Ægir - 01.04.1942, Qupperneq 11

ZE G I R
97
Þórður Benediktsson:
Varnir gegn rauða í íiski.
Samkv. beiðni lir. Guðlaugs Brynjólfs-
sonar, útvegsmanns í Vestmannaeyjum,
vil ég í fáum orðum segja frá tilhögun
minni við fiskverkun og aðferðum lil að
ílýta fyrir þurrki og koma í veg fvrir
rauða í verkuðum fiski.
Eins og mörgum er kunnugt, eru ski!-
vrði fyrir fiskverkun í Vestmannaeyjum
i erfiðara lagi. Tíðarfar er að nokkru
hlýrra en i öðrum landshlutum, en jafn-
iramt votviðrasamara. Fiskur liggur því
stundum hálfverkaður eða óverkaður á
slakkstæðum fram á haust. Þroskaskil-
yrði fyrir jarðslaga og rauða eru þess
vegna hin ákjósanlegustu.
Ég undirritaður lief um margra ára
skeið haft umsjón með fiskverkun liér í
Eyjum. Örðugleikarnir, sem hafa mætt
mér á þessu verksviði, Iiafa gert mér
inarga stund erfiða. Hugurinn hefur þvi
l)einzt að þvi, að finna einhver ráð lil
þess að létta slarfið og komast hjá ó-
liöppum.
Vorið 1933 fól lir. G. Br. mér að verka
ivrir sig allmikinn fiskafla. Þegar við
sömdum uin verkið, gat liann þess, að
sér hefði reynzt vel að hlaða vaskaða
fiskinum i mjóa stakka og láta yfirhorð
þeirra hallast mjög fram, það létti vatns-
rennslið úr fiskinum og kæmi alveg í veg
fyrir, að vatnspollar stæðu kyrrir i stökk-
unum. Þetta taldi hann, að mundi spara
mér þurrkdag. Mér þótti þetta goll ráð
°g fylgdi þvi, en jafnframt iét ég Iivolfa
fiskinum í stakkinn, því að þótt halli r.é
mikill á yfirhorðinu, sat þó ávallt nokk-
ur bleyta i dálkskurðinum, ef fiskuriim
lá með sárið upp, en með því móti að
hvolfa honum, var hægt að fvrirhyggja
að nokkur kyrrstæð væla sæti í stakkn-
um. Að sjálfsögðu varð að stakka vand-
lega og láta yfirborðið vera sem allra
sléltast.
Bátsformaður hr. G. Br. átti aflahlut
sinn úrskiptan i húsinu, og vaskaði hann
hlut sinn sjálfur um vorið og fól mér
siðan verkun hans. Formaðurinn staflaði
í'iski sínum, eins og venja var þá, uppi-
loft i hreiðan, fremur lágan stakk með
láréttu vfirhorði. Þegar að útkeyrslu
kom, reyndist fiskur G. Br. svo pressað-
ur og þurr, að hann vætli naumast vetl-
linga nianna, en hins vegar sátu miklir
pollar í stakki formannsins. Þegar hreitt
var í annað sinn, hafði fiskur G. Br. að
vísu tapað salthnitinni, en fiskstakk-
arnir voru með öllu lausir við polla, en
i stakk formannsins höfðu myndazt
verulegir pollar á ný og jafnvel í þriðju
hreiðslu vottaði fvrir vætu á yfirborði
fisksins.
Eg þóttist nú hafa fundið ráð til þess
að spara mér Iiálfan annan þurrkdag, en
vissi ekki þá, að þetta var einnig ráð til
þess að losna við liinn hvimleiða rauða.
Þegar sala fór fram snemma vetrar,
kom i ljós, að nokkur hrögð voru af
rauða i fiski formannsins, sérstaklega i
dálki, en ekki vottur af þvílíku í fiski G.
Br. Var þó fiskur heggja verkaður við
nákvæmlega sömu skilyrði og geymdur i
sama húsi og saltaður með sömu saltteg-
und.
Síðan hef ég á hverju sumri verkað
l'isk fvrir G. Br. og fleiri, en aldrei fengið
rauða i fisk, jafnvel þótt hann liafi ekki
náðst inn fyrr en seint um haust.
Það er sannfæring mín, að koma megi