Tíminn - 10.06.1994, Blaðsíða 17
STARTKERFI
Startarar - startrofar.
HEMLAKERFI
Klossar, höfuftdælur,
hjóldælur, þrælar,
gúmmísett.
VIDGERÐIR OG STILLINGAR
Á DIESEL OG TURBO
SENDUM UM ALLT LAND
HJaOSSIE
SIDUMULA 4 SÍMI 91-681350
Föstudagur 10. júní 1994
Þúfnabaninn vib vinnu í Eyjafirbi árib 1925.
tæplega einn metri. Lengd
beltanna var 125 sentímetrar
og breidd þeirra var ekki
nema 20 sentímetrar. Þeir
voru valtir og steyptu stömp-
um á þýfðu landi, enda sýndi
reynslan aö hjólatraktorar
voru heppilegri vib plægingu
á þýfðu landi.
Vorið 1921 kom fyrsti Ford-
son traktorinn hingað til
lands, en þaö var Páll Stefáns-
son frá Þverá sem flutti hann
inn. Engin jarðvinnsluverk-
færi fylgdu vélinni og varð lít-
ið úr notkun hennar fyrst um
sinn. Páll gaf Halldóri Vil-
hjálmssyni, skólastjóra á
Hvanneyri, þessa vél 1927 og
þar var hún notuö til ársins
1945.
Búnaðarfélag íslands keypti
sína fyrstu dráttarvél árið
1920 eftir ráðum þeirra Þór-
ólfs Sigurðssonar frá Baldurs-
heimi og Eggerts Briems verk-
færaráðunautar. Þetta var
breskur hjólatraktor af Austin
gerð og sennilega um 20 hest-
öfl. Engin jarðvinnsluverkfæri
voru keypt með honum, enda
ætlunin að nota hann til
flutninga. í því skyni voru
keyptir 6 vagnar aftan í hann,
en þeir re'yndust stórir og
ELDSNEYT1SKERFI
Úöarar - spissar - dísur -
hráolíusíur og hitarar
glóöarkerti
fæðidælur og sett
diesel og bensin.
ÝMISLEGT
Afgasforþjöppur - Turbo
miðstöövar og blásarar
mælar og mælitæki
þungir og aldrei kom til að
þeir væru notaðir í þessu
skyni.
Stórbýlastefna Thors
Jensens
Austin traktor Búnaðarfé-
lagsins var ekki notaður til
rætkunarstafa fyrr en tjaslað
var aftan í hann teimur göml-
um diskaherfum á Korpúlfs-
stöðum árið 1923. Hann
komst upp úr því í eigu Thors
Jensens og var mikið notaður
á Korpúlfsstöðum við nýrækt-
arstörf. Margt bendir til að
reynslan af þessari vél hafi
ekki verib slæm, að minnsta
kosti keypti Thor Jensen síðar
abra vél af sömu tegund.
Búskaparsaga Thors Jensens
er merkileg, en hann var
fyrstur manna hér á landi til
þess að gera tilraun með vél-
væddan stórbúskap. Um svip-
að leyti og hann keypti Aust-
in vélina seldi Vegagerðin
honum báða Cleveland belt-
atraktorana, en þá notaði
hann einnig við jarðvinnslu.
Þessar vélar voru notaðar við
ræktunarstarfið á Korpúlfs-
stöbum ásamt þúfnabananum
svokallaða, en að þúfnabana-
tímabilib var sérstakur kafli í
sögu ræktunar á þessum tíma.
Þúfnabanarnir
í merkri bók Árna G. Eylands,
sem var á tíma verkfæraráðu-
nautur Búnaðarfélagsins og rit-
ELHO PÖKKUNARVÉLAR
einfaldar oq afkastamiklar
FMmuskerioofllmutenoi
Mikil afköst, góður og einfaldur útbúnaður
hafa einkennt ELHO pökkunarvélarnar.
Allar ELHO pökkunarvélarnar eru með sjálf-
hreinsandi pökkunarborð.
Filmuskeri og filmutengi sem skera á filmuna
að lokinni pökkun og tengja hana á næsta
bagga án þess að ökumaðurinn þurfi að yfir-
gefa ökumannshúsið.
Öllum aðgerðum vélarinnar stjórnað með
kapalstýringu úr ökumannshúsi.
Filmu- og baggateljari eru inni í ökumanns-
húsinu, sem gerir notandanum mögulegt að
fylgjast áhyggjulaust með pökkun bagganna
og filmunotkun.
Fallrampur, nýr staðalbúnaður aftan á vél-
inni, tekur við bagganum af pökkunarborðinu
og leggur hann á jörðina.
Sjálfhreinsandi
hlífir rúli-
Verð með öllum búnaði
kr. 695.000,- án vsk.
mannshushiu 9aÍ8^ari lnnl 1 °ku-
Eigendahandbók á íslensku fylgir öllum ELHO pökkunarvélunum.
á tíðum eingöngu útbúnar til
plæinga og þess vegna fremur
vélknúnir plógar en dráttar-
vélar. Þess vegna voru þessar
fyrstu dráttarvélar oftast
nefndar mótorplógar.
Það er eftirtektarvert að ís-
lendingar virðast hafa fylgst
af áhuga með framförum í
smíði landbúnaðartækja á
þessum tíma. Framfarasinnað-
ir menn hafa snemma séð þá
möguleika sem fólust í vél-
væðingu landbúnaðarins.
Traktorvæðing hér hefst til
dæmis ekki nema þremur ár-
um seinna en í Noregi.
Þegar leið á 2. áratuginn
komu fram á sjónarsviðið létt-
byggðari vélar með 2 - 4
strokka mótorum og á fjórum
hjólum. Eftir að kreppunni í
Bandaríkjum lauk í upphafi 3.
áratugarins komst gerð trak-
toranna í fastari farveg og lög-
un þeirra, útbúnaður og smíði
varð reglulegri og líkari því
sem við þekkjum nú.
Fyrstu
beltatraktorarnir
Víkur nú sögunni aftur heim
til íslands. I lok júní festi
Vegagerð ríkisins kaup á
tveimur Cleveland beltatrak-
torum og í nóvember sama ár
fengu Espólínbræöur á Akur-
eyri einn traktor af sömu gerð
til reynslu. Engin jarðvinnslu-
tæki fylgdu meb vél Espólín-
bræbra og varð því lítið úr að
vélin væri notuð til jarð-
vinnslu, en hún mun hafa
verið notuð til að knýja grjót-
mulningsvél og jafnframt til
að valta tún. Vélar Vegagerð-
arinnar voru fyrst í stað
notaðar til þess að draga
þyngstu hluti Skeiðaárveit-
unnar frá Reykjavík og Eyrar-
bakka austur á Skeiða. Fjórði
Cleveland traktorinn var
keyptur aö Laxárnesi í Kjós ár-
ið 1920.
Cleveland traktorarnir hent-
ubu að mörgu leyti ekki nógu
vel hér á landi vegna smæðar
sinnar. Þeir voru í raun meira
í ætt við litlá'r jarðýtur en
dráttarvélar. Þeir voru með 4
strokka fjórgengisvélar sem
brenndu steinolíu og skilubu
20 hestafla drifafli og 12 hest-
afla dráttarafli. Sporvídd Cle-
veland vélanna var einungis
RAFKERFI
Rofar, liðar, samlokur,
perur, Ijós.
HLEDSLUKERFI
Alternatorar, spennustlllar.
KVEIKJUKERFI
Kveikjuhlutir- lok - hamrar- platínur
háspennukefli - kerti -
kertaþræóir stakir og í settum.