Tíminn - 04.06.1969, Síða 9

MIÐVIKUDAGUR 4. júní 1969.
9
Útgefandl: FRAMSÓKNARFLOKKURINN
Kramirværodastjórl: Kristjác Bonediktsson Ritstjórar Þðraruin
Þórarinsson Andrés Kristjánsson l.»n Heleason os IndriBi
G Þorsteín-sson Pulitrúi ritstjórnax Tómaí Karlsson Auelýs
tngastjóri: SreídsrimuT Glslason Ritstjómarskrifstofui » Eddu
dúsinu, simar 18300—18306 Skrifstofur Bankastrætl 1 AJ
greiBsluslmi: 12323 Auglýsingasimi 19523 áðrar skrifstofur
siltti 18300 Áskriftargjald kr 150.00 ft mán tnnanlaiids
t lausasölu kr 10.00 elnt - PrentsmiBian Edda n.f
Að fljóta sofandi
Menn minnast þess enn, að einn þingmaður Alþýðu-
flokksins, krafðist þess í útvarpsumræðunum, að ríkis-
stjórnin yrði endurskipulögð, svo hún gæti tekið vanda-
málin fastari tökum, eins og þingmaðurinn rökstuddi
kröfu sína. Það taka sjálfsagt flestir undir það, að nauð-
synlegt sé að taka vandamálin föstum tökum og sann-
arlega eru allir orðnir vondaufir um það, að skeleggrar
forustu til lausnar vandamálum þjóðarinnar og þjóðar-
búsins sé að vænta frá þeim mönnum, sem nú sitja í
ráðherrastólum á íslandi. Svo vondauf er þjóðin orðin
í þeim efnum, að vantraustið á núverandi ríkisstjórn
nær inn í innstu raðir þingliðs stjórnarflokkanna og
meira að segja þeir menn, sem ríkisstjórnin velur í út-
varpsumræður til að verja málstað sinn kveina hástöf-
um og heimta dugmeiri menn.
Hitt er sjálfsagt öllum ljóst, að athuguðu máli, að
þótt vafalaust mætti telja, að eitthvað myndi lagast með
því að þeir þreyttu og ráðlausu menn, sem nú skipa
ráðherraembætti yrðu leystir af hólmi, þá skipti það
engum sköpum, ef sömu meginstefnu í efnahagsmálum
yrði haldið áfram. Það sem úrslitum ræður er það, að.
tekin verði upp algjörlega ný stefna í efnahags- og at-
vinnumálum á íslandi og það er sýnilegt að það verður
ekk| gert nema núverandi ríkisstjóm segi af sér og
þjóðinni verði gefið tækifæri til að kveða upp dóm sinn
og velja nýja stefnu og nýja menn til forustu.
Þær hagstjómaraðferðir, sem núverandi ríkisstióra
hefur beitt og hún heldur dauðahaldi í áfram. hafa ekki
náð að \ækna aðalmeinið í íslenzkum þjóðarbúskap, verð-
bólgumeinið. Þessar aðferðir ásamt stjórnleysi í fjárfest-
irigu og atvinnumálum hafa orðið til þess að þær fram-
kvæmdir margar hafa setið á hakanum, sem þvðintJar-
mestar vora og aðrar komizt fram fyrir, sem máttu
bíða. T. d. hefur togaraútgerðin grotnað niður og skipu-
lagsleysi ríkt í hráefnisöflun til fiskiðjuvera, en hrá-
efnisskortur og ónóg nýting í fiskiðnaði er eitt af höfuð-
meinsemdum efnahagslífsins. Verðbólgufjárfestingin hef-
ur setið í fyrirrúmi og því vantar nú atvinnutæki, heil-
brigðisstofnanir, skóla, vegi og annað, sem mestu skiptir.
Á sama tíma og þetta gerist er þjóðinni sökkt í botn-
laust fen erlendra skulda og þannig lagðar byrðar á
framtíðina og þar með unga fólkið í landinu, en við
unga fólkinu blasa nú vandamálin og verkefnin, sem
vanrækt hefur verið að sinna á öllum sviðum þjóðfélags-
ins, svo segja má að það verði skuldir og óleyst verk-
efni, sem henni eru færð í arf. Engin þjóð þolir til
lengdar ráðlausa stjórn á rangri leið. Ef íslenzk þjóð á
að halda reisn sinni í bjóðafjölskyldunni er óhjákvæmi-
legt að fylgja hér á landi framleiðslu- og framleiðni-
stefnu og hlúa sterklega að þeim atvinnurekstrí, sem
mesta möguleika hefur til að skila góðum árangri við
okkar aðstæður. Við þolum ekki að handahófið •verði
ráðandi þáttur í búskaparlaginu. Nú stefnir í algjört
óefni nema gjörsamlega sé söðlað um. í stað þeirra
óhæfu stjórnarhátta, sem hér hafa ríkt verður að koma
^kvnsamlegur áætlunarbúskapur, sem grundvallast á
sem nánustu samstarfi ríkisvalds og einstaklings og fé-
lagsframtaks og launþegasamtaka. íslenzku framtaki má
treysta, ef sæmilega er að því búið og kröftunum beint
inn á þau svið, þar sem vænlegast er að ná góðum ár-
angri. T.K.
