Atuagagdliutit - 05.11.1990, Síða 10

10
ATUAGAGDLIUTIT/GRØNLANDSPOSTEN
NR. 128 1990
Angajoqqaat naalakkersuisut
imigassarlu • aasiit
All.: Jan Petersen, Nuuk
Nalinginnaavoq angerlarsi-
mafflk ningioqarlunilu itto-
qartartoq - pissutsit immik-
kut ittut eqqaassanngik-
kaanni - meeqqat namminii-
lernissaannut isumaginnit-
tussat inatsisitigut ukiuisa
18-issaat angutserlugu,
meeqqat assigiinngitsutigut
inuppalaartumik isumagini-
arneqartussaapput toqqissi-
simasumik naatsorsuussaa-
galuartumillu peroriartus-
sappata.
Isumaginninneq peror-
saanerlu ingerlanniarneqar •
tussaapput angajoqqaat kif-
faanngissusermik suleqati-
giinnermik ataqqinninner-
millu meeqqanut ersersitsi-
nerisigut, tamatigullu anga-
joqqaajusut isumaginneri-
aasiat perorsaariaasiallu
angerlarsimaffimmi politi-
kkerineqartarpoq. Angajoq-
qaat »parti - politik-kiat al-
lassimanani inooriaaseriti-
taannili atuarneqarsinnaa-
sarpoq«.
Angajoqqaaniit angajoq-
qaanut inuuneq assigiin-
ngeqisunik isumaqarfigine-
qartarpoq perorsaanermin-
ni tapertarilluartakkamin-
nik sanioqqutiinnagassaa-
sanngitsunik; pinngortitsi-
soqarnertalik angajoqqaat
»politik-kiannik« siunner-
suillunilu ingerlatseqataa-
soq aappaalu (pinngitsoor-
neqarsinnaanngikkallarlu-
ni) naalakkersuisuutitaqar-
nertalik - nunami kommu-
ne-ni illoqarfinnilu angajoq-
Aali radiomi
tusagassiortoq
All.: Jakob K. Lyberth, Maniitsoq
Kalaallit Nunatsinni radio-
kkut silassamik nalunaaru-
teqartarnerit tamatta ara-
jutsinaveersaartarunarpa-
vut immami angalasarutta
imaluunniit nunap qaa-
miuinnaagaluarutta.
Anori sakkortussusialu
taagorneqalersillugu arajut-
serusunnartanngeqaaq pin-
gaartumik immami angala-
sussaatilluni.
Ulluni kingullerni silassa-
mik nalunaaruteqartartut
ilaata anorissap sammivii-
nik taaguisilluni oqaaseri-
sartagaa iluarinngilluinna-
rakku matumuuna uparu-
arniarpara
Avisioliortutut ilinniarsi-
malluni avisiliortunngoq-
qaat ilaata anorissamik taa-
guilluni ataasiarani oqaase-
risartagaa eqqortumik taa-
guinerunngilluinnartoq
imaattoq, issuarpara:
»Avannaq kippasimmik
niggissaaq«, Aamma:
»Avannaq kangisimmik
niggerpoq«.
Nigeq avannap akerleril-
luinnarpaa, taamaammat
taama avannaq uigullugu
oqartarneq eqqortuunngil-
luinnarpoq. Avannaq avan-
naaneersuuvoq nigerlu ku-
jataaneersuulluni. Taama
kukkulluni radiokkut nalu-
naaruteqartameq erniinna-
vik aaqqittariaqaraluarpoq.
Avannarmi niggertittalissa-
gutsigu anorit assigiinngit-
sut qanoq taasarnissaat
paatsiveerukkaluttuinnar-
sinnaagatsigik.
Unioqqutitsisumik
arfanniarasi
All.: Pavia Nielsen, Nuuk
Nunatsinni arfattassat ar-
fattassinneqartarnerput
qangamut naleqqiullugu an-
nertuumik annikillisinne-
qarsimasoq tamatta na-
lunngilarput, tamannalu as-
sigiinngitsutigut ajornar-
torsiutigilersimavarput.
Siullermik: Arferup ne-
qaanik annertuumik amin-
gaateqalersimavugut.
Aappassaanik: Arferit er-
sarilluinnartumik amerliar-
tornerat aalisagaqassutsi-
mut aalisakkallu tunuamis-
saraluannut annertuumik
akornutaalersimallupput.
Pingajussaanik: Arfattas-
sat ima killeqartigimmata
pisortatigoortumik akueri-
sat kisimik arfassinnaan-
ngorsimapput.
Neqissaqarnissaq inuus-
sutissaqarnissarlu pinngit-
soorsinnaanngilarput, kisi-
annili neqissaqarnissaq
pinngitsoorsinnaanngisar-
put, unioqqutsitsinikkut pi-
saqarniamermik kingune-
qartinniartariaqanngilaq.
