Vísir Sunnudagsblað - 28.09.1941, Blaðsíða 1

Vísir Sunnudagsblað - 28.09.1941, Blaðsíða 1
1941 Sunnudaginn 28. september 39. blað Adriano Zuccoli: I .v^;il;ui|Mir Itölsk smásaga „Hafið þér nokkuru sinni komið í litlu kirkjuna, sem stendur á San Fausto hæð?" „Já, greifafrú," svaraði Art- uro Andolfi og var furðulega fljótur til svars. „Eg kom þang- að fyrir þremur árum. Eg man það eins og það hefði gerzt i gær. Þegar eg var kominn hálfa leið upp, 'varð mér fótaskortur við litla, straumharða lækinn, og eg datt á knéð og meiddi mig. Daginn eftir varð eg að láta sækja lækni — mjög einkenni- legan lækni, sem læknaði mig á mjög einkennilegan hátt eftir sínu höfði....." Og þegar hér var komið raus- aði Arturo heillengi um lækni þennan og aðferðir hans til þess að lækna mar, og hann ræddi um ýmsar blómategundir, sem hann hafði tínt við rætur San Fausto hæðar. Og kirkjan litla er úr sögunni sem umræðuefni. Greifafrúin, ef satt skal segja, er dálitið undrandi yfir að hafa heyrt getið um straumharðan læk á þessum slóðum, en er þó ekki frá því, að lækjarspræna hafi verið þarna fyrir þremur árum, en vatninu svo verið veitt í annan f arveg. En hvað sem þvi líður hluslar hún iá Arturo, hrosandi og ánægð. En eg fyrh- mitt leyti þori að fullyrða,að Arluro Andolfi hefir aldrei komið inn í þessa kirkju, aldrei litið hana augum — ekki einu sinni úr fjarlægð — og að hann hafi ekki minnstu hug- mynd um hvar San Fausto hæð sé. > ".'.-.;, Eg hefi þekkt hann lengi — nógu lengi til þess að vita að það var ekki satt orð i því, sem hann sagði. En hvers vegna sagði hann ósatt um þetta? Ef til vill hefir honum gram- izt að hugsa til þess, ef í ljós kæmi, að hann hefði aldrei yer- ið þar. Eða kannske sagði hann ósatt að gamni sínu, til þess að skemmta sér við að segja já, þar sem i hans sporum aðrir mundu hafa sagt nei — og til þess að fá tækifæri til að láta ttæluna ganga. Arturo Andolfi er hreinasti snillingur að segja lygasögur. Hann liefir allt á takteinum — hann gef ur i skyn með hrosi það, sem er gagnstætt því, sem maður hafði ætlað, og honum verður ekki skotaskuld úr þvi, að skálda upp einhvern ævin- týralegan atburð fyi'irvaralaust, til þess að hjarga öllu við, ef í ó- göngur stefndi, eða ef nauðsyn- legt var að leyna einhverju, stöðva vaknandi grunsemdir i hugum hlustendanna, eða bæla þær niður. Þegar hann segir lygasögur sínar er hann alveg ákafalaus, að þvi er virðist. Hið slétta, hraustlega andlit hans virðisl næstum þunglyndislegt. Það er eins og sannleikurinn geti ekki komið fram án erfiðis, og hon- um mundi aldrei detta i hug að leiða hann i ljós, nema við mestu vildarvini sína, en hér er að vísu átt við þann „sannleika", sem hann býr til sjálfur, af engu, og vér i óskáldlegu máli myndum kalla lýgi. Rödd Arturo er alltaf hita- laus, róleg; hann horfir beint fram. Það er eitthvað kvenlegt við augu hans og tillit þeirra. Augnahárin eru löng og augun slór og bera hugvitssemi vott. Tillit þeirra hefir hæg, sannfær- andi áhrif og leyfir manni ekki að ala neinar grunsemdir. Og bros hans er fremur óákveðið, næstum þvi feimnislegt, og hef- ir þau áhrif, að manni finnst hann leita að stuðningi og sam- þykki. Og með mjúkri rödd sinni, þessum augum, þessu brosi, með öllum hinum per- sónulega þokka, sem honum ríkulega hlotnaðist i vöggu- gjöf, hefir hann ástundað að þjóna lyginni í þrjátíu iár, ótta- laus, án þess að láta sér bregða, eins og