Tímarit iðnaðarmanna - 01.02.1939, Blaðsíða 10

Tímarit iðnaðarmanna.
eins nokkur ákvæöi um gerðir stein- og steypu-
veggja i 17. gr. nefndrar reglugerðar, en þetta
mun nú standa til bóla, með sanmingu nýrrar
byggingarsamþyktar, sem nú er í smíðum. í
20. gr. reglugerSarinnar eru ákvæöi um eld-
varnarveggi, þar sem hús standa nær lóðamörk-
um en 3,15 m. Þá er loks i 27. gr. ákvæði um
gerð og frágang reykháfa og uppsetningu eld-
færa og frágang, en jiar sem liúsameisturiun
bæjarins eru kunnar umgetnar reglur, tek ég
Jtær ekki ltcr upp. Hinsvegar vil ég geta þess,
að frá því að byggingarreglugerðin var samin
og fram til yfirstandandi tima, befir reynslan
sýnf að ákvæði reglugerðarinnar eru fullnægj-
andi sem vörn gegn eldi, þar sem ákvæðunum
er að öllu framfylgt. Ef við athugum reglur ])ær,
sem settar voru um frágang reykháfa, sjáum
við að ekki hefir þótt Irygt að láta reykháfa
ganga gegnum bitalög og gólf og loftklæðningu
nema múrkragi 10 cm. breiður væri um reyk-
báfinn í bitalaginu, aftur á móti þótti þetta ó-
þarfi i þökum, því reykháfurinn hitnaði að
jafnaði ekki mikið svo langt frá eldfærunum
sem við hann voru tengd, var því ekki altaf
gengið fast eftir að múrkragi væri í þakinu, en
þetta er ekki eins örugt og i fljótu bragði virð-
ist. Það hefir sýnl sig að í jarðskjálftum er reyk-
báfunum einmitt bættast við að rifna og jafn-
vel slitna sundur í bitalögum og ])aki, og verð-
ur ofl ekki bægt að athuga þetta nema með því
að rífa frá reykbáfnum. Það hefir lika komið
fyrir i miklum frostum að reykliáfar bafa lyfzt
upp þar sem votlent er, en um leið og frost fer
úr jörð, sígur reykbáfurinn og á þann hátt get-
ur bann slitnað i bitalöguhum. Undir þessum
kringumstæðum eru múrkragarnir mjög mikils
virði, og eins ef eldur kviknar í sjálfum reyk-
báfnum. Þá var jafnframt fyrirskij)að að 10
cm. múr væri milli reykbáfsins og timburskil-
rúma, sem að reykbáfnum lægi. Þessu ákvæði
er líka nauðsynlegt að fylgja. Ég hefi séð í ný-
bvgðum stevpul)úsum, að gengið er frambjá
Jiessu ákvæði, þar aem múrhúðaðir Itimbur-
veggir ganga að reykháf, en þetta er mjög var-
hugavert og mun ég koma nánar að því siðar.
Ilvað eldfærin snertir er það augljóst, að regiur
um uppsetningu og frágang þeirra, eins og ég
áður tók fram, eru fullnægjandi, en ég vil geta
þess hér að oft liefi ég rekið mig á ])að, að ýmis-
konar annar umbúnaður, sem viðkomandi
smiður taldi trygt, hefir orðið að skaða og leyfi
ég mér að benda á nokkur dæmi. Það kemur
stundum fvrir að gerðar eru ýmsar breytingar á
timburhúsum í sambandi við þörf leigjanda eða
eiganda, en í sambandi við það þarf að setja
upp ofna eða eldavélar. Eins og eðlilegt er, sam-
rýmist þetta ekki altaf upprunalegri gerð búss-
ins og er þá stundum sett upp eldfæri á binum
ólíklegustu stöðum, en til þess að fá herbergin
sem fyrst tilbúin, er áhcrzlan lögð á að nota
fljótlegustu aðferðina. í staðinn fyrir 10 cm.
múrtöflur eru settar þunnar asbestsements-
plötur á panelþil eða asbestþynnur og slélt járn
yfir. Rörin frá eldfærunum eru sett í gegnum
timburþil o. s. frv. Alt þetta er ótrygt og hættu-
legt og hefir margsinnis orsakað ikveikjur, þó
það geti slampast af um tíma, og vitanlega er
það með öllu ólöglegt. Ef 20 cm. múrkragi er
settur umbverfis rörin, þar sem þau ganga í
gegnum skilrúm, er það með öllu trygt. Þar sem
rör ganga undir timburloftum út i reykháfinn,
er ekki trygt að hafa rörið 20 cm. frá loftinu,
ef eldfærið, sem rörið er við, er mikið kynt, en
lil þess að bjarga því við, er bæg't að setja járn-
plötu, sem hangi i járnkrókum, og sé platan
nokkru breiðari en rörið, en til þess að bún
komi að fullum notum, má bún ekki liggja
þétt að loftinu, beldur mitt á milli loftsins og
rörsins, en þennan umbúnað þarf helzt ])ar sem
rör eru leidd yfir ganga. Nokkrir bæjarbúar
bafa látið gera opnar eldstór (Kaminur) i bús-
um sínum, hafa slíkar eldstór verið bygðar upp
á timburgólfum, frágangur hefir venjulega ver-
ið á þann bátt að á gólfið er sett asbestþynna
og slélt járn, síðan hafa verið seltir l'latir 5 cm.
steyptir steinar bundnir með sementsblöndu
ofan á járnið og svo kyntur eldur ofan á þessum
umbúnaði, en frá þessum eldstæðum kviknar
vanalega ef tir 2 3 ár i gólfinu, og stundum fyr,
ef þau eru mikið notuð, en lil þess liggja þær
orsakir að timbrið skrælnar af þurki eftir því
meir, sem lengra liður, sprungur koma í múr-
inn, sen) á að vera aðalöryggið og asbestið smá-
barðnar \ið marg-endurtekinn bita, og missir
4