Alþýðublaðið - 05.07.1995, Blaðsíða 4

4
ALÞÝÐUBLAÐK)
MIÐVIKUDAGUR 5. JÚLÍ1995
U m f i ö I I u n
Tryggingafé
finna víxilinn og gæti þessvegna ekki
skilað honum. Það er ábyrgðarhluti að
geyma fjármuni annarra og ætti að
geyma slíkt í banka eða á öðrum
tryggum stað. Því miður kemur það
fyrir að leigusalar skila ekki trygg-
ingafé og bera þá ýmsu við. Stundum
eru þeir búnir að nota tryggingaféð í
viðskiptum og geta þessvegna ekki
skilað því. Fólk tekur alltaf nokkra
áhættu með því að láta eiganda geyma
tryggingarféð, hvort sem það eru víxl-
ar eða annað. Leiguþjónusta Leigj-
endasamtakanna geymir trygginga-
víxla fyrir fólk í bankahólfi, sam-
kvæmt sérstökum samningi við aðila
þegar milhganga er um leiguviðskipti.
Leiguþjónustan er rekin á ábyrgð lög-
gilts leigumiðlara, Einars Gauts
Steingrímssonar héraðsdómslög-
manns, sem sett hefur tryggingu fyrir
hugsanlegum vanhöldum.
Höfundur er formaður
Leigjendasamtakanna.
J
Jón
Kjartansson
frá Pálmholti
skrifar
Leigan
Maður hringdi og sagðist ekki fá
tryggingavíxil afhentan, þótt hann
væri fluttur úr leiguíbúð sinni með
réttum hætti.
Samkvæmt 40. grein húsaleigulaga
fellur trygging eða hver önnur ábyrgð
úr gildi tveimur mánuðum eftir að
húsnæðinu er skilað og skal þá leigu-
sali skila tryggingafé nema hann hafi
lagt fram rökstudda kröfu vegna
skemmda eða vangoldinnar leigu.
Fyrmefndur maður hafði enga slíka
kröfu fengið og eigandi sagðist ekki
■ Islenski Norðmaðurinn Sissel Tolaas á Sólon
List Sissel Tolaas:
lllustr.,7.) Woods
Hole Oceano-
graphic - Instituti-
on, dec. 1993.
Njósnari
númertvö
Sissel Tolaas er nú með einkasýn-
ingu á efri hæðinni á Sólon íslandus
og sýnir þar verk sem tengjast beint
útverkinu Njósnari undir yfirborði
og nú er sýnt fyrir utan Norræna hús-
ið á Norrœnum brunnum. Njósnari
undir yfirborði er hola eða brunnur
sem graftnn er í lóð Norræna hússins
og hefur verið lokað með gleri. Úr
fjarlægð virðist því vera þarna
brunnur, fullur af vatni. Á botninum
er myndbandstökuvél sem festir
skoðanda verksins á filmu, en eins
og alltaf þegar njósnað er um fólk,
þá fá gestir ekki að sjá myndimar af
sjálfum sér - nema þeir uppgötvi
hvar sjónvarpsskjárinn er geymdur
inni í húsinu.
Á Sólon er Sissel með tólf ljós-
myndir, teknar upp af myndbandi.
Þær sýna allar hringlaga birtu á
vatni, í mismunandi litum með svart-
an depil í miðjunni; auga njósnarans.
Ljósmyndunum fylgja textar settir
saman úr staðreyndum og hreinum
uppspuna. Innísetningin ber titilinn
Underwater Spy II.
Sissel Tolaas er einhver athyglis-
verðasti listamaðurinn sem á verk á
Norrænum brunnum, allavega af
þeim sem koma frá hinum Norður-
löndunum. Hún fæddist í Noregi árið
1959 og stundaði nám við Listaaka-
demíur í Bergen, Varsjá, Poznan og
Osló á árunum 1980 til 1985. Sissel
hefur verið búsett í Berlín síðan
1986 og hefur haldið fjölda sýninga
um allar Evrópu. Hún notar ekki
neina eina tækni við sköpun sína en
vinnur oft með myndbönd, Ijós-
myndir og náttúruleg efni. Þá sýnir
hún oft verk með þróun, verk sem
breytast með tímanum og jafnvel
eyðast eða rotna niður á skemmri
eða lengri tíma.
Þá má til gamans geta þess að Sis-
sel Tolaas er hálfur íslendingur, þó
svo hún hafi aldrei hitt föður sinn.
