Vísir - 20.01.1977, Qupperneq 5

AT \
vism , Fimmtudagur
20. jantiar 1977.
Rúmum þremur árum eftir
fall Salvador Allende forseta
Chile hefur mestu æsinga-
öldurnar lægt. Spurningin um
hvort Allende hafi verift
píslarvottur alþjóöasamsæris
auðvaldsins, eða duglaus
stjórnandi (jafnvel spilltur)
sem teymt hafi þjóð sfna
fram á barm efnahagslegs
hruns á „leið socialismans”,
' brennur að visu mörgum enn I
■ muna. Menn hafa þó nokkurn
veginn sætt sig við að biða eftir
þvi að sagan leiði rétta svarið i
' ljós.
Á meðan hefur samt orðið of-
(an á túlkun socialista á atburð-
unum i Chile. Eftir þær miklu
* AnmFa em^elLbUndV10 t bónarför sinni tii Moskvu ídesember 1972 fékk Allende ekki þá efnahagsaöstoð, sem hann leitaði eftir,
► Allende til þess aö mnleiöa og stuölaöi þaöaöfalli hans árisiöar.
Nýjar sðguskoðanir
um fall Allende
’socialisma ánblóðugrar bylting-
•ingar i Chile, urðu vonbrigði
þeirra sár, þegar átrúnaðargoð-
inu var velt úr stóli. Þegar upp
' komst um fjárveitingar banda-
► rikjastjórnar til stuðnings and-
, stæðingum Allende i Chile, var
renntstoði^m undir fullyrðingar
’ þeirra um, að erlent auðmagn
■ hefði grafið undan Allende.
. Ásakanir þeirra um að samsær-
ismenn CIA, leyniþjón-
ustu Bandarikjanna, hefðu
►isafnað glæðum elds að höfði
Allende, urðu trúverðugri.
Þegar svo hinir nýju valdhaf-
ar, herforingjaklikan, sem
tók við eftir byltinguna, hófu aö
stjórna með hinum verstu ein-
ræðisaðferðum, fjöldahandtök-
um, fangelsunum, pyndingum
og öðrum ofsóknum á hendur
(pólitiskum andstæðingum,
fannstmörgum ekki þurfa frek-
' ari vitnanna viö um, hver hefði
• verið „vondi aðilinn” i Chile.
Tilhneiging manna til þess að
’ einfalda hlutina dró þá Allende
’heitinn strax i dilk „hinna
, góðu”.
Einn maður hefur ekki þolin-
'mæði til þess að biða þess aö
’sagan leiði hið sanna i ljós.
(Hann unir þessari bráöa-
(birgöa-söguskýringu svoilla, að
hann hefst ekki við i heimalandi
* sinu, og ætlar að selja drauma-
► heimilisittyfir utan New York-
borg til þess að taka sig upp og
flytja til Frakklands eða ttaliu.
Þessi maður þekkti mjög vel
► aðdraganda Allende-áranna,
(þvi að þetta er Edward Korry,
sem var sendiherra Bandarikj-
^anna i Chile á árunum 1%7 til
. ’71. Astæðuna fyrir þvi, að hann
. hefur ekki geð til þess að lifa ,,i
blekkingunni” með þjóö sinni,
>segir hann vera þá, að banda-
► rikjaþing og fjölmiðlamir hafi
(brenglað svo ferlega söguna um
fall Allende 1973. — „Það er mér
^ofraun, aðhlustaá WalterCron-
► kite segja: „That’s the way it
.is” — þegar ég veit, að þannig
var þaðalls ekki”, sagði Korry i
>viðtali við fréttamenn timarits-
►ins Newsweek.
Korry hefur sjálfur verið mik-
rilsmetinn blaöamaður. 53 ára aö
►aldri býr hann á endurreistu
►bændabýli frá þvi 1810 skammt
► utan við New York með konu
sinni, atvinnulaus, þvi að hon-
um hefur allsstaðar verið neitað
um störf siðan hann hætti sendi-
herrastarfinu i Chile, og gildir
einu hvort það er hjá hinu opin-
bera eða i blaðaheiminum.
Korry ber sig undan þvi, að
flestir bandarikjamenn trúi þvi,
að Allende hafi fallið (hann dó i
byltingunni) vegna þess að
stjórn Nixons hafi grafiö undan
stjórn hans. Hann segir, að það
sé „ferleg einföldun” málsins,
að mála sögu Chile i þeim stil,
að „bullur CIA hafi sparkað
I litilmagna og saklausa social-
ista lýðræðissinna”.
Sendiherrann fyrrverandi
lætur sér ekkikoma til hugar að
bera brigður á það, að Nixon
hafi unnið gegn Allende. Hann
vill meina, að það séu smámun-
ir i samanburði við það, sem
stjórnir Kennedy og Johnson
aðhöfðust, þegar þær lögöu
fyrstu drögin að ihlutun Banda-
rikjanna i stjómmálum Chile.
Korry segir, að það hafi gerst
með milligöngu fjölþjóðafyrir-
tækja bandariskra. — Þar á of-
an heldur Korry þvi fram, aö
Allende hafi verið spilltur
stjórnmálamaður, sem mataði
krókinn. Enn fremur fullyrðir
hann, að öldungadeildarþing-
nefndin, sem undir formennsku
Frank Church rannsakaði störf
leyniþjónustunnar, hafi hylmt
yfir afskipti Bandarikjanna af
innanlandsmálum Chile, frá
fyrri árum til þess að vernda
orðsti bandarískrar kaupsýslu
og minningu forsetanna, John
F. Kennedy og Lyndon B. John-
son.
