Neisti - 25.03.1982, Page 11

Kventreisisbarattan
Neisti 2. tbl. 20. árg. 1982, bls.ll
RÉTTIR ÚR KÚTNUM
-fundur 8. mars-
Eins og lesendum Neista
mun vera kunnugt hélt Rauð-
sokkahreyfingin fund á Hótel
Borg að kvöldi 8. mars og hélt
þannig i heiðri þá hefð sem
komist hefur á viða um lönd
að helga þann dag baráttu
verkakvenna. Fundurinn var vel
sóttur, húsið fullskipað og stóðu
margir upp á endann eða sátu
á gólfinu. Þarna var mœtt
fólk á öllum aldri af báðum
kynjum. Sérstaklega bar þó á
ungu fólki.
Anna Karin Júliussen flutti
ávarp Rauðsokkahreyfingar-
innar. Þar hnykkti hún m.a. á
róttækum markmiðum Rshr. og
ólíku eðli verkalýðssinnaðrar
(sósíaliskrar) og borgaralegrar
kvennabaráttu bæði stefnu- og
starfslega séð. Hún kvað Rshr.
hafa í bígerð umræðu og
ákvarðanatekt um pólitískan
grundvöll og starfshætti hreyf-
ingarinnar. Hvatti hún fólk
til að koma til liðs við Rshr.
og taka þátt i þeirri umræðu.
Hanna Haraldsdóttir Sóknar-
kona flutti einnig ávarp og
Agatha Agnarsdóttir starfs-
maður á Kleppsspítala skýrði frá
nýafstöðnum verkfallsátökum
ófaglærðs starfsfólks á Kleppi og
Kópavogshæli sem verið hafa i
brennidepli að undanförnu.
Hér var tekið á málum sem
brenna á konum: lág laun og
launamisrétti. Hanna fjallaði
á skemmtilegan hátt um stöðu
eldri verkakvenna og umbreyt-
inguna frá því að vera önnum
kafin húsmóðir - sem verður af
fremsta megni að drýgja laun
eiginmannsins, «staga og
stoppa» - yfir í að vinna úti, á
smánarlaunum. Dagskráin var
krydduð með söng og tengd
alþjóðlega með upplestri úr
texta eftir bóliviönsku námu-
verkamannskonuna Domitila
Chungara.
VIÐREISN
Skömmu fyrir 8. mars gaf
Rshr. út nýtt tölublað af For-
vitinni Rauðri og er þar tekið
á Klepps- og Kópavogshælis-
verkfallinu, tæpt á sögu Rauð-
sokkahreyfingarinnar, fjallað um
kvennaframboðið i Rvk., birt við-
tal við verkakonu í Hampiðjunni
o.m.fl. Fundurinn og útgáfa
blaðsins verða að teljast lyfti-
stöng fyrir Rauðsokkahreyfing-
una. Mikil deyfð hafði einkennt
hana um skeið og bar hún
merki upplausnar og pólitísks
gjaldþrots vinstrihreyfingar-
innar. Konur sem hafa staðið
framarlega i Rshr. hafa leitað á
ný mið, yfirgefið hreyfinguna,
hafnað stefnu hennar og farið að
starfa í pólitiskt mislitri hjörð, að
kvennaframboði i Rvk.
Þær hafa að markmiði nýja
stefnu (hentistefnu), annars
konar málflutning og vilja mynda
«nýja kvennahreyfingu» með
öðrum formerkjum. Til að forð-
ast pólitiskt uppgjör við Rshr.
leituðust þær við að veita henni
banahöggið með því að leggja
til að hún yrði lögð niður.
Röksemdir voru m.a. þær að
Rshr. hefði «lokið hlutverki
sinu».
Fundurinn á Hótel Borg 8.
mars sýnir svo ekki verður um
villst að Rshr. hefur við núver-
andi aðstæður ekki lokið neinu
hlutverki sem kvennaframboðs-
hópurinn getur leikið. Á hann
mættu jafnmargir ef ekki fleiri
en á stofnfund samtaka um
kvennaframboð. Skýrustu mark-
mið sem kvennaframboðshópur-
inn hefur sett fram til þessa
og nokkur þekkt allaballaandlit
sáust á fundinum. Miðviku-
daginn 10. mars birti Þjóð-
viljinn viðtal við Hildi Jóns-
dóttur um fundinn og útdrátt
úr grein hennar i Forvitinni
Rauðri um Rshr. og kvennafram-
boðið i Rvk.
