Vísir - 16.10.1978, Qupperneq 6

FRÆNDI OKKAR
LJÓNAHJARTA
' SVÍÞJÓD
Það er auðvitað löngu
alkunna, hversu félags-
málasinnaðir frændur
okkar Sviar eru orðnir
og háþróaðir i félags-
málum, jafnvel 1 við-
miðun við önnur vel-
megunar- og menn-
ingarþjóðfélög.
Á þvi sviði hafa þeir
oft verið langt á undan
sinni samtið og braut-
ryðjendur i mörgu.
Hvernig varð til dæmis
fæðingarorlof til handa
vinnandi mæðrum? —
Það er eins og okkur
minni, að Sviar hafi þar
riðið á vaðið. Og auðvit-
að áttu þeir fyrstir hug-
myndina að fæðingaror-
lofi til handa vinnandi
feðrum.
til um þaö, hvernig Sviar láta
manngæskuna birtast I verkum
sinum. Ekki aBeins i ýmsum
liknarmálum, heldur og i ýmsum
afbrota- og fangelsismálum. Af
NorBurlimdunum hafa þeir sýnt
af sér hvaö mesta gestrisni viö aö
skjóta skjólhiisi yfir landflótta
fólk og liöhlauþa, svo aö eitthvaö
sé nefnt.
Þaö er ekki örgrannt um, að
skrælingjar eins og viö tslending-
ar hendum stundum gaman aö
þessari hjartagæsku Svia, og dár-
ar skoþast ósjaldan aö tiltækjum,
sem eru ofar skilningi þeirra.
Haröneskja og kaldhæöni fyrir-
munar þeim aö skynja þessa
hluti, meöan þeir hafa ekki þrosk-
aö meö sér þaö næmi sem Sviar
hafa í gegnum árin öölast fyrir
þessu.
En mönnum er svo sem vork-
unn aö þessu, þvi aö ekki er laust
viö aö Svíum þyki sjálfum þetta
stundum ganga Ut I öfgar hjá sér.
Nýlegt dæmi um slikt er Clark
rikum mæli. Svo geðslega kom
hann fyrir gi'sla sina, aö stUlkurn-
ar gáfu honum hinn besta vitnis-
burð, eftir aö þær höföu veriö
fangar hans i' nokkra sólahringa,
líf þeirra hangandi á bláþræöi,
meöan Clark hótaöi lögreglunni
aö dreþa þær, ef umsátursmenn
kæmu nærri honum. Reyndar
streym.du að viöa frá slikir vitnis-
burðir úm þennan gæfulega unga
mann, sem þó gat ekki samiö sig
aölögum samfélagsins. Hitt, sem
Clark hlaut I vöggugjöf var- SVo
ótrUlegá, sem þaö hljómar i ljósi
lagabrota hans, — góö greind.
Hiö siöarnefnda geröi honum
færtaðnotfærasér hiö fyrrnefnda
út iystu æsartil þessaö dómurinn
yfir honum varö hinn mildasti og
meöferöin í fangelsinu bærilegri.
Innan löggæslunnar var hins-
vegar enginn I vafa um, aö þarna
væri á feröinni hinn hættulegasti
afbrotamaður. Hann hafði skotiö
og sært lögreglumann, fremur en
sætta sig viö að gefast uþþ og
taka afleiöingum gjöröa sinna.
Hann haföi beitt aöra ofbeldi I
auðgunartilraunum sínum og
bankaránin, sem hann reyndi
vorufreklega djörf —og auðvitaö
án snefils af viröingu fyrir
eignaréttinum og meö fulikomnu
Þaö er mýgrUtur slikra dæma
ITT litsjónvarpstcekin sýna raunverulega liti,
hafa fallegt útlit og eru vestur-þýsk
tcekniframleiðsla sem vert er að veita athygli.
Forsenda góðrar þjónustu er tceknikunnátta sem
tceknimenn okkar scekja heint til framleiðanda.
Vestur-þýsku ITT litsjónvarpstcekin eru vönduð
og vegleg eign. Þau eru gerð til að endast lengur
Veljið varanlegt.
