Atuagagdliutit - 05.04.1989, Qupperneq 3
Kalaallit Nunaata Imartaa/ Havet om Grønland 3
Kalaallit Nunaata Imartaa
Havet om Grønland
saqqummersinneqarpoq Kalaallit Nunaata
namminersornerulernerata ukiunik qulinngortor-
siorneranut atatillugu suleqatigalugit Vendsyssel
Tidende aamma Killingusaaq - Grønlands
Fiskeritidende.
udgives i anledning af Grønlands Hjemmestyres
10-års jubilæum i et samarbejde mellem
Vendsyssel Tidende og Killingusaaq -
Grønlands Fiskeritidende.
Aaqqissuisut:/Redaktion: Journalist Svend
Boye Pedersen aamma/og journalist Peder Munk
Pedersen.
Tusagassiortumut
pilerinartoq
Aviisi »Kalaallit Nunaata imartaa« tusagassiortunut pe-
qataasunut suliassaasimavoq pilerinartoq. Qaqutiguin-
narmi allataqartarpugut atuartartinnaatsinniinnaann-
gitsoq aammali allanit ungasissorujussuarmiittunit so-
qutigineqarluni misissorluarneqartartunik.
Kalaallit Nunaata namminersornerulernerata 1989-
imi ukiunik qulinngortorsiomeranut atatillugu qanoq
iliuuseqartoqarnissaa Hirtshalsimi suliniaqatigiit isu-
massarsiarimmassulli Vendsyssel Tidendep saqqum-
mersittagaa »Toppen af Danmark« »Killingusaaq«-lu
isumaqatigiissimapput ataatsimoorlutik saqqummer-
sinniarlugu »Kalaallit Nunaata Imartaa - Havet om
Grønland«.
Tusagassiortutut suleqatigiinneq taamaattoq nutaar-
luinnaavoq. Tassa aalajangersimasumik tunngaveqarlu-
ni oqaatsit assigimngitsut marluk atorlugit naqitigalior-
neq.
Hirtshalsip Kalaallit Nunaatalu akornanni atassute-
qaatit 1979 sioqqulluguli pilersinneqarsimasut ukiut qu-
lit kingulliit ingerlaneranni pitsaaneruleraluttuinnarsi-
mapput. Kalaallit nutaaliaasunik kilisaateqaleriartorne-
rata kingunerisimavaa kalaallit aalisarnikkut inuutis-
sarsiortut Hirtshalsillu umiarsualiviani sullissisariiit
atassuteqaqatigiinnerata pitsaaneruleriartornera. Imar-
pillu akimorlugu inuutissarsiornikkut attaveqaqatigiin-
neq annertusiartortillugu aammattaaq inuinnartut ili-
sarisimaqatigiinneq ikinngutigiilersarnerlu annertusi-
artorsimapput, imminnut qaninnerulersutut innarani
aammali Hirtshalsip Kalaallit Nunaatalu akornanni
oqaatsitigut piorsarsimassutsikkullu sunniivigeqatigiin-
neq kingunerisimallugu.
»Kalaallit Nunaata Imartaa - Havet om Grønland«
taakkunani najugaqartimut paasissutissiaavoq. Aam-
mali Kalaallit Nunaata namminersomerulersimanera-
nut pilluaqqussutissaavoq kissaassississutaallunilu
Hirtshalsip Kalaallit Nunaatalu suleqatigiinnerata in-
gerlalluartuarnissaanik.
En journalist-drøm
Avisen »Havet om Grønland« har været noget af en drøm
at lave for de involverede journalister. Det er ikke hver
dag, man får lejlighed til at skrive noget, som ikke blot
læses af ens egne, traditionelle læserskare, men som
også bliver set og studeret i et samfund, der ligger næ-
sten 4.000 kilometer borte.
Da en initiativgruppe i Hirtshals fandt på at ville lave
et stort arrangement i anledning af Grønlands Hjemme-
styres 10-års jubilæum i 1989, var det da også helt natur-
ligt, at Vendsyssel Tidende’s »Toppen af Danmark« sam-
men med »Killingusaaq - Grønlands fiskeritidende«
fandt sammen om at markere denne begivenhed med
særudgivelsen »Kalaallit Nunaata Imartaa - Havet om
Grønland«.
