Samvinnan - 01.03.1959, Blaðsíða 18

Ólafur Gunnarsson frá Vík í Lóni:
DELERIUM BUBONIS
Leikrit í þrem þáttum eftir Jónas og Jón Múla Árnasyni
Leikrit í þrem þáttum eftir
Jón Múla og Jónas Arnasyni.
Leikstjóri: Lárus Pálsson. Leik-
tjöld og búningar: Magnús Páls-
son. Lögin samdi Jón Múli. —
Hljómsveitarstjóri: Carl Billich.
Þeir sem muna Arna Jónsson frá
Múla minnast hans sem eins hins gáfað-
asta og skemmtilegasta manns, sem
setti svip á bæinn um margra ára skeið.
Það kemur því sízt á óvart þótt synir
hans láti eitthvað frá sér fara, sem
ekki beri keim meðalmennskunnar. Er
skemmst frá því að segja að leikrit
þeirra bræðra, Delerium bubonis, er
sérstaklega skemmtilegt. Efnið er sótt
beint í íslenzkt þjóðlíf og þó einkum í
íslenzka þjóðlífsspiliingu, en í meðferð
þeirra verður úr þessu öllu saman skín-
andi skemmtilegt skop. sem allir kunna
vel að meta.
Aðalpersónurnar, Ægir O. Ægis for-
stjóri (Brynjólfur Jóhannesson) og
jafnvægisráðherrann (Karl Sigurðsson)
eru fulltrúar hinna spilltu viðskipta- og
stjórnmálamanna. Fulltrúi dreifbýlis-
flokksins, Einar í Einiberjarunni (Gísli
Halldórsson) er fulltrúi nýju kynslóðar-
innar sem þekkir völundarlnis við-
skiptabragða, svika og pretta út í vztu
æsar og hlífist ekki við að beita brögð-
um til þess að ná settu marki. Efni leiks-
Sviðsmynd úr Delerium Bubonis: Karl
Sigurðsson sem jafnvægismálaráðherr-
ann og Brynj. Jóh. sem Ægir Ó. Ægis.
ins er í stuttu máli það, að hinir tveir
fyrrnefndu hafa flutt inn jólaávexti og
jólatré, en þegar uppskipun á að hefjast
kemur í ljós að hætta er á sjúkdómi,
sem smitað gelur dýr — Delerium bu-
bonis — og setnr því lieilbrigðisnefnd
farminn í sóttkvi. Jafnvægismálaráð-
herrann ber fram frun.varp á Alþingi
um að fresta jólunum. f það fellur með
jöfnum atkvæðum sö' ni ölvunar og
fjarveru eins stuðnings nr.s jafnvægis-
málaráðherrans. Þá eru <; '»'i váð dýr, en
málið Ieysist með því að 'mnja við Ein-
ar í Einiberjarunni.
Þá er brugðið upp m.yn.l af móður-
sjúkri eiginkonu Ægis Ó. /Egis (Sigríð -
ur IJagalín) nýtízkulegri dóttur haus
(Kristín Anna Þórarinsdóttir), tilvon-
andi tengdasyni (Steindór Hjörleifsson),
atómskáldi (Guðmundur Pálsson) og
leigubílstjóranum, sem á R-9, sem frúin
vill eignast (Árni Tryggvason). Brynj-
ólfur Jóhannesson leikur forstjórann
með miklum ágætum. Léttleiki hans og
humor bendir ekki til þess
að maðurinn sé af léttasta
skeiði og mega víst margir
þrítugir menn öfunda hann
af hreyfingunum á sviðinu.
Þótt hlutverkið veiti ekki
möguleika til annarra eins
snilldarbragða eins og
Brynjólfur sýnir í „Allir
s.vnir mínir“, þá er ekki um
að villast, að Brynjólfur fer
á kostum í þessu leikriti.
Sigríður Hagalín hefur
oftast leikið ungar og létt-
úðugar stúlkur fram að
þessu og gert það vel. I
þetta sinn er hár hennar
silfurlitað, en túlkunin sízt
verri en áður. Hún er inn-
antóma snobbskjóðan lif-
andi komin. full af van-
hugsaðri heimtufrekju, gap-
andi framan í þá, sem hún
heldur að séu á einhvern
hátt fínir eins og atóm-
skáldið, en hefur ekkert
skynsamlegt til mála að
leggja.
Dóttirin hefur andlegheit-
in í fótunum (liún dansar ballet), en
gáfnafari og hrifnæmi er bezt lýst í inn-
fjálgum svip þegar hún hlustar á svo-
kallaða Ijóðagerð ritstjóra tímaritsins
Vitrings. Hún er þó ekki vitlausari en
svo, að hún hefur vit á að halda í unn-
ustann þegar í óefni er komið. Ekki
verður sagt, að þær mæðgur auki mikið
hróður íslenzkra kvenna, en enginn ef-
ast um að fyrirmyndir eru margar og
sannar að þessum konum.
Sigga vinnukona (Nína Sveinsdóttir),
er ein um að sýna hina vinnandi stétt
kvenþjóðarinnar og gerir eigi alllítið úr
litlu hlutverki.
Helzt mvndi ég telja það skort á góð-
um leik, að jafnvægismálaráðherrann
skorti hið íslenzka ráðherrafas. Ég var
svo heppinn að hafa mann, sem er ný-
farinn úr ráðherrastóli á næstu grösum
í leikhúsinu og gat því alla sýninguna
út borið sam;.n ráðherrann á sviðinu og
ráðhcrrann á áhorfendabekknum og
fannst mér hinn síðarnefndi eðlilegri.
Karl verður að leggja áherzlu á meiri
virðuleika þegar stundir líða, en leikrit
þetta mun vafalaust ganga til vors ef
ekki lengur og því nógur tími til þess
að bæta úr því sem enr. cr á'Yrtt.
Steindór Hjörleifsson var eðlilegur nú-
tímaunnusti, sem byggir hjónaband sitt
á erotikinni einni saman, enda naumast
á öðru að byggja. Guðmundur Pálsson
er sívaxandi leikari og er nú óðum að
losa sig við þann stirðleika sem áður
fvrr háði honum á sviðinu. Hann túlkar
einlægan aulaskap og merkilegheit at-
ómskáldsins af næmum skilningi og
„þarf aldrei að liafa lyrir því að drekka
frá sér vitið“.
Síðast en ekki sízt ber að minnast
leigubílstjórans á R-9. Ivomik Árna
Tryggvasonar er vel þekkt og lætur ekki
fremur en endranær að sér hæða.
Annars er það mála sannast að um
gamanleik verður tæpast skrifað þannig
að lesendur fái fullkomna hugmynd um
hversu skemmtilegur hann er, þegar
bezt tekst. En þess er skylt að geta, að
það mvndi vera dauður maður, sem
ekki skemmti sér kouuuglega í Iðnó að
þessu sinni.
Ólafar Gunnarsson.
18 SAMVINNAN