Unioqqutitsinikkummi ti-
kaagullitaq allaat 40.000,00
kr. pallillugit pisaqartumut
akiligassanngortitsinermik
kinguneqartalermat, pisa-
q.artumut oqimaatsorsiu-
tinngortussamik unioqqut-
sinniartariaqanngilaq.
Unali ilungersortumik
katersuuffiginiartigu angu-
niarniartigulu: Pisassatta
akuerineqartumik uagullu
naammagisinnaasatsinnik
amerlisinneqarnis saat.
qaat politikkissaannik inat-
sisilcrsuussilluni inger-
latseqataallunilu naalakker-
suineq. Tapertaasut marluk
aammattaaq immikkut kali-
taqarsorinarput isumme-
tarnermut akuleruttartut,
tassalu upperisaq aamma
ilisimatusameq marluullu-
tik isumasiorneqarunik
sallusuissutaasut pinngit-
soorneqarsinnaanngitsut,
inuunerup inuullu ersin-
ngitsuanut takussaasuanul-
lu.
Tassaapput perorsaasar-
neq naalakkersuisarnerlu
eqqartussatillugit pinngit-
soorneqarsinnaanngitsut,
angerlarsimaffimmi inoori-
aatsip inatsisai allassiman-
ngitsut aamma naalakker-
suinermi partiit ataasiak-
kaat naalakkersuinermi
inatsisissatut siunniussai
eqqartussatillugit, angajoq-
qaallu perorsaariaatsimik
ajunnginnerpaamik siun-
niussimasaat anguniarne-
qassappat - naalakkersui-
suutitaasut najoqqutassara-
luat - siaruartinneqarlunilu
angerlarsimaffinnut allanut
iUoqarfmniit illoqarfinnut
nunamullu angerlarsimaffi-
gisamut.
Pikkunarnerusunut
ingerlaartilluta sanileriisi-
taqaqqaassaagut erseqqis-
saatissatsinnik:
Angajoqqaat (qinikkat),
meeqqat (qinersisartut),
angerlarsimafflk (nuna):
Kiffaanngissuseq, suleqa-
tigiinneq aamma ataqqin-
ninneq.
Angerlarsimaffimmi
inooriaatsip politikkillu
uummatai.
Inuuneq naalakkersuiso-
qartitsilluni atugassariti-
taasoq Inatsisitigut imigas-
saq angerlarsimaffimmi
inooriaatsimut politikki-
mullu akuutitaasoq qimer-
looriartigu, taamatullu qa-
noq angajoqqaat (qinikkat)
meeqqat (qinersisartut)
angerlarsimaffillu (nuna)
sunnipilussimatigigai imi-
gassap kiffaanngissusermik
suleqatigiinnermik ataqqin-
ninnermillu akuuisarnerata
kingunerisaanik, allaallumi
partiit allallu soqutigisaqa-
qatigiit imigassamut qanoq
iliuuseqassanersut paatsi-
veerutsissimallugit. Eqqaa-
massavarpulli eqqartorne-
qalersoq naalakkersuisoqar-
titsilluni inooriaaseq atu-
gassarititaammat, partiit
politikikkut siunniussaanni
§ 1-imi angerlarsimaffik pui-
gorneqarsimalluni.
Angerlarsimaffimmiit
angerlarsimaffimmut politi-
kki ajoriartartoq nalune-
qanngimmat, inatsisitigut
angajoqqaat politikkiat ilu-
arsaanniarsariutigalugu
meeqqat angerlarsimaffit-
taanut perorsaariaasiginne-
rutitanut inissinneqartar-
put, angerlarsimafiivimmi-
lu inooriaaseq inunnik isu-
maginninneq ilungersortiu-
tigalugu allanngortitemiar-
neqartarluni, meeqqat
angerlaqqinnissaat siuner-
taralugu »naalakkersuiso-
qartitsilluni inatsisit male-
ruagassarititaasut imigas-
samik akusat malillugit«.
Meeqqat kiffaanngissuse-
qarlersitaaneranniit kif-
faanngissusiiagaanerannut
INATSISIT malillugit.
Meeqqat angajoqqaavisa
inooriaaserititaannik iluar-
saassisoqamiaatigaluni
angerlarsimaffittaavini pe-
rorsaasortaavi 1 øre-mil-
luunniit inatsisitigut imi-
gassartorsimaqqusaanngil-
lat, angajoqqaatullu sinnii-
suutitaasut imersimappata
naammagittaajallanninngu-
akkut - meeqqat ukiuisa 18-
issaat angutsernagu - qa-
norsuaq iliuuseqartitsisin-
naallutik. Angerlarsimaffi-
vimmili qaqutiguinnaq poli-
tikki iluarsineqartarpoq.