TIMINN
Rússar halda áfram að efla
yfirráð sín í T
Lubomir Strougal er Husak skæður keppinautur
oi
I

í VIKUNNI siom leið, hélt
miiSisit j órn komimúnásibaflokks
Tékkóslóvakíu fiuind, sem hefur
bersýnilega vorið haádiinm í
þeiim tvíiþætta tilgangi að
styrkja aðstöðu Rússa í liamdiinu
og að koma í veg fyriir, ef
hægt væri, aið mnrásin í
Tékkóslióvakíu yrði umræðu-
efnii á himum alþjóðliega fumdi
kommúniÍLStaflokka, eir hefst í
Moskvu á morgun. Vafaiaust
hafa Rússar lagt mikið kapp
á, að tékkueski kommúnista-
flokkurinn gcrði hreint fyrir
sínum dyrum áður en hin ai-
þjóðliegi fundur kommúnisita
filokkamina hæfisf í Moskvu.
Fyrir miðst j órmiarfun d
tékkneska kommúniistaflokks-
ins gekk sá orðrómur, að fylg
ismenm Rússa inmian miðstjórn
ariwrar myndu alveg tajka völd
in i sínar hendur umdir forustu
Lubomiir Strougals, sém er
framkvæmidastjóri koTrnmún-
isbaflokksins í Bæheimi og á
Mæri, en þar búa um 10
miMj. af 14 mnilj. íbúa Tékkó-
slóvakíu. SHkt mátti þó telja
heldur ótrúlegt, þar sem þetta
var fyrsti miðisfjórnairfundur-
imn sem var haldimm eftir að
Husak varð aðalfraimkv.stjóri
flokfesimis og það hefði
vakið miklia amdúð inraanlands
og uitan, ef Rússar hefðu strax
vikið honum frá völdum, þar
sem hamm er tailimm sjáMstæð
astur og eimibeittastur þeirra
tekkmeskna kommúnistaleið-
toga, sem nú eru í fararbroddi
í Tékkóslóvakiu, þótt hanm
eiigi það saimmerkt með Rúss-
mm að viija haida uppi sterk
um flokksaga og bæla niður
sérhverja andspyrnu gegn
kommú nisb af 1 o kknum. Niður
/ sitaða fundarins varð líka sú,
að Husaik kom fram að honum
loknum sem óumdeildur aðai-
leiðtogi fllokksimis, en jafm-
'framt var Ijóst, að Strouigal
genigur orðið næstur honum að
völdum, og hefur nú orðið svo
sterka aðstöðu, að Rússar geta
fært hamm í sæti Husaks, ef
Husak gerðist of sjálfstæður
og fér ekki nægjamiega að ráð
um Rússa. Eins og sakir standa,
er Rússum það vafialaust heppi
legast að þurfa ekki að ýba
Husak tii hliðar.
ÞAÐ er ljóst að lokrium þess
um miðistjórnarfumdi tékkneska
kommúnistaflokksiras, áð umm-
ið verður markvíst að því að
treysta völd hægri simraa og
fyligismianmia Rússa í flokknum.
I ræðu, sem Husak flutti eftir
fundiran, en hanm var haldimn
fyrir lokuðum dyrum — lét
hamm svo umijiælt, að ekki
yrði veitt raeitt svigrúm fyrir
tækifærisstefnu, haldið yrði
uppi ströngum flokksaga, og
spormað yrði harðlega gegm
sérhverri sbarfsemi, sem beimd
ist áð því að spilla sambúð
Rússa og Tékkóslava. Til að á-
rétta þetta síðarnefnda eran
betur, var vikið úr miðstjórn-
inmi þeim sex mönnum, sem
við eitt eða anmað tækifæri
hafa gagnrýnt samminiginm, sem
Husak
heimiliar Rússum hersebu í
Tékkóslóvakíu. Þekkta'Stur
þessara sexmennimiga, er dr.
Sik, sem var vanaforsætisráö-
herra, þegar Rússar gerðu imm
rásima, og dvalið hefur síðam í
Sviss, en þó komið öðru hverju
til Praig. Hanm sat mið-
stjórraarfundimn á dögumum, en
fór aftur til Sviss að honum
loknum.
Aðrir frjálslyndir leiðtogar í
kommúnistiaflokknum, eiras og
Dubcek, halda áfram sætum
símum í m'iðstjórraimmi, en þeir
greiddu líka á sinum tíma at-
kvæði með áluirnefndum her-
setu sammimgi. Himsvegar er
bersýniiegt, að raunveruleg
völd þeirra í flokknum fara
stöðugt mimmikamdi.