H
F
Brceðraborgarstíg 1 Sími 20080
(Gengið inn frá Vesturgötu)
Komið og skoðið ITT Schaub-Lorens
litsjónvarpstcekin hjá Gelli, Brceðraborgarstíg 1.
Lögreglumenn vopnaðir vélbyssum fyrir framan bank;
Umsátursmenn í sjálfheldu vegna skothríðar banka-
ræningjans/ sem særði einn lögreglumann.
Olofsson bankaræningi, einhver
frægasti eöa illræmdasti afbrota-
maður Svíþjóöar á seinni tímum.
Han n v ar m iöpunkturinn f banka -
ráni í Stokkhólmi fyrir nokkrum
árum. Asamt félaga sínum hélt
hann nokkrum gislum, starfskon-
um bankans, i haldi í einnibanka-
hvelfingunni, meöan þeir héldu
lögreglunni 1 skefjum meö skot-
vopnum sinum og ægilegum hót-
unum um örlög glslanna. Þessi
atburöur er vafalaust ekki enn
runninn Ur minni lesenda, þvi aö
meö honum var fylgst á öllum
Noröurlöndunum og víöar. Enda
ekki alltaf, að sjónvarpaö er beint
af vettvangi bankaráns.
Clark Olofsson bankaræningi
og margdæmdur afbrotamaður
hefur hlotiö tvennt I vöggugjöf,
sem ekki er öllum jafnt gefiö. Þar
er fyrst aö telja persónutöfra i
skeytingarleysi fyrir lifi eöa
heilsu annarra. í einu ráninu nam
þýfiö tugum milljóna króna.
En meö aölaöandi fasi tókst
honum aö snapa sér samUB vel-
viljaö fólks og ná tengslum
áhrifamikilla öfgasinna, sem
meöal annars aðstoöuöu hann til
náms i fangelsinu. Hann lauk
góöu prófi I listnámi og óskaöi svo
eftir þvi að fá aö leggja stund á
lögfræöinám. Sá var þó hængur-
inn á, aö hann þurfti leyfi til þess
aö yfirgefa fangelsið og stunda
fyrirlestrana. Þegar þvl var synj-
aö, ráku þessir nýfengnu áhrifa-
miklu vinir hans upp mikiörama-
kvein. Yfirvöld sátu þó fast viö
sinn keip.
i staðinn hefur Clark Olofsson
fengiö inngöngu í blaðamannahá-
skólann, og þykir sumum sem
jöfnuöurinn sé tekinn aö hailast
vism
Mánudagur 16. október 1978
0
Séð inn í bankahvelfing-
una# þar sem Clark Olofs-
son hafði gísla sína í haldi/
og nokkrir þeirra sjást á
myndinni.
nokkuöá ranga veginn. Þaö eru
nefnilega miklu fleiri umsækj-
endur aö þeirri skólavist heldur
en unnt er að taka á móti. Margir
veröa fyrir vonbrigöum, og
greinilegt aö framhjá mörgum
umsækjendum hefur veriö gengið
til þess aö bankaræninginn gæti
komist aö.
En þaðer um þetta nám eins og
lögfræöina. Það verður fyrir þaö
fyrsta að flytja Clark Olofsson i
annað fangelsi nær skólanum og
um leiö að veita honum leyfi til
þess aö sækja fyrirlestra.
Aftur synjuöu yfirvöldinog aft-
ur ráku róttæklingar upp rama-
kvein. „Ömannleg afstaða, sem
hvergi á heima nema I lögreglu-
rlki,” sagði kunn skáldkona.
Varaformaðurinn I blaöamanna-
félaginu i' Svlþjóö tók einnig upp
hanskann fyrirClark. „Viðþörfn-
um gáfaös fólks I blaðamennsk-
una,” var sá póll, sem hann tók i
hæðina.
Fyrir áhorfendur, sem álengd-
ar standa og þetta mál snertir lít-
iö, er auövitað létt aö taka af-
stööu. En eigandi á hættu, aö þaö
kunni aö þykja þyrkingsleg af-
staða, er ekki laust viö, aö menn
fái i þetta sinn nokkra samUÖ
með kerfisbákninu, nefnilega
fangelsisyfirvöldum I þessu til-
viki.
