Atuagagdliutit - 14.03.1984, Side 34

KGH-p assartuinermut
tunngasut erseqqissaatigai
»Sinneqartooruteqartannginnissaq« amerlanernut
paasiuminaatsuuvoq, assartuineq pillugu
nassuiaatimini uani KGH taama allappoq.
Taamaakkaluartorli KGH ukiut ilaanni
»naligiissaariumallersarpoq«. Imigassamik
killilersuineq assartukkat amerlassusiannut
erseqqilluinnartumik sunniuteqarpoq
KGH-ip ingerlatsinerani isornar-
torsiorneqarnerpaasarunartoq tas-
sa ukiut tamaasa naatsorsuutit
nul-imik inerneqartarnissaannik
piumasaq. Oqaatsini isumaqan-
ngitsuusaartuni taakkunani pine-
qarpoq KGH-ip ukiumi naatsor-
suiffiusumi assartuinermut naat-
sorsuutai amigartooruteqarfiuna-
tilluunniit sinneqartoorfiussan-
ngitsut.
Taamatut piumasaqarneq isu-
maliutersornerinnaasutut oqaatigi-
neqarsinnaagunarpoq. Ukiummi
naatsorsuiffiusup aallartinnerani
eqqoqqissaartumik oqaatigineqa-
reersinnaasanngilaq usit kibikme-
terit qanorpiaq amerlatigisut ukiup
taassumap ingerlanerani assartor-
neqarumaarnersut, taamaattumilli
tamakkununnga tunngasut oqallin-
nermi uparuartorneqaqqajaasar-
put. Assartuinermullumi naatsor-
suutit ukiut naanerini nul-erpiamik
inerneqanngisaannarsimapput.
Tamatigut 2-8 mio. kr-inik nikinga-
sarput amigartoorutinik sinneqar-
toorutinilluunniit. Ukiunili qulini
naatsorsuutit qiviaraanni takune-
qarsinnaalissaaq ataatsimut katitsi-
nermi assigiinngissutsit mio. kr-it
amerlavallaanngitsuinnaasut.
Soorunalimi KGH-p aamma na-
lunngilaa soorlu assersuutigalugu i
mio. kr-it aningaasarpassuumma-
ta, kisiannili ilanngullugu eqqar-
saatigineqartariaqartoq tassa 5
mio. kr-it taakku tassaammata as-
sartuinermi aningaasartuutit 1
%-iinnaat, tassalu imaappoq assar-
tuinermi aningaasartuutit ukiumui
siumoortumik eqqoriarneqarneri 1
%-inik »kukkuneqarsimapput« i
mio. kr-inik nikingassuteqaramik.
KGH naalagaaffimmit ingerla-
taagami manna tikillugu sinneqar-
toorutiminik amigartoorutiminil-
luunniit ukiup tullianut nuutsisin-
naasarsimanngilaq. Taamaattu-
millu allatut ajornartumik ukiup i-
ngerlanerani aningaasaqarniarner-
minik iluarsiiniartarsimalluni naat-
sorsuutini ukiut tamaasa sapinngi-
samik nul-imik inerneqartinniar-
tartussaagamigit.
KGH-ip kissaatigisinnaagaluar-
paa sinneqartoorutiminik amigar-
toorutiminilluunniit ukiup tullia-
i ooomJ
Kalaallit Nunaannut
1974: 274.2
1975: 265.9
1976: 2B0 4
1977: 267,3
1978: 286 3
1979: 331.3
1960: 356,0
1581: 346,2
1982: 33e,4
1983: 335.4
1(000 M3!
tccow3 Kalaallit Nunaannit
1974
1975
1976
1977
197e
1979
1980
1981
1982
1983
92.4
85.5
90.5
104.8
120.3 - 42,8
138.6 - 46,6
162.9 - 66,0
166.9 - 67,3
167.4 - 78,2
160.5 - 66,6
(»000 h-)
Titartakkami allermi kipungasumik titartuiffigineqarsimasut tassa nas-
siussat qerititat.
nut nuutsisinnaatitaalissalluni, taa-
maaliornikkut akitsueriataarnerit,
KGH-ip ukiut ilaanni allatut ajor-
nartumik atulerseriataartariaqar-
tarsimasai pinngitsoorumallugit.