Det er spændende at præsentere sit journalistiske ar-
bejde i en ny form. I dette tilfælde en dobbeltsproget avis
specielt til anledningen.
Netop mellem Hirtshals og Grønland har de 10 år, der
er gået siden Hjemmestyrets indførelse, bragt en styrkel-
se af de bånd, der allerede eksisterede før 1979. Udbyg-
ningen af en moderne grønlandsk trawlerflåde har bragt
det grønlandske fiskerierhverv og servicesektoren på
havnen i Hirtshals i endnu tættere kontakt med hinan-
den. Og ligesom kontakten er vokset mellem erhvervsli-
vet tværs over Atlanten, er der også knyttet personlige
venskaber hen over den store distance, der rent geogra-
fisk, men også sprogligt og kulturelt ligger mellemm
Hirtshals og Grønland.
»Kalaallit Nunaata Imarta - Havet om Grønland« er
først og fremmest information om de to samfund. Men
avisen er også et til lykke til Grønlands Hjemmestyre og
et ønske om fortsat vind i sejlene for samarbejdet Hirts-
hals-Grønland.
Ilisimasanik
katersuivoq
Kalaallit Nunaanni aali-
samermut attuumassu-
teqartut qasseerpassuit
aalisarnikkut tekniki-
mut tungasunik kater-
suisoqarnissaa kissaati-
gaat, tamannalu maan-
na piviusunngortus-
sanngorunarpoq. »Kil-
lingusaap« atassuteqar-
figisimavaa Imarsior-
nermut ilinniarfimmi
Paamiuniittumi inspek-
tørsiusoq Tommy Rej-
nert, tamakkuninnga
sammisaqalersimasoq.
Tommy Rejnert Jensen
Hirtshalsimeersuuvoq
ukiualunnilu tassani aali-
sartuusimalluni. Fiskeri-
teknologitut ilinniarsima-
suuvoq, oqaatigaali pilersin-
niakkamini fiskeriteknolo-
git kisiisa suleqatissarsiari-
nianngikkini.
- Kalaallit Nunaanni aali-
samerup tungaatigut sunil-
luunniit ilisimasallit sa-
pinngisamik amerlasuut su-
leqatissarsiariniarniarpak-
ka.
Umiatsiaaraq
nunatsinniit
silarsuarmut
Umiatsiaaqqat ukiumut
600 - 700-it missaanniit-
tut Kalaallit Nunaanni
tunineqartarput. Manna
tikillugu umiatsiaaqqat
amerlanersaat Europa-
miit tikisinneqartaralu-
arput, ullumikkulli ilar-
passui tassaalersimap-
put nunatsinni sanaat
umiatsiaaqqat Vilmat.
Villy Andersen angisuu-
junngitsumik suliffiuteqar-
simagaluarluni amutsivi-
toqqamut Nuummi Umiar-
sualivitoqqamiittumut
nuussimalerpoq, maannalu
umiatsiaat Vilmat sanane-
qarsinnaalerput kalaallit
aalisartut piniartullu aam-
malu sunngiiTimminni an-
galasartut misilittagaat
tunngavigalugit sanaajullu-
tik.
Manna tikillugu Villy An-
dersen nunats inniinnaq
umiatsiaarniartarsimagalu-
arpoq, maannali aamma
umiatsialiani Islandimi
Danmarkimilu nioqqutigi-
sartussanngorpai.
Umiatsiaaq Vilmat pisor-
tatigoortumik pisortati-
guunngitsumillu akuerine-
qartarsimapput.
Pisortatigoortumik aku-
ersissutit ilaattut taaneqar-
sinnaavoq sakkutuut imar-
siortut umiatsiaaqqanik 16
fodsinik angissusilinnik ar-
lalinnik pisisimammata
umiarsuarni Kalaallit Nu-
naata sineriaani nakkutil-
liissutini atorneqartussa-
nik.
