Vikan - 09.07.1942, Page 5

VIKAN, nr. 23, 1942
5
Ný framhaldssaga:
111111 ■ ■ 111 ■ ■ > ■ 11 ■ i ■ 1111111 ■ ■ ■ i ■■ i ■ 11 ■ ■ ■ ■ ii ■ ■ ■ 11 ■ 11
11 ii ii ■■ ii ii ui iii iii iii n iii ii ii
11 iiiiiiiii111111 ■ >
iimiiiiuiiiii 11111111111111111111
2
Ráðgáta Rauða hússins.
11 • ■ ■ ■ ■ ■ i ■ ■ ■ ■ iii ■ ■ i ■ ii i ■ > ii ■ ■ i
111111111111111111111111111111111111111
Sakamálasaga eftir A. A. Milne
iitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiii
„Ef þú manst eftir því, Andrey, sagði ég þér,
að maður vissi aldrei, hvernig það fólk væri, sem
kæmi frá Ástralíu." Frú Stevens hallaði sér aftur
á bak í stól sínum ,og dró andann ótt. „Ég færi
ekki út úr þessu herbergi núna, þótt mér væru
borguð hundrað þúsund pund.“
„Ó, frú Stevens," sagði Elsie, sem þurfti mjög
á fimm shillingum að halda fyrir skóm, „ég myndi
nú ekki segja þetta —"
„Heyrið þið!" hrópaði frú Stevens og settist
snögglega upp.
Þær hlustuðu kvíðafullar og stúlkurnar færðu
sig ósjálfrátt nær stól gömlu konunnar.
Það var þrifið í einhverjar dyr og þær hristar
og hamast á þeim.
„Hlustið!"
Andrey og Elsie litu skelfdar- hvor á aðra.
Þær heyrðu háa, reiðilega karlmannsrödd:
„Opnið dyrnar!" var hrópað. „Opnið dyrnar,
opnið dyrnar, segi ég!“
„Opnið ekki dyrnar!" hrópaði frú Stevens, eins
og einhver hefði ráðist á hennar dyr. „Andrey!
Elsie! Hleypið honum ekki inn.“
„Fjandinn sjálfur! Opnið dymar!“ var aftur
hrópað.
„Við verðum allar myrtar í rúmum okkar,"
sagði hún skjálfrödduð. Stúlkumar færðu sig
skelfdar enn nær konunni og hún sat og beið,
með sinn handlegginn utan um hvora þeirra.
II. KAFLI.
Herra Gillingham fer úr lestinni á rangri stöð.
Hvort Mark Ablett var leiðinlegur maður eða
ekki, var alveg undir áliti hvers einstaks komið,
en eitt er víst, að hann kvaldi aldrei kunningja
sína með þvi að tala um liðna ævi sína. En samt
breiddust sögur út. Það er alltaf einhver, sem veit.
Það fréttist — og það féllst Mark lika á — að
faðir hans hefði verið prestur í sveit. Það var
sagt, að sem drengur hafi Mark dregið að sér
athygli ríks manns, sem kostaði menntun hans,
bæði í undirbúningsskóla og háskóla. Er hann
var að ljúka við nám í Cambridge, dó faðir hans
og lét eftir sig nokkrar skuldir, sem viðvörun til
fjölskyldunnar og viðurkenningu fyrir stuttar
ræður, til eftirbreytni fyrir arftaka sinn. Hvorki
viðvömnin né fordæmið virðist hafa borið neinn
árangur. Mark fór til London, með styrk frá vel-
gerðarmanni sínum og — að því er almennt var
álitið — kynntist okurkörlum. Velgerðarmaður
hans og aðrir héldu, að hann væri að „skrifa“,
það hefir aldrei komizt upp, hvort hann hafi
skrifað nokkuð annað en bréf til þess að biðja
um meiri peninga. Samt sem áður sótti hann
reglulega leikhúsin og hljómleikasalina ■— án efa
í þeim tilgangi að koma að nokkrum alvarlegum
greinum um hnignun ensku leiklistarinnar í
„Spectator".
