Vísir - 26.03.1979, Page 6

VlSIR
Mánudagur 26. mars 1979.
Umsjón:
Guðmundur
Pétursson
íhaldsmaðurinn
Karl Carsten
líklegasti næsti
lorsetiv-Þýska
lands
Allar horfur eru á því, að næsti þjóðhöfðingi Vestur-
Þýskalands verði ihaldsmaður, þegar staðið verður
upp frá kosningunum 23. maí. Yrði það þá í fyrsta sinn
i þrjátíu ára sögu lýðveldisins.
Doktor Karl Carstens er eini frambjóðandinn, og
þar sem flokkur hans, Sandalag kristilegra
demókrata, hefur hreinan meirihluta í sambands-
þinginu, sem kýs forsetann, leikur lítill vafi á úrslit-
unum.
þvi, að Þjóðverjar mundu velja
Scheel á ný, þegar fimm ára
kjörtimabiliö rennur út I næsta
júnimánuöi. — En af góðum og
gegnum ástæðum eru kjósendur
ekki látnir velja forsetann beint.
Reynslan af Weimar-lýöveldinu
kenndu höfundum stjórnskrár
sambandslýðveldisins, aö for-
seti kjörinn beint af fólkinu gæti
freistast til þess aö taka sér of
mikil völd.
Þvi eru forsetar V-
Þýskalands, sem gegna næsta
valdalitlu embætti, þótt þeir
geti verið mjög áhrifamiklr
fyrir þvi, kosnir af sérstöku
kjörþingi. Er það skipað öllum
Koslnn al klörplngl
Enginn forseti V-Þýskalands
— ekki einu sinni hinn virti
prófessor Theodor Heuss, sem
sat i þvi embætti frá 1949 til 1959
— hefur notiö jafnmikilla
vinsælda og núverandi forseti,
Walter Scheel. Scheel, sem er úr
flokki frjálslyndra, demókrata,
litla bróður i samsteypustjórn-
inni, gengur aö öllum sinum
embættisverkum af skörungs-
skap og á með sinni ágætu
kimnigáfu jafn gott með að
blanda geði við alla menn. Ef
alþýöa manna kysi forseta
landsins, þykir enginn vafi á
^^landsins, þykir enginn vaii á kjorþingi. Er þao sKipac
fulltrúum sambandsþingsins og
svo jafnmörgum fulltrúum
sambandsrikja Þýskalands. — í
þessu kjörþingi munu stjórnar-
andstöðuflokkarnir, kristilegir
demókratar og kristilegir
demókratar i Bæjaralandi, hafa
meirihluta meö 531 fulitrúa
gegn 504 fulltrúum stjórnar-
flokkanna.
Elnróma vallnn
Þann 5. mars útnefndu kristi-
legir demókratar frambjóðanda
sinn, og fékk hinn 64 ára gamli
lögmaður og diplómat, Karl
Carsten, einróma stuðning
flokksbræðra sinna. — Þar sem
atkvæðagreiðslan var leynileg,
höföu stjórnarsinnar gert sér
nokkrar vonir um, aö einhverjir
mundu hlaupast undan flokks-
merkjum, en það var öðru nær.
Carsten fékk atkvæði allra
nema tveggja.
Þetta varö til þess, að strax
næsta dag lýsti Walter Scheel
forseti þvi yfir, aö hann mundi
ekki gefa kost á sér I framboð til
annars kjörtimabils.
Póllilskup veóurvfsir
Baldwin
Fremstir í hljómgæðum
Hvert Baldwin hljóöfærí er völundarsmíö
sem færustu listamenn í sinni iðn hafa fariö höndum um
og gert aö kjörgrip með heimsþekktum hljómgæöum.
Howard 824 Glæsilegt píanó með bekk.
Valhnota. Hæð 103 cm.
Monarch E115 Píanó meö bekk.
Valhnota eða Mahogny. Hæö 102 cm.
Model 122D
I Tveggja borða orgel
með innibyggðum Skemmtara.
NÝR Skemmtari — Nýtt útli
með "búggí búggí" bassa
» £
Hljóðfæraverslun
P/ILMÞkRS Akm Hf- . _
GRENSÁSVEGI 12 SÍMI 32845 Æ
Þótt forsetinn sé einungis
þjóðartákn, hefur venjulega
veriö gengiö að kosningabarátt-
unni með oddi og egg. Úrslit
þeirra eru gjarnan túlkuð á
þann veg, að þau sýni hvert
vindurinn blæs i stjórnmálum
landsins. Þegar Gustav Heine-
mann, sósialdemókrati, var
kosinn forseti fyrir tiu árum,
fylgdu þau úrslit i þingkosning-
unum hálfu ári siðar, sem dugðu
sósial-demókrötum til stjórnar-
myndunar meö stuðningi frjáls-
lyndra. — Þetta hefur verið
einskonar munstur.
Nú væntir enginn þess, þótt
dr. Carsten yrði kosinn forseti i
næsta mánuöi, að það tákni fall
stjórnarinnar eftir sex mánuði.
Persónufylgi Helmuts Schmidts
kanslara er svo mikiö, að það
ætti að tryggja stjórninni
áframhaldandi setu. En stjórn
hans hefur einungis tiu þingsæta
meirihluta og nýjar kosningar
eru fyrirhugaöar eftir átján
mánuði. Schmidt veröur og að
reiöa sig á stuöning frjáls-
lyndra, en fylgi þeirra fer dvin-
andi.
Vesturstelnu-maður
Þessi síðustu þrjátiu ár hafa
fjórir forsetar búiö aö „Villa
Hammerschmidt”, forsetasetr-
inu við ána Rin. Sá fyrsti var dr.