FUNDURIíÍn sýndi á
þenmian og anmam hátt ljósi'ega,
að Rússar hafa nú náð þeim
tökum á tékfenieska kommúnisba
flokknum, sem þeir hafa sótzt
eftir. Ef til vffl er það að
þessu sinmi mikilvægast fyrir
þá, að miðstjórraarfundurimm
beindi þeirn tilmælum tii hiins
alþjóðliega fumdar kommúnisba
flokkanmia, sem hefst í Moskvu
á morgum, að hann ræði ekki
sérmál tékkneska flokksims,
eiiras og t. d. afstöðuna tii imm-
rásaniinmar. Flokkurimm eigi
sjálfur eftir að skii'greima bet-
ur aðdragamda og afleiðiragar
þessara aitburða og meðan því
sé ólokið, sé ekki æski-
Le'gt að þessi mái verðKrædd
á aiiþjóðLegri ráðsbefnu. Sum-
ir þeirra kommúnistaflokka,
sem taka þátt í fundimium, eims
Strougal
og t. d. austuríski flokkurimm,
hafa lýst yfir því, a# þeir
myndu beita sér fyrir því, að
rætt yrði sérstak'Lega um imn
rásima í Tékkóslóvakíu. Það
verður nú hlutverk Husafcs,
sem verður formaður sendi-
niefmdiar tékkm'eskia kommúnista
flokksimis, sem fumdimin saekir,
að mæla gegn því, að innrásar
mábið verði rætt þar.
Tilgan'gur Husaks er vafaiít
ið sá að reyna að fyLgja for-
dæmi þeirra Kadars og Gom-
ul'ka, sem er tóigið í því að
reyna að hafa sem bezta sam-
viminu við Rússa, en halda sem
miestu sjálfstæði iinman þeirra
mairba. Husak, sem sjálLfur var
Lengd pólitískur famgi, sagðd í
áðurniefndri ræðu simmi, að
enigiiran hefði verið fangelsað-
ur vegma skoðana simma síðan
hamn varð fram'kvæmdastjóri
fiokksims og það yrði ekki gert
framvegis. Þetta gilrti þó ekki,
ef mienm brytu beimt gegn lög-
urn Lamdsiiras.
EF RUSSUM mislikar eitt-
hvað við Husak, eiga þeir ör-
uggan varamamm, sem er reiðu
búimm tii að tafca við stöðu
hans, þar sem Lubomir Stroug
ai er. Hamm er fæddur 24.
október 1924 og hafði nýlega
byrjað á lagamámi, er rússm-
esku hersveitirniar hértóku
Tékkóslóvakíu í stríðslokim.
Hanm var þá í hópi þeirra. sem
tóku fagmandi á móti þeim,
því að hernóm Þjóðverja hafði
gert hanm að mifeLum andstæð
imigi þeirra. Strougal hefur
siðam starfað óslitið í þjón-
ustu kommúnistaflokksins og
verið talimm eimm m'esbi „línu-
miaðurimm“ iiraraam harns. Hamm
varð landbúnað'arráðherra 1959
og inmiamirikisráðherra tveimur
árum síðan og geragdi því
sitarfi í fjögur ár. Hamm gekk
þá aftur í þjónustu flokksdms
sjálfs og gegndi næsbu árin
ýmsum ábyrgðarmáklum störf
um inmam hams. Það mun hafa
komið tii orða veturinm 1968,
að Strouigal tæki við flokksfor
ustummi af Novotny, en hamm
raeitaði því, enda ekki haift raæg
an sbuðmimg. Hanm var þá skip
aður varaforsætisráðheríra og
gegndi því starfi þangað til í
raóvember síðastl., er hamm fékk
það hlutverk að vimma að end-
urskipulagmiimgu kommúnista-
flokksiras með tiiliti til þess, að
Tékkóslóvakíu var sikipt í tvö
saimbandsríki, Bæhedm-Mæri
og Slóvakíu. Aður hafði komm
úraistaflokkurinm starfað sem
sérstök deild í Slóvakíu, en
efcki í Bæheimi. Nú þótti rétt
að mynduð yrði hliðstæð deild
iranian flobksi'ras fyrir Bæheim-
\Mæri. Strougal var skipaður
framkvæmdastjóri heniraar og
hefur síðam umnið ötu'll'ega að
emiduirskipuila'gmdmigu og „hreims-
un“ flokksins í Bæheimi. Þessi
staða hans veitir að vissu leyti
meiri völd on þau, sem fylgja
stairfi aðalframkvæmdastjórams
sem Husak gegnir nú, þvi að
umdir hana heyrir að fylgjast
Framhalri a bls 12