Til allrar hamingju —- að Marks áliti — dó
velgerðarmaður hans, er Mark var búinn að vera
á þriðja ár í London og arfleiddi hann að öllum
þeim peningum, er hann þurfti á að halda. Upp
frá því augnabliki missir líf hans sinn helgiblæ
og verður sögulegra. Hann jafnaði reikninga sína
við okurkarlana, fól öðrum að efla uppskeru sína
og gerðist nú sjálfur velgerðarmaður. Það voru
ekki aðeins okurkarlar, sem komust að raun um,
að Mark Ablett skrifaði ekki framar eftir pen-
ingum; ritstjórum voru boðnar greinar og jafn-
Forsaga:
Mark Ablett, eigandi
Rauða hússins, býst við
Robert, bróður sínum, frá Ástralíu. Andrey,
þjónustustúlka, fylgir honum inn í skrif-
stofu húsbóndans og fer síðan að leita að
Mark. Meðan hún er úti heyrist skothvellur
inni í húsinu.
vel miðdegisverður ókeypis; bókaútgefendum voru
boðnir •samningar um smábæklinga af og til,
borgaði þá rithöfundurinn allan kostnað og af-
salaði sér öllum rétti til ritlaunanna; efnileg ung
skáld og listmálarar sátu með honum miðdegis-
veizlur, og hann fór jafnvel með leikhópa í ferða-
lög, var gestgjafi og þá mjög örlátur.
Hann var ekki það, sem fólk kallar höfðingja-
sleikja. Höfðingjasleikju hefir lauslega verið lýst
sem manni, er elskar tiginn mann, eða nánar til-
tekið sem lítilfjörlegum manni, sem hefði ást á
lítilfjörlegum hlutum — en það væri frekar ófag-
urt í garð yfirstéttanna, ef fyrri skýringin væri
réttmæt. Mark var án efa hégómagjam, en hann
hefði heldur viljað kynnast leikstjóra en jarli;
hann hefði talað meira um kunningsskap sinn
við Dante — hefði það verið mögnlegt — en um
kunningsskap sinn við hertoga. Þér getið kallað
hann höfðingjasleikju, ef þér viljið, en hann var
ekki einn þeirra verstu; hann var áhangandi list-
anna, ekki heldra'fólksins.
Vemd hans náði ekki einungis til listanna. Hún
náði einnig yfir Matthew Gayley, þrettán ára
gamlan frænda hans, en fjárhagsástæður hans
voru eins takmarkaðar og Marks höfðu verið,
áður en velgerðarmaður hans hafði bjargað hon-
um. Hann sendi Cayley frænda sinn á undirbún-
ingsskóla og síðan til Cambridge. Tilgangur hans
hefir upphaflega ekki verið sá að njóta sjálfur
góðs af þessu — heldur aðeins að borga inn á
reikning sinn hjá Sankta Pétri, fyrir það örlæti,
sem honum hafði verið sýnt; sem sé, safna sér
auðæfum á himnum uppi. En það er mjög senni-
legt, að þegar drengurinn varð fulltiða, voru
áætlanir Marks byggðar alveg jafn mikið á hans
eigin hagsmunum og hagsmunum frænda hans, og
honum fannst, að Matthew Cayley, sem þá var
tuttugu og þriggja ára og vel menntaður, væri
hentugur aðstoðarmaður fyrir mann í hans stöðu;
mann, sem vegna hégómlegra anna hafði ekki
tínia til þess að sinna málefnum sínum.
Cayley tók þá þegar til að annast málefni
frænda síns. Um það leyti hafSi Mark keypt
Rauða húsið og landflæmi það, er tilheyrði því.
Cayley hafði yfirumsjón með því þjónustufólki,
sem þeir þurftu að hafa. Skyldustörf hans voru
vissulega mörg. Hann var ekki beinlínis einka-
ritari, ekki beinlinis bústjóri, ekki beinlínis við-
skiptaráðunautur, ekki beinlínis félagi, heldur
sambland af öllu þessu. Mark treysti honum og
kallaði hann Cay, þar sem hanrt, vegna sambands
þeirra, var mótfallinn því að kalla hann Matthew.
Cay var að hans áliti áreiðanlegur; hár, kjálka-
breiður, traustur maður, sem þreytti engan með
óþarfri mælgi — blessun fyrir mann, sem vildi
helzt alltaf hafa orðið sjálfur.