Hann ku vera íslenskur sjómaður
sem móðir hennar eyddi með einni
kvöldstund í Noregi og fékk aldrei
að vita nafnið á. Sissel kom því í
fyrsta skipti til íslands í tengslum við
þessar sýningar.
Sýningin á Sólon stendur yfir til
24. júlí.
ereic
sameinm
Sameining jafnaðarmanna og
félagshyggjufólks í eina stóra sæng - og
væntanlega þá fjöldahreyfingu sem byði
fram jafnt til sveitarstjórna og Alþingis - er
góður og gegn draumur sem reglubundið
hefur komið upp í íslenskri
stjórnmálaumræðu á ofanverðri öldinni.
Draumur þessi var síðast sérstaklega
áberandi þegar Reykjavíkurlistinn leit
dagsins Ijós. Aðrartilraunirtil sameiningar
hafa hingaðtil allar sem ein farið útum
þúfur og mikið virðist bera millum leiðtoga.
Og það þrátt fyrir stórkarlalegar yfirlýsingar
sem ungliðarnir nota í magnþrungnu ákalli
sínu eftir risastórum Jafnaðarmannaflokki
og það þrátt fyrir stór orð og fögur sem
flokksforingjarnir viðhafa til hátíðabrigða.
í fimm daga gamalli ályktun Þjóðvaka segir
þó um sameiningarmálin: „í máli fólks kom
fram mjög eindreginn vilji að unnið yrði
með markvissum hætti að sameiningu
jafnaðar- og félagshyggjufólks." Stefáni
Hrafni Hagaiín hefur í tæpan áratug verið
þessi risastóri jafnaðarmannaflokkur
hugleikinn. Hann fór því á stjá í tilefni
af Þjóðvakasamþykktinni og spurði fjóra af
forystumönnum „hinna jafnaðar- og
félagshyggjuflokkanna" -
Alþýðubandalags, Alþýðuflokks og
Kvennalista - hvort þau hefðu orðið
tiltakanlega vör við þennan „eindregna
vilja" uppá síðkastið. Eitthvað var það nú
málum blandið, en forystufólkið virtist
þó yfir heildina litið ansi spennt-
einsog venjulega...
■ Guðný Guðbjömsdóttir,
alþingiskona Kvennalistans
Mjög
spennandi
tímar
framundan
„Ég fann það nú til dæmis mjög vel
á þessu opna húsi Alþingis um daginn,
að margir voru þeirrar skoðunar að
þessi sameiningarmál þyrfti að skoða.
En auðvitað er nokkur andstaða við
það innan Kvennalistans. Ég held
hinsvegar að mjög spennandi tímar
séu framundan að þessu leyti og mað-
ur sér ekki alveg fyrir sér í hvaða far-
veg málin eiga eftir að fara. Ég veit
ekki hvort það skiptir nokkur máli, að
hlutimir gerist strax, því valdahlutföll
breytast hvort sem er ekki fyrr en við
næstu alþingiskosningar. Stjómarand-
staðan getur einnig með réttum starfs-
háttum verið öflug einsog hún er skip-
uð í dag. Þannig að í því tilliti er svo-
sem ekkert ákveðið sem ýtir á breyt-
ingar. Hinsvegar er auðvitað í sjálfu
sér fáránlegt að stjómarandstöðu-
flokkamir séu ijórir á þingi, en samt
með svo veikan minnihluta.
Ég held að þessar sameiningarhug-
myndir komi til vegna þess, að það
eru ákveðnir gerjunartímar hér á landi
og annarsstaðar í veröldinni og kröfur
um uppstokkun á margskonar valda-
stofnunum líta dagsins ljós. Þetta er
einfaldlega tíðarandinn; ný gildi og
nýjar hugmyndir em að ryðja sér
rúms. Þetta er það sem ég kalla póst-
módemisma og felur í sér yfirgrips-
mikla endurskoðun á öllu - þar á með-
al stjómmálaflokkunum. Það er þann-
ig mjög eðlilegt að fólk tengi þessa
endurskoðunarhugsun við stjómarand-
stöðuna einsog hún er skipuð núna, en
afar rangt að ímynda sér að þetta sé
eitthvað séríslenskt fyrirbæri.
Kvennalistinn hefur alltaf litið á sig
sem þriðju víddina í íslenskum stjóm-
málum og þarafleiðandi náð bæði til
hægri og vinstri. Að því leytinu til em
svona sameiningarhugmyndir ákveðið
vandamál fyrir Kvennalistann og
nokkur andstaða við þær einsog ég
sagði fyrr. Ymsum innan Kvennalist-
ans finnst erfitt að sjá það fyrir sér að
sameinast til vinstri svo menn geti far-
ið á móti einhvetju til hægri.
