú hlýtur tilkoma Gallo-
way-kjötsins að gjörbylta nauta-
kjötsmarkaðnum hér á landi, algjört
hnossgæti er manni tjáð?
„Galloway er grófara en okkar al-
íslenska kjöt. Þetta Galloway-kjöt
færðu hvergi í veröldinni nema þá
hér. Ég hef stundum sagt að síðasta
Galloway-nautið eigi að stoppa upp
og hafa til sýnis fyrir ferðamenn
sem geta þá ljósmyndað gripinn.
Nei, þessi tilraun í Hrísey hefur nú
staðið eitthvað á þriðja áratug og
hefur kostað þjóðarbúið hundruð
milljóna króna. Tilrauninni á að
vera lokið og kjöt af Gallo-
way-blendingum er farið að koma á
markað hér uppi á fastalandinu. Það
er satt best að segja engin sérstök
eftirspurn eftir þessu kjöti, áhuginn
er nánast enginn, enda finnst þeim
sem best þekkja til að innlent nauta-
kjöt frá góðum búum slái flest ann-
að út í þessum efnum. Galloway-til-
raunin hefur mistekist og varð
kostnaðarsöm.
Ástæðan fyrir því að ég er
kannski nokkuð hvass út í þessa
löngu og miklu tilraun með Gallo-
way-nautin er sú að mönnum var
talin trú um að hér væri um afar
hagkvæmt mál að ræða, gjörbylt-
ingu í nautarækt. Sú varð ekki raun-
in. Sannleikurinn er sá að „hag-
kvæmnin" var að til varð svokallað-
ur stjörnuflokkur nautakjöts, sem
Galloway-blendingurinn er þá í,
miklu dýrara en fjarri lagi betra hrá-
efni, grófara og lakara. Væri þetta
kjöt til dæmis 10—15% ódýrara, og
jafngott, væri allt í besta lagi, en svo
er sem sagt ekki, síður en svo.“
Betra kjöt í lægra flokki_______
Jónas Þór er einskonar „gúru“ í
kjötiðnaði, þekktur fyrir vandfýsni
sína á kjöt og miklar kröfur til fram-
leiðendanna. Hann er t.d. afar
óhress yfir þeirri opinberu flokkun
sem gildir í kjötmati. Hann segir til
dæmis að flokkurinn UNl, eða ung-
neyti í fyrsta gæðaflokki, standi
mikið að baki flokknum UN2F, kjöti
sem fellt hefur verið niður í annan
gæðaflokk vegna þess að á skrokk-
unum er nokkur fita. „Sannleikur-
inn er sá að kjötið í UN2-flokknum
gefur fólki mun betri steikur, en mis-
skilningur og fáfræði gera það að
verkum að bændur fá 40 krónum
minna á kílóið fyrir bragðið, og það
munar miklu þegar um er að ræða
nautsskrokk."
Talið barst að slátrun. Jónas Þór
segir það í sjálfu sér vel hugsanlegt
að bændur slátri heima, betra sé þó
að slátrað sé í sláturhúsi þar sem öll-
um hollustuháttum er örugglega
fuilnægt. Hinsvegar sé hann þeirrar
skoðunar að hér á landi þurfi aðeins
3—4 stór og öflug sláturhús sem
starfi allt árið, — en auk þess
hreppasláturhús bændanna sjálfra,
lítil sláturhús þar sem bændur gætu
starfað sjálfir saman, til dæmis
15—20 bændur um sitt eigið slátur-
hús, sem fullnægði öllum kröfum
nútíma markaðar.
Fleiri bændur vilja selja sjálfir
„Sú staða er að koma upp að
vegna mikils framboðs á kjöti eru
bændur farnir að óska eftir að selja
sjálfir. Það þýðir að þeir fá greitt
strax fyrir afurðir sínar, losna við
2—3 mánaða bið eftir slátrun, og
síðan annarri eins bið eftir pening-
unum. Ég veit að margir bændur
eru mjög áfram um að annast um
sölumál sín sjálfir. Það er mín skoð-
un á bændum hér á landi að þeir eru
flestir framfarasinnaðir og hreint
ekki á því að haldið sé uppi því
slóðakerfi og einokun sem hér hef-
ur þrifist og sér vonandi fyrir end-
ann á,“ sagði Jónas Þór, sem sjálfur
er sveitamaður. „Bændur hér á
landi framleiða úrvals hráefni og
eiga mikinn heiður skilið," sagði
hann.
Islensk gæðavara
á heimsmarkaðinn
— En hvað með bændurna og
GATT? Nú virðast ekki aliir bændur
á því að líta til annarra landa með
útflutning fyrir augum. Eru menn
ekki of smeykir við þessi samnings-
drög?