hann væri að inna af höndum helga skyldu. Og svo'er enn eitt, hann er enn einum hæfileika gæddur, sem kemur honum að miklu liði, nei, er honum óhjákvæmi- legur. Hann hefir frábært minni. Þvi að minnið, sem aðrir menn nota fyrst og fremst sér að gagni, heiðarlega, i daglegu lífi, er — i augum Arturo — þerna lyginnai'. Og yegna þessara óvanalegu hæfileika sinna getur hann gert hreinustu kraftaverk á sinu sviði. Til dæmis hefir hann ákaflega gaman af því, að segja ólikar lygasögur hinum og þess- um, um sama atburðinn, og hann finnur upp einstök atriði ætluð einum, sem hahn svo kemur til annars i öðruni bún- ingi, og mánuði síðar, eða ári siðar, ef hann skyldi endurtaka lygasögurnar, fyrst fyrir öðrum og svo hinum, mun hann greiða allan lygavefinn sundur, þannig að hvorugan grunar neitt, án þess honum verði nokkur mis- tök á. ____. Eg hugði i fyrstu, að hann héldi dagbók eða minnisbók, sem hann skrifaði i furðuleg- ustu lygareglur sínar og upp- finningar, svo og að hann héldi skrá yfir nöfn þeirra, sem hann hafði logið fulla. En eg hratt þessum hu'gsunum frá mér, því að lieilt bókasafn hefði ekki nægt til þess. Hann lagði allt á minnið. Ef eg til dæmis niinnti hann á hinar ýmsu lygasögur hans, sem hann sagði mér fyrstu vináttuár okkar, brást það ekki, að b.ann gat, ef tir öll þessi ár, endurtekið fyrstu sög- urnar sem hann hafði sagt mér. Og svo er hitt, að það er ekki nein þörf á því fyrir hann, að muna hvert smáatriði nákvæm- lega, því að ef honum verður það á, að ætla að leika skakkt, attar hann sig jafnharðan af svo ósegjanlegri lægni og tekur aftur rétta stöðu í svo skjótri svipan, að stórfurðulegt er. Arturo er kvæntur. Getið þið ekki gert ykkur í hugarlund hvernig hún muni lita út, vesal- ings konan hans? Hún hefir í rauninni engin kynni af Arturo. Hún veit aðeins það um hann, sem hann sjálfur hefir sagt henni, en það er eins og annað, skáldskapur, skrök, spaug — hvað sem vera skal, — nema sannleikurinn. — Dag nokkurn spyr konan hans hann hvern hann hafi hitt i Rómaborg ,en þaðan er hann nýkominn. Meðal ýmissa nefnir Arturo Scargi greifa. Þetta sama kvöld undir borð- uni, þegar hann er að segja frá för sinni, kemur mjög i ljós sjálfsaðdáun hans á eigin mælsku, og yerður honum nú að segja: „Já, veistu, Scargi var þar líka á ferð, og hann var mér i öllu sammála." „En iá ekki Scargi heima i Rómaboi'g?" spyr konan hans, hyggilega. „Það er bróðir hans," svarar Arturo þegar i stað. „Hvað er að larna, þú þekkir hann, væna mín." „Nei, væni minn." „Jú, væna mín." Þau rífast um þetta dálitla stund og meðan á þeirri við- ræðu srendur reynir aumingja konan af öllum sálar kröftum að muna eftir þessum Scargi, sem hún þekkir líka, og hún glatar tækifærinu til þess að komast að hinu sanna, með því að spyrja frekara. Eg var viðstaddur þarna og eg spurði sjálfan mig hvor þeirra væri til, Scargi i Rómaborg eða Scárgi í Milano? Og hvers vegna hafði Arturo búið til einhvern „Scargi" i þeirri borginni, sem enginn Scargi var? Allir vita, að það er ekki til nema einn Scargi greifi i öllum heiminum, — en var hann í Rómaborg eða Mil- ano, þegar þetta bar við? .... Það var leyndarmal hins full- komna lygara. Þvi að ef hann var staðinn að ósarmindum, hikaði hann ekki við þegar i stað að sannfæra þann, sem það gerði, um, að

x

Vísir Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/299

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.