Assersuutitut taaneqarsinnaavoq
1982- imi septemberimi assartuiner-
mit akit 19 %-imik qaffattariaqar-
simasut, qaammatillu sisamat qaa-
ngiummata KGH-ip taanna peerta-
riaqarsimagaa taarsiulluguli 16
%-imik qaffaasariaqarsimalluni.
Taamatut ingerlatsineq sullinne-
qartunut paasiuminaassinnaasar-
poq.
Assartukkat amerlassusii
Assartukkat amerlassusiannut soo-
runalimi apeqqutaavoq usit Dan-
markip Kalaallit Nunaatalu akor-
nanni kiisalu Kalaallit Nunaata i-
luani assartorneqartussat qanoq a-
merlatiginersut.
Usit Kalaallit Nunaaliaanneqar-
tut avalaanneqartullu ukiumiit u-
kiumut qanoq nikerartigisarnerat
tabellini ataaniittuni takuneqarsin-
naavoq.
Takuneqarsinnaavoq 1974-imiit
1978-ip tungaanut nikerangaarsi-
manngitsut ukiumut 10-15.000 ku-
bikmeterit missaanniittarlutik taa-
maattorli amerliartulaannguarlu-
tik. 1979-imili Kalaallit Nunaanni
atuineq allanngoriarujussuarpoq
naluneqanngitsutut taamanikkut i-
migassamik killilersuisoqalermat.
Tamanna erngiinnaarluinnartumik
malunniuppoq usit assartorneqar-
tartut amerleriarujussuarmata, ta-
mannalu 1980 tikillugu malunnar-
poq taamanikkut usit 358.000 ku-
bikmeterit assartorneqarsimam-
mata. Tassalu usit ukiumi ataatsimi
assartorneqarsimasut amerlaner-
paartaat.
Tamatuma kingorna usit amer-
lassuserisartagaat allanngorarun-
naarput imigassamik killilersuine-
rup siornatigut amerlassuserisar-
takkamissut amerlassuseqaqqiler-
lutik. 1982-imilu assartorneqartut
338.000 kubikmeter-wiinnaapput«.
1983- imi assartorneqartut aamma
taama amerlatigipput, ilimagine-
qarporli 1984-imi 1985-imilu ikile-
riarumaartut.
Usit assartorneqartut 1979-imi
1980-imilu amerleriarujussuarne-
rat erseqqilluinnartumik marlun-
nik peqquteqarpoq tassalu sanaar-
tornerulernermik imigassallu killi-
lersugaalerneranik peqquteqartu-
mik atuinerup allanngorneranik.
1981-imi ikileriarneq peqquteqa-
runarpoq pissutsit pissusitoqqamit-
tut ilernerannik 1982-imili ikileriar-
neq peqquteqarunarluni imigassa-
mik killilersuinerup atorunnaarne-
ranik, tassami nioqqutissat inuul-
luarniutaanngitsut pingaartumik
biilit malunnartumik pisiaavallaa-
runnaarmata.
Usit Kalaallit Nunaanneersut eq-
qarsaatigalugit tabel-imi erseqqis-
sumik takuneqarsinnaavoq usit a-
merleriaataat tassaanerusartut qe-
risut, amerlanertigullu tassaasarlu-
tik kinguppaat qalipaajarneqan-
ngitsut. Usit qerisut Kalaallit Nu-
naanneersut 1982-imi 78.000 ku-
bikmeriusimapput sanilliunneqar-
sinnaallutillu 14.000 kubikmeteri-
nut Kalaallit Nunaaliaanneqarsi-
masunut.
allanngorarneq
KGH-ip assartuisoqarfiani ukiup
qanoq ilinera najoqqutaralugu al-
lanngorartarnerujussuaq malugi-
neqartartorujussuuvoq, ajornar-
torsiutinillu kinguneqarajuttarluni
soorlu umiarsuit nunamilu atortuu-
tit soorlu quersuit talittarfiillu ator-
neqarneri eqqarsaatigalugit.