Það er eðlilegt á þingi að stjómar-
andstaðan hafi vissa samvinnu, það er
alltaf óhjákvæmilegt en getur þó reynt
á þolrifin í leiðinni. Afturámóti hefur
samstarf þessara flokka gengið ágæt-
lega innan Reykjavíkurlistans og ég
hef enga ástæðu til að ætla að svo
verði ekki áffam. Ég á hinsvegar satt
best að segja erfitt með að sjá hvemig
sameining sem þessi gæti átt sér stað
því ég held að þessi flokkar séu allir
svo íhaldssamir á sig og sitt.
Það er mitt mat að allir íslensku
stjómarandstöðuflokkamir séu í
ákveðinni tilvistarkreppu eftir kosn-
ingamar. Ef við lítum til dæmis á úr-
slitin fyrir Kvennalistann þá þarf
vissulega að gera eitthvað í stöðunni
þar og ég sé nokkra kosti í þeim efn-
um. Tilfinning mín er sú, að innan
Kvennalistans finnist fólki að tíminn
til athafna sé nægur, ekki tímabært að
pressa á neitt; ekkert liggi á í bih. Fólk
er að líta í kringum sig og hlutimir
verða bara að fá að þróast hægt
og rólega."
■ Jón Baldvin Hannibals-
son, formaður og alþingis-
maður Alþýðuflokksins -
Jafnaðarmannaflokks íslands
Umræðan
verður að
vera
vitiborin og
gagnrýnin
„Það er gott - svo langt sem það
nær - ef að þeir sem juku á sundmngu
jafhaðarmanna fyrir alþingiskosning-
amar síðustu og bera ábyrgð á núver-
andi ríkisstjóm, hafi komist að því á
flandri sínu um landið að fólk telur
það nú ekki hafa verið gæfuspor; að
fólk telur það hafa verið spor í öfuga
átt; að fólk almennt sé almennt að
segja þeirn að þau hefðu nú betur látið
þetta ógert. Og ef að ályktunin af því
er sú að fyrsta skrefið í átt til samein-
ingar jafnaðarmanna sé að þeir sem
yfirgáfu Alþýðuflokkinn seinast rati
nú betur heim til sín, þá er það fínt.
Það verður ærið tilefni til umræðu
um endurskipulagningu flokkakerfis-
ins á þessu kjörtímabili þegar pólitísk
umræða er hafin fyrir alvöru - sem er
ekki enn. Sú umræða er ekkert frekar
á því sem við köllum vinstri væng ís-
lenskra stjómmála en hægra megin.
Hvað ætli þeir séu margir kjósendur
Sjálfstæðisflokksins sem kusu hann í
síðustu kosningum og em nú orðnir
nokkuð toginleitir og undrandi á því
sem þeir hafa hreppt eftir kosningar?
Þá er ég að tala um fólk sem kaus
Sjálfstæðisflokkinn meðal annars
vegna þess að það vildi tryggja áffam-
haldandi viðgang fyrri ríkisstjómar;
fólk sem treysti því að Alþýðuflokkur-
inn togaði Sjálfstæðisflokkinn áffam
til góðra verka - einsog gerðist í síð-
ustu ríkisstjóm; fólk sem tók trúanleg-
ar yfirlýsingar Sjálfstæðisflokksins
þess efnis, að þótt hann hefði kannski
ekki mjög skýra stefnu þá væri hann
allavega mjög breiður flokkur með
meginstuðning sinn í þéttbýli. Þessir
kjósendur Sjálfstæðisflokksins áttu nú
ekki von á því að allt þetta gerðist í
senn: að flokkurinn færi í helminga-
skiptastjóm með framsókn um kvóta-
kerfi til lands og sjávar; um óbreytt
ástand og um það að eyðileggja vonir
neytenda á næstu ámm um nokkum
lífskjarabata í krafti GATT.
Þetta er nú eitt.
Þeir sem að aðhyllast nútímalega
jafnaðarstefnu viðurkenna yfirburði
markaðsskipulags, vilja hafa traust
velferðarkerfi og vilja hafa jafnræði í
þjóðfélaginu og þarmeð aukinn jöfnuð
í tekjuskiptingu. Fólk sem er þessarar
skoðunar er víða að finna og það þarf
að ná saman. En það má ekki gerast
með flumbmgangi og vitleysisgangi