Sunnudagsblaðið - 24.01.1965, Blaðsíða 14

Selárdalskirkja eftir
Sjórinn var gjöfull, en hann
heimti stundum þung gjöld.
Haustið 1961 töldust íbúar allrar
sóknarinnar 51, eða sjötti hluti
þess fjölda, sem þar bjó 1703. í
Selárdal voru 17 menn eða réttur
þriðjungur sóknarbúa. Nú munu
þar aðeins vera fáir menn eftir.
Hér er ekki rúm til að segja
neitt frá einstökum prestum, er
þjónað hafa í Selárdal, og hafa þó
margir þeirra verið hinir merk-
ustu menn. Ekki er heidur unnt að
skýra neitt frá eign kirkjunnar í
skrúða eða öðrum gripum á ýms-
um tímum þótt fróðlegt gæti ver-
4fi faUNNUDAGSBLAÐ - ALÞÝÐUBLAi
breytinguna 1961.
■■ ■ ■
ið. Þess eins skal getið~hér til
gamans, að í Þjóðminjasafni er
hurðarhringur úr Selárdalskirkju,
ærið forn. Hann er festur í ljóns-
höfuð og er hvort tveggja úr eir.
Engin lýsing er til af Selárdals-
kirl-ju á fyrri öldum. í máldaga
Gyrðs biskups frá 1354 segir, að
kirkjan eigi innan sig tjöld um-
hverfis og steinklæði, - þ. e. lituð
klæði, en ekki veitir þetta neinar
upplýsingar um gerð eða stærð
kirkjunnar,- þótt hún væri tjölduð
innan. Það eru þessi tjöld, sem í
Vilchinsmáldaga eru kölluð reflar
fornir umhverfis kirkju og stein-
tjöld. Hafa þetta sjálfsagt verið
góðir gripir. Ekki er þeirra getið
eftir siðaskiptin, og má ætla, að
þeir hafi þá verið fyrir löngu
ónýtir.
Vilchinsmáldagi sýnir, að ölturu
hafa verið fleiri en eitt f kirkj-
unni. Þar segir, að kirkja eigi
tvenn altarisklæði með pell og
eitt hversdagslegt til háaltaris,
og enn fremur tvenn með pell og
t.venn með silki til útaltara. Er lik-
legt, að ölturum hafi alls verið
þrjú. Má minna hér á það, sem
Magnús Már Lárusson prófessor,
sem er allra manna fróðástur um
íslenzkar kirkjur á fyrri öldum,
segir í hinni gagnmerku grein, sem
hann skrifaði i tímaritið Sögu tun
Valþjófsstaðahurðina frægu: „Yf-
irleitt virðist það hafa verið regla
á hinum stærri kirkjum, að ölturu
hofa verið þriú „háaltari og tvö
hliðarölturu", segir prófessorinn.
Elzta lýsing á kirkjunni, sem ég
hef getað fundið, er í vísitazíu-
bók Brynjólfs Sveitissonar, en
hann vísiteraði Vestfirði 1639,
fyrsta sumarið, sem hann var
biskup, og kom í Selárdal 28.
ágúst. Þar segir svo: „Kirkjan í
sjáifu sér sterk og stæðileg. alþilj-
uð með fjalagólfi og bekk öðmm
megin. Hurð með þretrunn járn-
um, innlæst, með koparbring. "H'iVn
er með súðarþaki og þili á millí
kórs og kirkju með pflárnm. Hún
á kirkjustiga”.
Ekki sést stærð kirkjunnar á
þessari lýsingu, og ekki er það
, tekið skýlaust fram, að hún hafi
verið timburkirkja, en þó er það
liklegast, enda munu íslenzkar
kirkjur yfirleitt hafa verið úr tré
á þessum öldum.
Rúmum 40 árum seinna, 1683,
getur Þórður biskup Þorláksson
þess, að séra Páll Björnsson í Sel-
ardal hafi endurbætt kirkjuna
bæði að byggingu og ornamentum,
meðal annars aukið elnu stafgólfi
við kórinn með tvífóðraðri súð og
þili, sett á nýja súð að sunnan og
enn fremur látið smiða nýtt og
sterkt klukknaport úr tré, þetta
virðist vera sama húsið og enn
stendur árið 1700, þegar Jón bisk-
up Vídalín vísiterar í Selárdal.
Segir biskup húsið vera gamalt ©g
hrörnað og klukknaportið laslegt.