Þetta er allt gott og blessað,
en hér skýtur skökku við þar
sem Abl. og Þjóðviljinn hafa
ekki sýnt Rshr. neinn áhuga
lengi og yfirleitt ekki lagt sig
í líma við að styðja við bakið
á henni. Sér í lagi stingur
i augu að dálkurinn «klippt og
skorið» skuli vitna til konu
.(Hildar Jónsdóttur) sem fyrir
aðeins þrem mánuðum var i
eru þau að vekja umræður og
athygli á málefnum kvenna og
þau að virkja konur (1. tbl.
Neista ’82). Á 8. mars
fundinum var tekið á ákveðnum
málum sem brenna á verka-
konum i dag og er það meira
þessum sama ^álki uppnefnd
(Fylkingarfjóla» sem hefði
erindi um daginn og veginn
farið með rangt mál og haldið
fram þeirri ósvinnu að kaup-
máttur líjuna hefði lækkað á
tímabili núverandi ríkisstjórnar!!
en sagt verður um kvennafram-
boðshópinn enn sem komið er.
Þar tókst að vekja athygli á
þessum málum; að safna fólki
til stuðnings við þau og við
tilvist Rauðsokkahreyfingar-
innar.
í dag er Rauðsokkahreyf-
ingin höfuðvígi róttækrar, verka-
lýðssinnaðrar kvenfrelsisbaráttu.
Meðvitundin um nauðsyn slikra
kvenfrelsissamtaka hefur knúið
núverandi félaga hennar til að
halda merkjum hennar á lofti og
blása nýju lífi í starfsemina.
ÞJÓÐVILJINN OG 8. MARS
Athygli hefur vakið að Þjóð-
viljinn og Alþýðubandalagið
(Abl.) sýndu Rauðsokkahreyfing-
unni stuðning i kringum 8. mars
aðgerðimar. Fundurinn var vel
auglýstur með viðtali við
félaga í miðstöð hreyfingarinnar
En skýring er til • á . þessu
sem og öðrum undrum og stór-
merkjum. Abl. hefur beðið
tækifæris til að skjóta á kvenna-
framboðið í Reykjavík, -þarna
eru nokkur atkvæði i húfi- en
hefur verið ragt við að taka
frumkvæði í þá átt. Gripa
Alþýðubandalagsmenn því
fegins hendi þegar gagnrýnis-
raddir um kvennaframboðið fara
að berast frá Rshr. og aug-
lýsir það. Þetta er skýrt
dæmi um það hvernig Abl. hegð-
ar sér gagnvart sjálfstæðu starfi
hópa og hreyfinga fyrir utan
það. Stuðningur kemur til
greina þá og því aðeins að hann
þjóni stjórnsýslulegum og þing-
legum hagsmunum flokksins.
Þrátt fyrir að þessi stuðningur
hafi komið sér vel, þá lá
flokkssérgæskan hér að baki
sem og endranær.
SG
Nokkrir aostandendnr kvennaframboðs f Reykjavfk. Talffl frá vinstri: Guflrún Erla. Snlrún
dóttir, Elisabet Guðbjartsdóttir, Sigriður Dúna Kristmundsdóttir og Krístin Jónsdóttir.
BRÉF TIL NEISTA UM
KVENN AFRAMBOÐIÐ
«Þeim var ég verst er ég
unni mest» - Sagði hún Gudda
gamla Ósvifurs þegar hún leit
yfir farinn veg i elli sinni.
Þegar litið er yfir skrif Neista
um borgarstjórnarkosningarnar i
Reykjavik á vori komanda virðist
me ga heimfæra þessi orð upp á
hann. Aðeins eitt framboð til
þessara kosninga hefur þótt um-
ræðuvert og þvi hefur verið
helgað gott pláss i hverju blaði.
Þetta er kvennaframboðið og þar
sem það hefur ekki átt sér neitt
sjálfstætt málgagn hingað til má
segja að framlag Neista sé virð-
ingarvert.
Þegar litið er yfir skrif blaðs-
ins um málið kemur í ljós
að þau eru mjög á eina bókina
lærð og beinast fyrst og fremst
að því að gagnrýna hugmynda-
fræðilegan grundvöll framboðs-
ins. Þetta á sér reyndar þær
skýringar að hér er um að ræða
mesta deiluefnið sem upp hefur
komið innan sem utan Kvenna-
framboðsins og er raunar eina
opinbera stefnuplaggið sem það
hefur sent frá sér fram að þessu.
Ég ætla mér síst að fara að
veija hugmyndafræðigrundvöll-
inn en vil hins vegar fjalla
um hinar jákvæðu hliðar þessa
framboðs, en þær eru ófáar.