Theodor Heuss, frjálslyndis-
maður af gamla skólanum.
Annar var Heinrich Lubke,
kaþólikki og kristilegur
demókrati, sem annars þótti
Dr. Karl Carsten og Rainer Barzel, tveir framSmenn I stjórnmálum
Vestur-Þýskalands.
ávallt loðinn i pólitik. Þriðji var
Gustav Heinemann, sósíal-
demókrati og framámaöur
meðal mótmælenda. Fjórði er
svo Walter Scheel, fyrrum leið-
togi frjálslyndra og samherji
Willy Brandts um „austur-
stefnuna”, sem miðaöi að þvl að
bæta sambúöina við austan-
tjaldsrikin.
Ef fimmti forsetinn veröur dr.
Carsten, sest að i „Villa Hamm-
erschmidt” enginn fylgismaður
„Ostpolitik”. Carsten hallar sér
i hina áttina, vestur, og hefur
alla tiö verið eindreginn and-
stæðingur allrar málamiðlunar
við kommúnista. 1 nýlegum
blaðaviötölum hefur hann þó
haldið þvi fram, aö hann sé —
þrátt fyrir andstöðu sina viö
„austurstefnuna” — ekki á móti
þvi aö bæta sambúöina viö
Austur-E vrópurikin.
Lðgfræðlngur og
dlpiómat
Eins og stendur er dr. Carsten
forseti neðri málstofu sam-
bandsþingsins. Hann kom fyrst
á þing 1972, en haföi áður verið
embættismaður hjá þvi opin-
bera mesta starfsævi sina.
Hann er frá Bremen, lögfræð-
ingur og diplómat i húö og hár.
Dr. Carsten las lög viö ýmsa
háskóla i Þýskalandi, en fékk
meistaragráðu i Yale-háskóla I
Bandarikjunum. Herskyldu
gegndi hann i siöari heims-
styrjöldinni við loftvarnir.
Hann var fulltrúi V-
Þýskalands i Evrópuráðinu
fyrir tuttugu árum og er síðan
eindreginn stuðningsmaður ein-
ingar og mikils samstarfs
Evrópuþjóöanna. Sem
ráöuneytisstjóri I utan-
rikisráöuneytinu lagði hann
hönd að verki við gerð fransk-
þýska sáttmálans. Siöar varð
hann ráðuneytisstjóri varnar-
mála og kanslarans.
áróðurlnn gegn
Carsten
Fyrir tilnefningu kristilegra
demókrata á framboðsefni til
forsetakosninganna var rekinn
hatrammur áróður gegn Carst-
en i vinstri málgögnunum. Hon-
um var flest talið til foráttu sem
óhæfum til forsetaembættisins.
Die Zeit hélt þvi fram, að á
meöan Walter Scheel væri
maöur opinn fyrir breytingum, I
væri Carsten ihaldssemin holdi í
klædd, sem liti á núgildandi |
kerfi sem óhagganlegt.
Herbert Wehner, formaður |
þingflokks sósialdemókrata, -
fyrrum kommúnisti og óþreyt- 0
andi talsmaður bættrar sam- m
búðar við Sovétrikin, sá ástæðu I
til þess að ganga fram og vara ■
við „tilraunum til þess að I
mynda Bonn-Washingtonmönd- ■
ul”. Með þvi leiddi hann huga 1
manna aftur I tlmann til „stál- ■
sáttmála” Hitlers og Mússólini i ■
mai 1939 og samvinnu möndul- I
veldanna i siöari heimsstyrjöld- ■
inni. Sagöi Wehner, að allir I
möndlar enduöu sem brotnir *
öxlar.
Andstæðingar dr. Carstens ?
drógu upp úr gleymskunnar |
pússi i áróörinum þá staðreynd, _
að hann hafði á striðsárunum |
verið félagi i nasistaflokknum. _
En það þykir ekki lengur sá |
voðalegi álitshnekkir eins og á ■
fyrstu árunum eftir Nurnberg- |
réttarhöldin. Óteljandi Þjóð- ■
verjar höfðu veriö meölimir I B
nasistaflokknum, og þurftu ekki ■
endilega að stimplast Gesta- ■
póböðlar fyrir það. — Jafnvel I
Walter Scheel var meðlimur i *
nasistaflokknum, og Die Zeit, I
sem er þó enginn vinur dr.
Carstens, tók upp hanskann I
fyrir hann: „Hann gekk i nas- -
istaflokkinn i varúöarskyni, |
eins og margur sá sig knúinn til >
vegna valdhafanna. En ekki i |
blindni. Hann hélt sig þó fjær r
nasistum en flestir aörir gerðu ftk
á þeim árum.”
Áhrlfln ölug [
Óvinir Carstens hafa borið ®
honum á brýn, aö hann hafi átt I
einhvern skuggalegan þátt i 1
leynilegri vopnasölu til erlendra I
rikja, þegar hann var "
ráðuneytisstjóri I kansleriinu á I
árunum 1968 til ’69. Ct af þvi j
hafa spunnist málaferli, þar |
sem dr. Carsten kraföist bóta _
vegna meiðandi ummæla óvina |
sinna, sem sagt höfðu hann ■
ljúga, þegar hann neitaöi nokk- |
urri vitneskju um þessar vopna- m
sölur. — Daginn eftir að hann B
var útnefndur forsetaframbjóð- ■
andi flokksins dró hann máls- B
höfðun sina og kröfur til baka, ■
eftir fjögurra ára málþóf.
Þaö þykir augljóst, að allur I
þessi áróður hefur frekar orðið ■
til þess aö veita dr. Carsten I
meðbyr. Aróöursvopnið hefur ■
snúist i höndum andstæðinga I
hans.