Þau benda á, að Clark Olofsson
hafi svo sem áöur veriö veitt leyfi
til aö yfirgefa fangelsiö. Þaö
traust notfærði hann sér til þess
aðstinga af og stela. Framdi m.a.
bankarán I Gautaborg og haföi á
brott meö sér 930 þúsund krónur
sænskar. Þetta var áriö 1976. NU
er 1978 og er ekki kominn fram
nema eins og þriðjungur ráns-
fengsins.
,,í þaö minnsta veröur hann að
segja til peninganna, áður en til
umræðu kemur aö veita honum
ný leyfi,” segir lögreglan, og lái
henni hver sem vili.
Oiofsson rændi
Segist hafa sefið
af sér morðið
Ræflarokkstjarnan,
Sid Vicious, sem
sakaður er um að hafa
stungið vinstúlku sína
til bana, heldur þvi
sjálfur fram, að hann
,,hafi sofið af sér”
morðið, eftir þvi sem
vinur hans — er
heimsótti Vicious i
fangelsið í gær —
greinir frá.
Vinurinn, Joseph Stevens
popp-fréttamaður.sagöi i simtali
við Reuter-fréttastofuna, að Sid
Vicious væri „sárreiöur og
sannfærður um að hafa ætti
hann fyrir sektarlamb” i mál-
inu. — Hinn 21 árs gamli bassa-
leikari trúir þvi sjálfur, að
Nancy Spungen vinstúlka hans
hafi annað hvort fyrirfariö sér
eða verið myrt af óþekktum
árásarmanni.
Vicious segist hafa verið I
fastasvefni, og einskis oröið
var, en moröiö var framið I
hótelherbergi þeirra beggja. —
Lögfræöingar hans segja, aö
hann muni neita sök, þegar
málið kemur fyrir rétt.
Stevens segir, aö 'Sid Vicious
sé I fangelsissjúkrahúsi og
til meðferðar til aö venja hann
af fikniefnaneyslu, eöa nánar
tiltekið heróinneyslu.
Lögreglan segir, aö
rokkstjarnan hafi veriö undir
áhrifum eins eða fleiri lyfja,
þegar hann var handtekinn.
Joseph Stevens segir, aö
hljómlistarmenn og
viöskiptafélagar Sid Vicious
hefðu nær lokið söfnun fjár til
þeirrar 50.000 doliara trygging-
ar, sem setja þarf fyrir þvi að
hann fái að ganga laus til þess
tima, sem réttarhöld hefjast i
málinu.
Móöir hans er komin til New
York frá Englandi og hefur
heimsótt son sinn I fangelsið.
Olíuslys í
írlandshafi
Keppst var við að dæla
olíu úr olíuskipinu griska,
Christos Bitas/ sem tók
niðri á rifi út af Suð-
vestur-Wales á fimmtu-
dag. 'Jnniðer í miklu kapp-
hlaupi við timann vegna
yfirvofandi hvassviðris.
Annaö oliuskip liggur nú viö
hlið Christos Bitas og er oliunni
dælt um borð i það til þess að
reyna að afstýra meiriháttar
oliumengun á Irlandshafi.
Nokkur olia hefur samt lekiö I
sjóinn og komiö niður á sjófugli á
þessum slóðum, en dráttabátar
vinna við að dreifa eyöandi efni
yfir oliuflekkinn.
Nokkuð sækist seint aö dæla
oliunni úr geymum Christos
Bitas, vegna þess að jafnóðum
þarf að dæla iofti i tankana, svo
að skipið haldist á floti. Farmur
þess var 32 þúsund smálestir af
hráoliu frá tran, og er ekki búið
að dæla nema 2 þúsund lestum.
Björgunarsérfræðingar
ráðgera að skrúfa frá öllum
lokum og hleypa oliunni út, ef
skipið sekkur. Meö þvi móti geta
dráttarbátarnir reynt að vinna
á okiuflekknum strax,
Kristilegir héldu
velli í Bœjaralandi
Kristilegir demókrat-
ar Franz Jósefs Strauss
héldu völdum sinum i
Bæjarlandi með þvi að
vinna 59,1% meirihluta i
fylkiskosningunum i
gær.