Umiatsiaat aamma 19 fod-
sinik angissuseqartillugit
pineqarsinnaapput, taa-
maattullu ilaat ukiarmi ano-
rersuartorsuugaa Paamiu-
niit saavissimavoq. Qaam-
materpaaluit qaangiuttullu
Canadap sineriaani nakku-
tilliisut nalunaarput, umiat-
siaq ajoquteqanngitsoq La-
bradorip eqqaani nassaari-
neqarsimasoq, kinngusima-
naniluunniit immassimann-
gitsoq.
Tamanna ukiormanna
Kalaallit Nunaanni eqqar-
tullattaameqartuarsima-
voq.
Eqqoriaallutit
angalanissamik
eqquigit
»Kalaallit Nunaata imartaa«-nik atuartartut ilaat
marluk Grønlandsflyp angalanemik
eqqugassaqartippai
Grønlandsfly Kalaallit
Nunaanni timmisar-
tortitseqatigiiffiuvoq
Kalaallit Nunaanni ta-
marmi timmisartuus-
sisartuullunilu aam-
mattaaq Københavni-
mut, Reykjavikimut
Can ad allu avannaani
Eqalunnut timmisar-
tuussisartoq. Kalaallit
Nunaata namminer-
sornerulernerata
ukiunik qulinngortor-
siorneranut atatillugu
Hirtshalsimi qanoq
iliuusissarpassuarnut
Grønlandsfly mikinn-
gitsumik kalluusima-
sussaavoq, taamaattu-
millu timmisartortit-
seqatigiifflk »Kalaallit
Nunaata imartaa«-nik
atuartartunut marlun-
nut angalanemik eq-
qugassiisimavoq.
Eqquiniaqataassagaan-
ni apeqqutit artornann-
gitsunnguit pingasut aki-
sariaqarput. Akissutit
aviisi »Kalaallit Nunaata
imartaa« atuarlugu nas-
saarineqarsinnaapput.
Immersugassaq ataaniit-
toq qioriarlugu immerso-
riarlugulu nassiunneqas-
saaquunga:
Vendsyssel Tidende,
Frederikshavnsvej 81,
9800 Hjørring,
imaluunniit:
Killingusaaq,
Box39,
3900 Nuuk.
Eqqaamajuk allakkat
puuata qaavanut allassa-
gakku »Kalaallit Nunaata
imartaa«. Akissutit eqqor-
tut makitsinermi peqa-
taas sagunik nassiunne-
qarsimassapput kingusin-
nerpaamik 1. juni 1989.
Makitsisoqassaaq
Nordsøcenterimi Hirts-
halsimiittumi pingasunn-
gomermi 21. juni 1989.
Tassa kalaallit inuiattut
nalliuttorsiorfianni, ullor-
milu tassani Hirtshalsimi
ammameqassaaq Kalaal-
lit Nunaanni inuutissar-
siomeq pillugu saqqum-
mersitsineq.
Akissiarsiassat
Jyllandip avannaaneersu-
mik eqquisoqassagaluar-
pat akissarsiarineqassaaq
inuit marluk an galan is-
saat Aalborgimiit Køben-
havn Keflavikilu aqqu-
saarlugit Kujataani Nar-
sarsuarmut.
Kalaallit Nunaanneer-
sumUli eqqu iso qas sagalu -
arpat an galanis saq »kil-
lormut sammissaaq« -
inuit marluk an galan is-
saat Kalaallit Nunaanni
illoqarfimmit nunaqar-
fimmilluunniit angerlar-
simaffigisamiit Nar sar su-
akkoorluni Keflavik Kø-
benhavnilu aqqusaarlugit
Jyllandip avannaanut -
imaappoq Aalborgimut.
IluatsitsiUuarisi nuan-
nisaarluarisilu.
3c
Nordsøkatedralen sunaana?
Oqaluffik? ...............
Amutsivikputtasoq?........
Piorsarsimassutsikkut illu?.
Namminersortut kilisaataataat
qassit APK-mi ilaasortaappat?
Grønlandsfly qanittukkut sumik
nersornaatisisinneqarpa?
20?.
30?.
40?.
Assartuinermut
nersomaat? ........
Storm P-ip
nersomaasiuttagaa?.
Nersornaat Bodil? ....
Ateq: .......................
Najugaq:......................
Postnr........... Illoqarfik