Neisti - 25.03.1982, Síða 10

HERFORINGJASTJÓRNIN í EL
SALVADOR SEGIR: «VIÐ
ERUM AÐ TAPA STRÍÐINU>»
i rt*
«Við erum að tapa i
baráttunni við skæruliðana úti
á landsbyggðinni» sagði José
N. Duarte forseti E1 Salvador
15. febrúar. Degi siðar birtist
Weinberger öryggismálaráð-
herra á skjánum i Bandarikj-
unum og sagði að «mikil hætta
væri á falli stjórnar Duartes i
E1 Salvador ef Bandarikjastjórn
kæmi ekki til hjálpar.» Wein-
berger tjáði áhorfendum að ekki
yrði við það unað að komið
væri upp «stjórnum kommún-
ista» á meginlandi Ameriku.
Haig varnarmálaráðherra tók i
sama streng og sagði að
«öllum brögðum yrði beitt» til
að tryggja að frelsissveitir i
E1 Salvador ynnu ekki sigur.
EKKI SETIÐ VIÐ ORÐIN TÓM
Bandarikjastjórn er jafnan
skjótráð þegar herforingjar,
kapítalistar og annað afætufólk
hefur lent i vandræðiun eftir
arðrán, morð og dráp á lands-
mönnumsínum. Aðeins fáeinum
dögum eftir neyðaróp Duartes
sendi Reaganstjómin honum
hergögn og flugvélar að andvirði
55 milljónir $. Þetta litil-
ræði mun þó aðeins vera smá
spasl því ákveðið var að senda
hernaðar- og efnahagsaðstoð
fyrir 400 milljónir $ til viðbótar
á næstu tveimur árum.
Reagan, sem staðið hefur í
ströngu við fordæmingar á
mannréttindabrotum í Póllandi,
réttlætti vopnasendingamar
með því að stjórnin i E1
Salvador hefði «gert stórátak í
mannréttindamálum á síðasta
ári.» Samkvæmt upplýsingum
óháðra mannréttindasamtaka i
San Salvador, þá vom 9,239
óbreyttir borgarar myrtir á
árunum 1978-1980, en tala
myrtra á árinu 1981 var 12,501.
Dagana 7.-17. desember s.l.
fóm dauðasveitir E1 Salvador
stjórnar um Morazán hérað og
myrtu 1.009 bændur en sam-
Kröfuganga 5000 manna í New York 20. febrúar s.l.
kvæmt heimildum New York
Times 27. og 28. janúar s.l.
var þorpið E1 Mozete þá lagt
i rúst og af þeim 472 manns
sem voru drepnir vom 92 börn
undir fjórtán ára aldri. Fjöldi
myrtra borgara er i raun mun
meiri en fram kemur i ofan-
greindum tölum, því eitt hættu-
legasta starf sem fólk tekur sér
fyrir hendur í E1 Salvador i
dag, er að fylgjast með út-
rýmingaraðgerðum stjómar-
innar. Höfuðlausir, handalausir
og sýruétnir líkamar halda því
áfram að rotna á öskuhaugum
E1 Salvador.
EFNAHAGSAÐSTOÐ
24. febrúar flutti Ronald
Reagan þann boðskap á ráð-
stefnu Samtaka Amerikurikja
(OAS) að Bandarikin hygðust
stórauka efnahagsaðstoð við riki
Mið-Ameríku og Karabíahafs-
ins. Reagan bar lof á skjól-
stæðinga sina sem stjóma í
skjóli hervalds, en sendi stjóm-
um Kúbu, Grenada og Nicar-
agua hinar verstu kveðjur.
Áætlun Reagans sem nefnist
«aðstoð, viðskipti og fjárfest-
íngar» inniheldur aðeins gamal-
kunn íhaldsúrræði, sem í raun
þýða meiri kúgun og aukið
arðrán á alþýðu landanna. Al-
þýðu þessara landa til nokkurrar
vorkunnar er efnahagspakki
Reagans fremur rýr. Forsetinn
sagðist mundu biðja þingið að
fella niður tolla á vöram sem
fluttar eru inn frá Mið-Ameriku-
rikjum. í 1. mars hefti
Newsweek segir að «um 87%
af öllum innflutningi frá rikjum
Karabíahafsins, sé tollfijáls i
Bandarikjunum.» Veiíiaðarvörur
eru um 4-5% af innflutningnum
og þá eru eftir um 8% af
innflutningi sem mun njóta
góðs af áætlun Reagans. Það
er því engin furða þó News-
week telji «þróunina verða afar
hæga.»