Meeqqalli toqqisisimasumik
angerlarsimaJfTeqareerlutik
illuatungerluinnaanut uter-
tarput: ila aanoa oeroriar-
tornermi kiffaanngissuseq
paasisariaqassanerpoq ator-
neqarlunilu.
Ila angerlarsimaffinni
inooriaaserititaasoq taa-
maappat naalakkersuiso-
qarfikujuit qanoq ingerlat-
sissanerpat, imigassaq
annertuumik kiffaanngissu-
sermik suleqatigiinnermik
ataqqinninnermillu innar-
liisimatillugu sulissusinia-
raluartunik - naak tamar-
mik taamaanngikkaluartut,
aali massakkut eqqartorne-
qalersoq nunatta ingerlan-
niarneqarnera naalakkersu-
isoqartitsilluni.
Angerlarsimaffimmi taa-
matut inooriaaseqartitsineq
nalinginnaappat naalakker-
suisut naalakkersuiniarne-
rat assigerluinnassavaa -
soorlu angajoqqaat »parti -
politikkiat« atuarneqarsin-
naanani inooriaaseqartitsi-
neranni qimerloorneqarsin-
naasoq - innarluuteqartitsi-
nermigut angajoqqaaniit
(qinikkat) meeqqanut (qi-
nersisartut), imigassammi
angerlarsimaffiit sutigut ta-
matigut eqquiffigiuarpai;
Angerlarsimaffimmi
angajoqqaat qitonalluunniit
(naalakkersuisoqarfikuju-
itl(qitor-) arlaannaataluun-
niit imigassaq ikiaroornar-
torlu annikikkaluartumik
qaqutiguluunniit atortara-
luarpagit, ajornartorsiuti-
mininnguaqalersitsiuarpoq
- takussaasumik takussaan-
ngitsumilluunniit - angajoq-
qaat meeqqallu inooriaase-
risaminni suleqatigiinniar-
nerigaluanni (qinikkat poli-
tikkiminnik piviusunngor-
titsiniarnerigaluamermin-
ni), taamatullu atuinerup
kinguneri sunniuUutillu tu-
niluuttarput avatangiisinut
tamanut, nalinginnaavorlu
angajoqqaat (naalakkersui-
sut) atornerluiartornerisa
sakkortusiartornerat iluti-
galugu perorsaariaasiat
(parti-politik) iluarunnaari-
artuutigaluni naammagina-
runnaariartortartoq, ajor-
nerugaluarporlu imigassap
angajoqqaat (qinikkat)
meeqqanik angerlarsimaf-
fimmik kiffaanngissuser-
mik suleqatigiinnermik
ataqqinninnermillu soquti-
gisaarutsittarmagit (Killor-
mut sammisussaagaluarlu-
ni), ajornerugaluaqaluni
narrujuumminaraluaqalu-
nilu pisariaqalerfiani meeq-
qat ajornerpaaffissanngor-
sorineqaraangat imigassaq
pillugu isumasiorneqanngu-
aratik angerlarsimaffianniit
arsaarinnissutigineqartar-
put, nalinginnaasumik naa-
lakkersuisoqartitsineq qivi-
arutsigu naak uagut qiner-
sisartut (meeqqat) eqqugaa-
juarnerput qasseeriaqaluta
meeraaqqatullu ikioqqusu-
mik suartaatigisarsimaga-
luaripput, tamatumanilu
piffissanngullaraluaraangat
angajoqqaatut sinnisuutita-
gut 1 øre - milluunniit qisua-
rianngisaannarput. Pissaa-
neq ersinngitsuusoq takus-
saasumut akulerunnerusin-
naagaluaruni angajoqqaar-
siagut sinnerlugit qangali
qisuariangaatsiareerluni
meeqqani siullermilli
»naammagittaammata«.
Angerlarsimaffimmi
inooriaaseq naalakkersui-
nertulli iluarsaassassaati-
gaaq. Angerlarsimaffik
ataatsimiit arlalinnut inoo-
riaaseqartitsivoq, nunalu il-
loqarfinniit nunaqarfinniit
ilaqutarinnut inooriaase-
qartitsilluni, angajoqqaat
naalakkersuisullu inooriaa-
seqartitsinerminni tam anit
salliutinniartussaavaat kif-
faanngissuseq suleqatigiin-
neq ataqqinninnerlu akuu-
gaanngitsumik inuunermik
atugassarititaqarnerminni.