Cayley var nú tuttugu og átta ára, en leit út
fyrir að vera fjörutíu ára, eins og velgerðarmað-
ur hans var. Við og við var mikið um skemmt-
anir í Rauða húsinu, og Mark valdi sér helzt
gesti — kallið það hvort heldur sem þér viljið
gæði eða hæversku — sem gátu ekki endurgoldið
gestrisni hans. Við skulum nú athuga gestina, er
þeir koma niður til morgunverðar þess, er Stev-
ens ræddi um áður.
Fyrstur kemur Rumbold majór, hár, gráhærður
og þögull maður með grátt skegg, hann er
klæddur í treyju, sem Norfoikbúi og gráar flón-
elsbuxur, hann lifir á eftirlaunum sinum og skrif-
ar náttúrufræðigreinar í blöðin. Hann skoðar rétt-
ina á hliðarborðinu, velur sé.r vandlega kjötbita
og fer að borða hann. Hann er farinn að borða
bjúgur, er sá næsti kemur inn. Það er Bill Bever-
ly, glaðlyndur ungur maður í hvítum flónels-
buxum og peysu.
„Jæja, majór," sagði hann, þegar hann kom
inn, „hvernig er ragúið?"
„Það er ekki ragú,“ sagði majórinn hastur.
„Nú, hvað sem það þá er.“
Majórinn muldraði eitthvað.
„Ég geri mér það að reglu að vera kurteis
við morgunverðinn," sagði Bill og fékk sér heil-
mikið af hafragraut. „Flestir eru svo ókurteisir.
Þess vegna spurði ég yður. En segið mér það í
guðanna bænum ekki, ef það er leyndarmál.
Kaffi?“ bætti hann við, er hann hellti í bolla fyrir
sjálfan sig.
„Nei, þökk. Ég drekk aldrei fyrr en ég er búinn
að borða.“
„Alveg rétt, majór, það er aðeins ávani.“ Hann
settist beint á móti honum. „Jæja, við fáum góða
veðrið í dag fyrir leik okkar. Það verður fjandi
heitt, en við Betty þolum það. Við fimmtu skoru
mun gamla sárið yðar, það sem þér fenguð í smá-
orustunni á landamærunum, taka sig upp aftur
og kvelja yður, við áttundu, mun lifurin, sem þér
hafið eyðilagt með margra ára karriáti, fara i
marga parta; við tólftu —.“
„Þegið þér, asninn yðar!“
„Jæja, ég er nú bara að vara yður við. Góðan
daginn, ungfrú Morris. Ég var einmitt að segja
majórnum, hvað koma myndi fyrir ykkur nú í
dag. Viljið þér fá aðstoð, eða ætlið þér að velja
morgunmatinn sjáifar?"
„Góði, verið þér ekki að hafa fyrir því að
standa upp,“ sagði ungfrú Norris. „Ég get bjarg-
að mér sjálf. Góðan daginn, majór." Hún brosti
glaðlega til hans.
Majórinn kinkaði kolli.
„Góðan daginn. Það ætlar að verða heitt í
dag.
„Eins og ég var .að segja honum," byrjaði Bill,
nú mun —. Halló, hér kemur Betty. Daginn,
Cayley."
Betty Calladine og Cayley komu inn saman.
Betty var átján ára, dóttir frú John Calladine,
ekkju eftir málara, og var hún við þetta tæki-
færi húsfreyja fyrir Mark. Ruth Norris áleit sig
mjög mikla leikkonu og á frídögum sínum mjög
góðan golfspilara. -En í hvorugu var hún full-
komin. Hún óttaðist hvorki leikara né smurðar
brauðsneiðar.
„Vel á minnzt, bíllinn verður við klukkan
10,30,". sagði Cayley og leit upp frá bréfi sinu.
„Þið eigið að borða þama hádegisverð og akið
svo strax aftur til baka. Er það ekki ágætt?"
„Ég skil ekki, hvers vegna við megum ekki
hafa tvær umferðir," sagði Bill.
„Það verður alltof heitt í eftirmiðdag," sagði
majórinn. „Það er betra að vera kominn aftur
fyrir tetíma."
Mark kom inn. Hann var venjulega síðastur.
Hann heilsaði þeim og drakk te og borðaði ristað