Á fjórða áratugnum bauð
Franklin Roosewelt ríkjum Róm-
önsku Ameríku upp á stefnu
«góða grannans». Niðurstaða
þeirrar stefnu var meiri fátækt,
fleiri einræðisherrar og fleiri
bandarískar herstöðvar. 1962
boðaði John Kennedy «bandalag
til framsóknar» sem átti að út-
rýma fátækt með fijálsum
fjárfestingum. Það sem enn er
eftir af þessari stefnu er ein-
ræði, fátækt og kúgun. Flest
bendir til að stefna Reagans
sé með svipuðu sniði og fyrir-
rennara hans.
NATO-ÆFINGAR OG VINAR-
ÞEL
Þegar ríkisstjórn Reagans
sendir frá sér efnahagspakka til
vina i nágrannarikjunum þá
finnst henni tilhlýðilegt að láta
herskip og NATO-æfingar koma
í kjölfarið. Bandarísk herskip
skiptast á um að vakta strendur
E1 Salvador og siglt er inn i
landhelgi Nicaragua ef þess
gerist þörf. Frá 8. til 18.
mars hefur NATO skipulagt
heræfingar í Mexikóflóanum og
munu 28 herskip og 8 flug-
vélar taka þátt í æfingunum.
Reaganminnti á Rió-samkomu
lagið í tölu sinni, en það
samkomulag er m.a. undirritað
Neisti 2. tbl. 20. árg. 1982, bls.10
af stjórn Bandarikjanna og tutt-
ugu öðrum rikjum Ameriku. í
Rio-samkomulaginu (frá 1947)
segir m.a. að «hemaðarárás
frá öðru ríki gegn Ameríku-
ríki er álitin vera árás á
öll Ameríkuriki.» Þegar Lyndon
Johnson sendi 23.000 land-
gönguliða inn í Dominikanska
lýðveldið 1965 og braut á bak
aftur frelsishreyfingu landsins
þá var það gert undir yfirskini
Rio-samkomulagsins.
Reagan mundi beita sam-
bærilegum rökum ef hann sendir
bandariska hermenn inn i E1
Salvador. En til greina kemur að
senda herlið frá Argentinu, enda
hefur hernaðarráðherra landsins
Vaquero lýst þvi yfir, að stjóm
Argentínu sé «tilbúin til að veita
alla aðstoð.»
NÝTT VÍETNAM
I timaritinu Newsweek frá 1.
mars er sagt frá Gallup-skoðana-
könnun sem lýsir afstöðu Banda-
ríkjamanna til íhlutunar stjómar
Reagans i E1 Salvador. 54%
Bandarílqamanna telja að stjóm-
in í Washington «eigi að halda
sig alveg utan við» málefni E1
Salvador, 89% eru andvigir
hernaðarlegri ihlutun og 44%
telja miklar likur á að E1
Salvador geti þróast upp i
nýtt Vietnam.
I Bandaríkjunum er fyrirhugað
að mótmæla hernaðaríhlutun
Reaganstjómarinnar í E1 Salva-
dor með mótmælagöngu 27.
mars n.k. í Washington. And-
staða námsmanna og launafólks
í Bandaríkjunum átti dijúgan
þátt í að stjórnin í Washing-
ton varð að láta af hinum
glórulausa striðsrekstri í Viet-
nam. Almenningur í Bandaríkj-
unum sem byggði upp fjölda-
hreyfingu og barðist gegn
stríðinu i Vietnam, getur komið í
veg fyrir að stjóm Reagans sendi
vopnaðar sveitir til stuðnings
böðlunum i E1 Salvador.
25. mars era fyrirhugaðar
mótmælaaðgerðir i Reykjavik
gegn hernaðarihlutun Banda-
ríkjastjórnar í E1 Salvador.
Geram mótmælin að alþjóðlegri
baráttu gegn heimsvaldastefn-
unni.
m.g. (11. mars)
&UMn£
baráttan
heldur áfram.
i þá samstöðu, sem náðst hafði
milli bænda og verkamanna.
Stjómvöld hafa lika tekið
menntamenn og aðra millihópa
sýndu mildari tökum en verka-
fólk og er sýnilega verið að reyna
að einangra verkEilýðsstéttina,
Nú hafa herlög verið í gildi í
meira en þrjá mánuði. I lok
febrúar var loksins haldinn mið-
stjörnarfundur i Kommúnista-
flokknum. Voru þar rædd næstu
skref, sem skrifræðið hyggst
taka til að tryggja völd sín.