Þeir hafa farið meö völd i
Bæjaralandi óslitiö i fólf ár og
hlutu metfylgi I siöustu kosning-
um fyrir fjórum árum. Þvl fylgi
héldu þeir þó ekki núna, heldur
töpuöu 3%.
Svo viröist sem þau 3% hafi
dreifst nokkuö jafnt á andstööu-
flokkana. — Kjörsókn var 75%, en
7,5 milljónir voru á kjörskrá.
Sósialdemókratar juku fylgi
sittum 1,2% og eru nú meö 31,4%.
Frjálslyndir hafa nú 6,2% og
bættu þar með við sig um 1%.
Síamství-
burarnir
lifðu
ekki

Sprengjuórás í Ródesíu
Þjóðernissinna skærulið-
ar skutu úr sprengjuvörp-
um inn í landamærabæinn
Umtali í Ródesíu i gær-
kvöldi og er það i annað
skipti á mánuði/ sem
hvítra manna byggð á
þessum slóðum sætir árás-
um.
Arásin skiptist I tvennt. Fyrri
sprengjuhriðin stóö I hálfa
klukkustund, sú siöari I nokkrar
minútur, en yfirvöld segja, aö
engan hafi sakaö.
Umtali er þriöja stærsta borg
Ródeslu og liggur fast við landa-
mæri Mozambique. Sérfræöing-
ar ætla að árásin hafi þó verið
gerð innan landamæranna vegna
skammdrægni sprengjuvörpunn-
ar.
Þessi árás er gerð aöeins sólar-
hring eftir, að Ian Smith forsætis-
ráðherra og blökkumannaráð-
herrarnir þrir I bráöabirgöa-
stjórn hans sögðust reiöubúnir til
að sitja fund allra flokka, þar sem
fjallaö yröi um framtiö Ródesiu.
Slamstviburarnir, sem fæddust
fyrir 13 dögum, eru nú báöir látn-
ir. Þeir voru skildir aö meö sex
klukkustunda skuröaðgerö á
fimmtudaginn, þegar llöan þeirra
fór hrakandi.
önnur systirin lést á laugar-
daginn, en hin I gær og sögöu
læknar aö banamein beggja heföi
veriö hjartaslag.
Páfakjörið
bar ekki ár-
angur í gœr
Kardinálar rómversk-
kaþólsku kirkjunnar
halda kjörfundi sinum
áfram i dag, þar sem
þeir sitja i eingangrun
frá skarkala lifsins til
þess betur að geta
einbeitt sér að vali eftir-
manns Jóhannesar Páls.
Kjörfundurinn hefur þegar
staðiö lengur en þurfti til þess aö
velja Jóhannes Pál I. Tvær
atkvæðagreiöslur fóru fram og
tvivegis kom svartur reykur upp
um skorsteininn til merkis um, aö
ekki heföu náöst úrslit.
Um 200.000 áhorfendur biöu á
torginu til aö fylgjast meö
reyknum, sem þrátt fyrir allar
varúöarráðstafanir til aö fyrir-
byggja misskilning, var svo
hvltleitur aö fólkiö tók aö klappa
til að fagna nýju páfakjöri.
Páfakjör þessarar aldar hafa
yfirleitt tekiö fljótt af. Lengsti
kjörfundur stóö I 9 daga. Upp á
siðkastiö hafa kardínálar skipst I
tvo hópa, hina ihaldsamari og
hina róttækari, sem venjulega
hafa sætst á einhvern, er llklegur
var til aö fara bil beggja.

*’ •; * -
ilM m.

PAPPIRSBLEIUR MEÐ
ÁFÖSTUM PLASTIKBUXUM
Undramjúkt efni PAMPERS hvílir
niest hörundinu, cn rnkinn dreiflst í
pappírslög sem taka mikla vætu.
Ytrabyrði er úr plasti. Rúm og ytri-
buxúrefú því ávallt þurr. PAMPERS
eru sem tilsniðnar fyrir barnið og
gefn mikið frelsi til hreyfinga.
'Limbönd á hliðum gera ásetningu
einfnldn.
ínmr^