Fyrst ber auðvitað að nefna,
að það kryddar vel annars
grautfúla og dauðstaðlaða kosn-
ingabaráttu. Ég er svei mér
farinn að halda að kosningamar
'verði bara bráðskemmtilegar i
ár. Mér sýnist sú umræða
sem Kvennaframboðið hefur
vakið verða jákvæð i heild sinni.
Fólk hefur í víðtækara mæli en
áður farið að taka afstöðu til
málefna kvennabaráttunnar og
velta fyrir sér þeim leiðum
sem konur hafa úr að velja
i sókn sinni út á vigvöll
þjóðmálabaráttunnar. Það hefur
oft heyrst talað um það að
kvennaframboð sé alger tima-
■skekkja, það sé jafn fráleitt nú
og það var eðlilegt i byijun
þessarar aldar. Þetta er rök-
stutt með því að sókn kvenna
inn á hin hefðbundnu karla-
svið hafi aldrei verið hraðari
en á síðustu árum. Ég tel
hins vegar að kvennaframboðið
sé fullkomlega eðhlegt tímanna
tákn og stafi af sjálfstrausti
og baráttuvilja sem kviknað
hefur vegna þess að barátta
undanfarandi ára hefur sýnt sig
i þvi að skila árangri. Einmitt
þess vegna verður kynjamisréttið
i valda- og áhrifastöðum þjóð-
félagsins svo himinhrópandi
og óbærilegt. Þennan árangur
má Rauðsokkahreyfingin að
nokkru leyti þakka sér og sinni
rauðu pólitik. Menn verða svo
að horfast stilhlega í augu við
það að sú hreyfing sem þannig
fór af stað er hvorki rauð né
byltingarsinnuð.
Áhrif Kvennaframboðsins á
uppstillinga, og málflutning
hinna hefðb dnu framboðs-
flokka eru ein.iig jákvæð. Sér-
staklega er þetta áberandi með
Alþýðubandalagið. Konum
hefur reynst auðveldara en áður
að komast i sæti sem máli
skipta. Jafnframt hefur þetta
örvað kvennapólitíska umræðu
á þeim vettvangi. Kvennapóli-
tik er ekki heilsteypt alhhða
stjórnmálastefna eins og sumir
kvennamenningarpostular hafa
verið að halda fram. í raun-
veruleikanum birtist hún sem
þung áhersla á ákveðna mála-
flokka, sérstök hagsmunamál og
réttlætismál kvenna. Þetta eru
mál sem reynslan sýnir að konur
verða að bera fram til sigurs,
enginn gerir það fyrir þær.
Lang oftast kaha þau á félags-
legar lausnir og félagshyggju.
Þess vegna er kvennabarátta
jafnframt stéttabarátta. Þær
konur sem nú komast til áhrifa
innan flokkanna (Og enn er þá
fyrst og fremst átt við Abl.)
verða hvort sem þeim likar betur
eða verr að taka aukið tillit
til þessara mála og berjast
fyrir bættri stöðu kvenna á
félagsmálasviðinu. Þæy geta
ekki jafn auðveldlega og áður
tekið upp sjónarmið og áherslur
karlveldisins jafn skjótt og þær
komast til pólitískra áhrifa,
eins og við höfum svo oft
séð gerast.
Framtið Rauðsokkahreyfingar-
innar kemur til með að verða
nokkur mælikvarði á pólitíska og
sögulega þýðingu kvennafram-
boðsins. Ef framboðið gengur
að hreyfingunni niðurbrotinni
eða dauðri er hætt við. að
hinn endanlegi dómur yfir því
verði harður. Ef Rshr. hins
vegar fjörgast og eflist í
þeim sviptingum og umræðum
sem framboðið elur af sér,
þá er engin þörf að kvarta.
8. mars baráttufundur Rshr.
bendir til þess að seinna til-
fellið sé liklegra. Þar smjaðr-
aði allur vinstrivængurinn fyrir
hreyfingunni og tók umkvört-
unarlaust á sig spælingar og
skeyti sem rauðsokkur dúndruðu
í ahar áttir. Hún hefur
verið ástsæl upp á síðkastið
Rauðsokkahreyfingin.
Kvennaframboðið hristir svo-
litið upp í hinu staðnaða og
dauðyflislega islenska flokka-
kerfi og losar víða um rembi-
hnúta flokksbandanna. Fyrir
Fylkinguna eru þetta jákvæð
áhrif. Hún á framtið sina
undir því að stokkfreðin klaka-
bönd islenska flokkakerfisins
nái ekki að drepa i dróma
allar þær pólitisku hræringar
sem upp koma utan þess.
Húrra fyrir helvitis kvennafram-
boðinu!
foxtrott
R AUÐSOKKAHRE YFIN GIN