«Stöðugleiki fer vaxandi en bar-
áttan heldur áfram» sagði
Jaruzelski hershöfðingi við
Brésnef á fundi þeirra í byijun
mars. Þessi fullyrðing Jaru-
zelskis lýsir nokkuð vel hvemig
skrifræðið metur ástandið í land-
inu. Verkalýðsstéttin hefur
beðið ósigur en hann er samt
ekki meiri en svo, að skrifræðið
treystir sér ekki til að aflétta her-
lögunum heldur býr sig undir
margra mánaða þóf og gerir sér
grein fyrir að úrslitin era Íangt
frá því að vera viss.
Miðstjórnin samþykkti sam-
hljóða stuðningsyfirlýsingu við
herlögin og allar aðgerðir herfor-
ingjanna. Að visu var þegar búið
að reka úr miðstjórninni tvö
menn, sem liklegt þótti að yrðu
með mótmæli. Það era þeir
Marian Arendt frá Toran, sem
mótmæhr herlögunum opinber-
lega og Jan Malanowsky frá
Varsjá, sem neitaði að ganga úr
Samstöðu. Allir aðrir miðstjóm-
armenn fylktu sér undir merki
herforingjanna og var enginn
munur á þeim, sem taldir hafa
verið hófsamir hingað til eða
hinum.
Hreinsanir i flokknum
Viðtækar hreinsanir hafa farið
fram í flokknum og virðast þær
vera hluti af stjórnarlistaráætl-
unum skriffinnanna. Sex héraðs-
stjórar, 17 aðstoðarhéraðsstjór-
ar, 160 borgarstjórar og formenn
héraðsnefnda hafa þegar fengið
reisupassann. Skriffinnarnir eru
nú að reyna að vinna sér fýlgi
meðal sjálfseignarbænda en þeir
era mjög margir í Póllandi -
öfugt við það, sem er i öðrum
BOGDAN LIS
Bogdan Lis var einn af forystu-
mönnum í verkfallinu í Lenin-
skipasmíðastöðinni í Gdansk
1980. Hann var varaformaður
Samstöðu fyrsta árið, sem hún
starfaði og var kjörinn í mið-
stjórn hennar á þinginu í sept-
ember síðastliðinn. Hann var
einnig félagi í Kommúnista-
flokknum þar til hann var rek-
inn úr honum ó október 1981
vegna starfa sinna í Samstöðu.
Honum tókst að komast hjá
handtöku þegar herlögin voru
sett og fer nú huldu höfði og
vinnur að endurskipulagningu
Samstöðu.
verkalýðsrikjum i Austur-
Evrópu. Jarðnæði, sem bænd-
ur mega eiga hefur nú verið
fimmfaldað. Þessi ráðstöfun er
greinilega ætluð til að reka fleyg
og draga úr tengslum, sem
mynduðust milli menntamanna
og Samstöðu.
Helsta tæki skrifræðisins til að
vinna endanlega bug á Samstöðu
er þó kirkjan. Eftir að herlögin
voru sett hefur kirkjan stöðugt
reynt að halda aftur af þeim, sem
vilja skipuleggja verkafólk og
aðra til andstöðu gegn kúgun
hersins. Kirkjuyfirvöldin hafa
allan tímann síðan herlögin voru
sett reynt að telja forystumenn
Samstöðu - bæði þá, sem eru í
haldi og hina sem era í felum - á
að ganga nú til samkomulags við
yfirvöldin og láta af ólöglegri
skipulagningu.
Skrifræðið setur skilyrði til
samkomulags
Rakowsky, forsætisráðherra,
lagði fram tillögur að nýrri lög-
gjöf um starfsemi verkalýðs-
félaga í lok febrúar. Þessar til-
lögur eru þau skilyrði, sem skrif-
ræðið setur Samstöðu ef ganga á
til samkomulags. það eru þessi
skilyrði, sem kirkjuleiðtogamir
reyna nú að fá foiystumenn
Samstöðu til að fallast á .
Skemmst er frá þvi að segja að
þessar tillögur eru þannig, að
féllist Samstaða á að starfa sam-
kvæmt þeim, væri hún i raun-
inni að samþykkja algera uppgjöf
því tillögurnar ganga út frá því
að verkalýðshreyfingin geti ekki
gert nokkum skapaðan hlut
framhald bls. 5