Inooriaaseqartitsinerup
uummatai akuugaanngitsut
annertunerusumik pineqar-
tunit siunniunneruniartari-
aqarput kingunissaa pine-
rullugu ullutsinni pissutsit
aaqqinniassagaanni. Takor-
luuinerinn£iassanngilarli
sulissutiginiarneqamerul-
lunili, annikikkaluamil-
luunniit aningaasat imigas-
samut atorneqartussaaga-
luit qanoq ilaqutariinnut
angerlarsimafilnnullu (naa-
lakkersuinermi nunaqarfin-
nut illoqarfinnut nunamul-
lu) atorneruneqartuugalu-
arpata iluaqutaanerulluar-
tigisinnaanera; imigassaq
inatsisitigut ikiaroornartu-
tulli inerteqqutaalersitser-
lugu.
Anaanap ataatallu sule-
qatigiinnerat imigassamik
akuugaanngitsoq sutigut ta-
matigut soqutiginarluni
maligassiuinertaqarlunilu
peqataafiginiarnarnerus-
sannginnerpa, tuniluulluar-
sinnaasumik angerlarsimaf-
finnut atuarfinni suliffeqar-
finnullu iluaqutaasumik, ul-
lumikkullu tupinnanngitsu-
mik amigaataaqisoq anga-
joqqaat sutigut tamatigut
peqataanerutinniartaralu-
arlugit; partiiini, angajoq-
qaat sinniisuutitaqarfiini,
peqatigiiffinni ilagiillu sin-
niisuisoqarfiini il.il..
Anaanap ataatallu ataq-
qinninnerat imigassamiin-
nani meeqqanut angerlarsi-
maffimmullu samminerusa-
riaqarpoq, meeqqat ataqqin-
ninnerat uumassuseqan-
ngitsunut sammillunilu sal-
liutitsivallaassanngippat,
angerlarsimaffimmili inoo-
riaatsimi ataqqinninneq
kaaviiaartinneqassappat,
soorlu naalakkersuisut sal-
liutitaagaat amerlanertigut
innuttaasunut ataqqinnip-
paluttanngitsut (Soorlu).
Sooq ingerlalluarnissa-
mik takorluuisarnerput ta-
matsinnut ersarissumik su-
lissutiginiartanngilarput ki-
ngulissagut pillugit, takuti-
tassariinnarnagit video ani-
ngaasat imigassaq ikiaroor-
nartorlu. »Taarsemeqarsin-
naagaluit« eqqartomeqar-
tunik itisilersuinikkut, vi-
deo-rneqartartut paasisa-
qarfigisimagaanni eqqarsar-
luariarluni naqissuserne-
qartussaq maani nunami
periarfississinnaagaatigut,
eqqartomeqarsimasullu
imarigaat naalakkersuiso-
qartitsilluni inuuneq atu-
gassarititaasuusoq.
Taamaalillunga Jørgen
Fleischer-ip allassimasaa
(Sermitsiaq 14.09) taperser-
lugu ilavara. Aammalu Aq-
qaluk Lynge-p qinersisitsi-
nialersaarnermik tunngavia
imatut allanngortikkusuk-
kalu arpara:
Naalakkersuinermi
(angerlarsimaffimmisulli)
aningaasaqarniarneq equl-
luinnalerpat allaat »anga-
joqqaat« taarsertariaqalin-
nginnersut meeqqanit
isummerfigisariaqalerluni,
pingaarnerunnginnerpa
»angajoqqaat« aningaasati-
gut equsooqussuat massak-
korpiaq ataatsimut aalaja-
ngiiffigilluaannarutsigu
equsoortitseqqissinnaaner-
mut (angajoqqaanik naalak-
kersuisuniUu) aallaaviusin-
naajunnaarsillugu. Nam-
maqatigiinnermik qapun-
neq qinersisitsisoqassagalu-
arpat imigassaq pillugu, aa-
lajangeruminaanniakujut-
tut qaqutigut imertartut
taaseqataajumanngitsullu
oqaaseq nammaqatigiineq
pilliutigiumaarpaat mee-
raaqqat meeqqat inuusuttu-
aqqallu sinnerlugit. Pi-
ngaarnerusorinngilarami
nunatta naalakkersuisuisa
aningaasatigut ingerlatsi-
nerlunnerat imaluunniit
immikkut aningaasarsiaq-
qortunerit ilanngartuunnis-
saat qinersisitsiniarnermi
oqaluuserisassatut salliutit-
tariaqartut, salliutittaria-
qarpoq inuit ataqatigiit ata-
qatigiisitsiunnaaqussuat
nunatsinni.
Neriullunga inuusuttoqa-
tinnik allanik taamatut isu-
malinnik qisuariaqattaarto-
qarumaartoq, imigassamik
ajornartorsiortitaanitsinnik
aniguiniaqataarusuttunik,
ajornartorsiutinimmi tama-
nit aaqqinniagassanit siul-
lersaammat, tutsiuttarniar-
titsi inoqatitsinnut naalli-
uuteqartunut tapersiillusi.
God Bless you.