Þessum fullyrðingum Korrys
hefur verið harðlega mótmælt
af viðkomandi aðilum. Samt
hafaþær orðið til þess, að dóms-
málaráðuneytið hefur fyrirskip-
að rannsókn á ásökunum um, að
CIA-menn og stórfyrirtækiö
ITT, hafi unnið saman við að
falsa gögn og vitnisburði, sem
lögð voru fyrir rannsóknarnefnd
Church.
I þessari einsmanns krossferð
sinni heldur Korry hæst á lofti:
Að Kennedy forseti hafi stuðl-
að að aðskilnaði rikis og kirkju I
Chile með þvi að skófla milljón-
um dollara i kirkjusamtök
kaþólskra i Chile til þess að
bregöa fæti fyrir Allende og
stuðla aö kjöri Eduardo Frei,
kristilegs demókrata, sem var
forseti Chile 1964. (Kennedy var
sjálfur kaþólskur.)
Að samtök kaupsýslumanna
Ameriku, sem David Rockefell-
er stofnaði að áeggjan
Kennedys forseta, hafi haft
Edward Korry sendiherra Bandarikjanna I Chile 1967 til '71, getur
ekki lifað I blekkingunni.
Salvador Allende forseti:
Píslarvottur eða ódugandi og
spilltur stjórnandi?
samvinnu viö CIA um pólitisk ’
afskipti i Chile.
Aö Richard Nixon hafi tekiö<
fyrir aðstoð bandarikjastjórnar
við Frei, vegna þess að Frei
hafði verið skjólstæöingur<
Kennedys. Og að Nixon hafi fyr-<
ir áeggjan auðhringa stutt,
hægri öflin i Chile i staðinn.
Korry segir, að á meðan Nixon'
varði 425 þúsund dollurum til<
þess að styrkja kosningasjóði (
andstæðinga Allende i kosning-
unum 1970, hafi Kennedy og'
Johnson varið milljónum doll-<
ara i' kosningamar i Chile 1964.
Að Allende og stjórn hans
hafi, eftir aö hún komst til'
valda, þegið gifurlegar mútur<
til þess að koma i veg fyrir (
eignaupptöku og þjóðnýtingu
dótturfyrirtækja fjölþjóðaauð- *
hringa i Chile, eða sjá þeim fyr- <
irhagkvæmum bótum. — Korry ,
heldur þvi fram að Allende hafi
persónulega þegið 500.000 doll-'
ara frá námafyrirtæki einu.
Að Sovétrikin hafi stuðlað að (
falli Allende, með þvi að
Brezhnev hafi neitað að borga '
Allende út úr ógöngunum I Chile <
(þegar veröbólgan nam orðið
300% snemma árs 1973) I formi
efnahagsaöstoðar, og sagt hon-'
um heldur að friðmælast við,
Nixon.
Boddy-hlutir
Nctaðir og viðgerðir
boddy-hlutir til sölu
Hurðir
VW 1300 ’67 h.m
VW 1300 ’67 v.m
VW 1300 ’64 h.m
VW 1600 ’68 v.m
VW 1600 ’68 h.in
Passat 2ja d ’75 h.m
Moskvitch '66 v. framan
” ’68 v. aftan
” ’70 h. aftan
" ’72 h. framan
* * ’72 h. aftan
'72 v. framan
Fiat125 ’68 h. framan
Fiat125 ’68 v. framan
Fiat 127 ’73 v. framan
Cortina
2ja dyra ’73 v.m
Cortina
2ja dyra ’71 h. megin
Cortina
4dyra ’71 h. framan
Volvo
2ja dyra ’70 h. megin
Citroen DS '70 h. framan
Range-Rover ’75 v. megin
Saab99 ’73 h. megin
Skoda Pardus ’74 v. megin
Skoda Combi '68 h. aftan
Scout ’74 v. megin
Vauxhall
2ja dyra ’66 v. megin
Sunbeam
4ra dyra 71 v. framan
Zephyr ’62 h. aftan
Zephyr '62 v. framan
Ford Fairline ’65 v. aftan
” ” ’65 h. aftan
* * ♦ ♦ ’65 v. framan
” ’65 v. framan
Bretti
VW 1200 '70 v. aftan
VW 1300 '68 v. aftan
” ’66 h. aftan
” ’66 v. framan
” '66 h. framan
” '74 v. aftan
VW 1600 ’64 v. framan
” ’65 v. framan
” '68 h. aftan
” ’68 v. aftan
Toyota Corolla ’70 v. framan
” ’72 h. framan
Chevrolet ’67 v. framan
Chevrolet Nova '72 v. framan
” ’74 h. framan
Chevrolet Maiibu '71 v. framan
Volvo 144 h. framan
’ * v. framan
Volvo 544 v. framan
Saab 99 ’69 v. framan
Ford Comet ’63 h. framan
Ford Fairline ’65 h. framan
Ford Zephyr •62 h. framan
Moskvitch ’73 h. aftan
Rambler
American '65 h. framan
Yélahlífar - Húdd
VW 1302 '74
VW 1600 '68
Fiat125 '68
Fiat 132 '74
Cortina ’72
Opel Kadett ’67
Toyota Corolla '73
Toyota Mark II '75
Land-Rover '75
Volvo 544 '64
Saab 99 '75
Skottlok
VW 1300 '67
VW 1600 ’68
Benz 190 '64
Cortina ’73
Sunbeam '70
Ford Fairline '65
Boddy-hlutir "
Sími 92-2760 milli
kl. 1 og 7 virka daga
(i
VÍSIR risar é
riösHiptin