Naluneqanngilaq ukiup qanoq *'
linera tunngavigalugu allanngor-
tarnerit nunap ilaani sumiissutsi-
mut tunngassuteqartorujussuusut
taamaattumillu qanoq iliuuseqarfi-
gineqarsinnaanatik. Allanngortin-
neqarsinnaanngilaq usit ukiuune-
rani Kalaallit Nunaaliaanneqartar-
tut aasaanerani aggiunneqartartu-
nik ikinnerujussuusarnerat allan-
ngortinneqarsinnaanngilartaaq
Kalaallit Nunaanni illoqarfiit ilaan-
ni atortuutit nunamiittut angallatil-
lumi tamakkiisumik atorneqarsiit'
naasannginnerat ukiup ilaani si-
kuusarnera pissutigalugu.
Ukiup qanoq ilinera tunngaviga-
lugu allanngorartarnerit tamakku
KGH-ip assigiinngitsutigut iluaqu-
serniartarpai. Sulisoqarniarnerup
tungaatigut ukiup qanoq ilinera
malittariniarneqartarpoq soorlu i-
luarsagassat angallatilluunniit aser-
fallajaallisagassat sapinngisamik u-
kiuunerani ingerlanniartarlugit.
Umiarsuilluunniit usitussusiisa
tungaasigut ikilisaaniartarpugut.
ukiuunerani uagut nammineq u-
miarsuaativut imaluunniit ukiunut
arlalinnut attartugassarsiarereersi-
masavut kisiisa atorniartarlugit. A'
ngallallualerfiup nalaani umiarsuit
usituut sivikitsumik attartukkat a-
merlineqartarput. Saniatigut attar-
tugassat usit tamatuma nalaani Ka-
laallit Nunaaliaanneqartussat a-
merlassusiinut naapertuutsinniar-
neqartarput, imaappoq usit assar-
torneqartussat amerlassusiisa al-
lanngorarnerat tunngavigalugu u-
miarsuit attartukkat ukiut ilaann1
amerlisarlutillu ukiut ilaanni ikili'
sarput.
Qanorli atsigisumik allanngorar-
titsisinnaaneq aamma killeqartar-
poq. Assersuutitut taaneqarsinnaa-
voq quersuit ilaasa piffissat ilaanni
tamakkiisumik iluaqutiginiarnerat
ajornakusoortartoq aammalu
soorlu assersuutigalugu imminut a-
kilersinnaatitsiniarneq aningaasa-
liiffigereersimasanillu naafferaal-
luni akilersuiniarneq ilaatigut qa-
noq suliaqassutsimut tunngaviusa-
riaqartartoq. Nunattaaq immik-
koortuisa ilaani angallataateqar-
neq ukiuugaluamiluunniit milline-
qarsinnaasanngilaq angallatit taak-
ku angallallualerfiup nalaani Pin'
ngitsoorneqarsinnaasanngimmata.
Aningaasartuutit
Angallatsinermi aningaasartuutit
immikkoortunut pingaarnernut si-
samanut immikkoortinneqarsin-
naapput:
Umiarsuarnut aningaasartuutit,
umiarsuit uuliamik atuinerannut
aningaasartuutit
KGH-ip tamakkiisumik aningaasa-
lersugaaneranut tapiissutit,
ingerlatsinermi aningaasartuutit-
Titartakkami ataaniittumi taku-
neqarsinnaapput immikkoortut a-
taasiakkaat annertussusiat (1982-'"
mi naatsorsuutit tunngavigalugit)-
34 NR. 11 1984
ATUAGAGDLIUT1T