„Eg tel sjálfsagt að við samþykkj-
um GATT-samkomulagið. Þar opn-
ast okkur óvænt dyr að erlendum
mörkuðum fyrir þá góðu vöru sem
við bjóðum upp á. Menn tala um
heimsmarkaðsverð, ég tel það ekki
koma okkar landbúnaðarvöru við á
nokkurn hátt vegna þess að við höf-
um algjöra sérstöðu til að selja af-
urðirnar án tillits til þess markaðs-
verðs, sem við eigum ekki að
blanda okkur í. Ég sé framleiðslu
okkar sem gæðavöru, úrvalsfram-
leiðslu sem við markaðssetjum sem
slíka. Þetta eiga bændur að hafa í
huga. Þeir eiga í vændum fram-
leiðsluaukningu svo um munar, ef
vel verður að sölumálum þeirra
staðið.
Hverjum hefði dottið í hug að við
gætum selt feitt hrossakjöt á erlend-
um markaði? Nú bendir allt til þess
að við getum ekki annað þeim
markaði. Aðrar þjóðir eru með
hross, bara ekki sömu gæði og Jap-
anir eru að sækjast eftir. Við verð-
um að varðveita þennan stofn og
auka hann. Eða vatnið, — hverjum
hefði dottið í hug fyrir nokkrum ár-
um að við gætum haslað okkur um-
talsverðan völl í útflutningi á hreinu
og heilnæmu vatni? Með GATT-sam-
komulagi munu fleiri afurðir okkar
öðlast sömu vinsældir á erlendum
markaði.
Hér hefur orðið mikill hávaði
vegna innflutnings á smjöriíki og
ostlíki. Hvernig fór um þann inn-
flutning? Neytendur vildu ekkert
með þá vöru hafa. Menn kjósa
ferska og ómengaða vöru, íslenska
landbúnaðarvöru."
íslenska nautíð talið útlentl
Meðal viðskiptavina Jónasar er
steikhúsið Argentína, frægt fyrir
safaríkar nautasteikúr. Tommaborg-
arar blómstruðu í eina tíð, og gera
reyndar enn. Tólf Tommaborgara-
staðir í landinu kaupa eingöngu hrá-
efni frá Jónási Þór. Viðskiptavinir
Jónasar Þórs eru fáir, en mjög vand-
aðir. Sumir sem borða á Argentínu
halda að þeir hafi sporðrennt því
fræga kjöti frá Argentínu, sem kom-
ist hafi framhjá vökulum augum toll-
varða. Svo er að sjálfsögðu ekki.
Hráefnið er alíslenskt og unnið fyrir
pönnu og steikarofn hjá Jónasi Þór
og hans mönnum eftir þeim kúnst-
arinnar reglum sem þar gilda.
„Það hefur sannað sig að íslenskt
nautakjöt er í engu lakara en erlent,
einnig argentínskt. Okkar kjöt hefur
það framyfir erlent kjöt að í því er
ekki að finna neina hormóna, engin
lyf — og gripirnir hafa verið í meng-
unarlausum bithögum. Allt hefur
þetta verulega mikið að segja fyrir
gæðin. íslenska kjötið fær því bestu
einkunn," segir Jónas Þór að lokum.

LÍFEYRISSJÓÐUR VERZLUNARMANNA
vt,

V
KYNNINGARFUNDUR UM
STARFSEMI
LÍFEYRISSJÓÐS
VERZLUNARMANNA
í tilefni af 100 ára afmæli Verzlunarmannafélags Reykjavíkur verður
haldinn sameiginlegur kynningarfundur VR og LV á starfsemi Lífeyrissjóðs
verzlunarmanna. Kynningarfundurinn verður haldinn sunnudaginn 26.
janúar 1992 kl. 14 í súlnasal Hótel Sögu. Fundurinn verður öllum opinn.
Fundarstjóri, Magnús L. Sveinsson, formaður VR.
Magnús L.
Sveinsson
Guðmunndur H.
Garðarsson
Þorgeir
Eyjólfsson
Hallgrimur
Snorrason
Þórarinn V.
Þórarinsson
Dagskrá:
1. Setningarávarp. Guðmundur H. Garðarsson, stjórnarformaður
LV.
2. Starfsemi Lífeyrissjóðs verzlunarmanna. Þorgeir Eyjólfsson,
forstjóri LV.
3. Lífeyrissjóðir - fortíð og framtíð. Hallgrímur Snorrason,
Hagstofustjóri.
4. Lífeyrissjóðir og atvinnulífið. Þórarinn V. Þórarinsson,
framkvæmdastjóri Vinnuveitendasambands íslands.
5. Fyrirspurnir til framsögumanna.
6. Fundarslit.