Víðir


Víðir - 20.10.1951, Blaðsíða 1

Víðir - 20.10.1951, Blaðsíða 1
XXIII. Reykjavík, laugardaginn 20. október 1951. 29. tölublað. Korömeíin eru ánægðir með sumarsíldveiðarnar og segja, að enginn hafi orðið illa úti. Veiddu þeir 160.000 tunnur á móti 96.000 tunnum árið áður. Flestir þeir, sem voru með snyrpu- nót, fylltu tunnurnar, en 80% af þeim, sem voru með reknet, fylltu tunnurnar. Búast Norð- menn við að hafa nóg upp í alla fyrirframsamninga. Norðmenn segja, að svo líti út sem svæðið við ísland verði áfram það, sem þeir verði. að halda sig á, Jan Mayen verði frekar eins og til vara. Nýir þýzkir fogarar, Underweser-skipasmíða- stöðvarnar í Bremerhaven af- hentu nýlega gufutogarann „Mond" útgerðarfélaginu Nordstern. „Mond" er 11. skip félagsins eftir stríð, er 526 brúttó lestir og hefur 850 hestafla gufuvél og túrbínu, sem hagnýtir útblástursguí- una. Lestirnar eru kældar og rúma 250 lestir af nýjum fiski. Togarinn er með 100 watta sendi, Atlas bergmálsdýptar- mæli og hinum nýja Atlas fisk- rita í brúnni, sem sýnir stærð fiskitorfanna og dýpt á papp- írsræmu. Af stærð deplanna getur skipstjórinn með miklu öryggi ákveðið, hvers konar fisk hann hefur undir kjöln- um. Lengd togarans er 56 m, breidd 8.5 m. Verður þróunin bæjarúlgerð! Sama sagan við Noreg. „Aldrei fant en sjöen sá fisketom som ná", segja norsku sjómennirnir— „hvert svo sem fiskurinn hefur far- ið". Eina veiðarfærið, sem nokkur fiskur hefur fengizt í, eru netin, helzt ]ögð inni í skerjagarðinum. Og fiskur sá, sem einkum hefur veiðzt, er hlýri. Síldarmerkingar. Norðmenn og íslendingar hafa til samans merkt 70.000 síldar, þar af um 11.000 við ísland. Arni Friðriksson, fiskifræð- ingur, sagði nýlega í blaða- viðtali í Noregi m. a.: „Al'lt bendir nú til þess, að vér stöndum nú andspænis nýju viðfangsefni, sem efnahags- lega er mjög mikilvægt: Síld- veiðar á hafi úti á ollum tím- um árs. Þegar nýsköpunartogararn- ir 32 komu, sem ríkisstjórnin pantaði, keyptu þá allmargir einstaklingar, jafnframt því sem bæjarfélögin fengu nokkra þeirra. Það var þó eftirtektarvert, að sum út- gerðarfélögin, sem átt höfðu flest gömlu skipin, keyptu ekki nema eitt skip hvert af þessum nýju skipum. Og ekki keyptu allir ný skip, sem gert höfðu út togara. I?á áttu út- gerðarfélögin nokkra nýbygg- ingarsjóði, sem varið var til þessara kaupa. Nú þegar hinir 10 togarar eru að koma, sem fest voru kaup á síðar, fara þeir allir til bæjar- og hreppsfélaga að tveimur undanskilduni, sem sérstaklega stóð á með og fóru til Patreksfjarðar. Stafar þetta af því, að' ekki var fé til þess að kaupa skipin, eða var afkoman þannig, að hún freistaði ekki einstaklinganna til aukinnar togaraútgerðar eða hvoru tveggja? Almenningur á þess ekki kost að vita mikið tim af- komu togaraútgerðarinnar hjá einstaklingum, en ekki hefur þó verið talið, að hún gæfi mikið í aðra hönd, þó að einstaka útgerð hafi sjálf- sagt borið sig sæmilega, þar sem bezt hefur gengið. En reikningar bæjarfélaganna yf- ir útgerðina eru almenningi kunnir, og þar hefur ekki ver- ið safnað í handraðann nema kannske að einni undantek- inni, útgerð Akureyrar, sem er þó ekki bæjarútgerð nema að nokkru leyti, þar sem hún er hlutafélag með bæjarssjóð sem hluthafa, að vísu þó stór- um. Annað er það, sem bent gæti til þess, að afkoma tog- araútgerðarinnar hafi ekki verið sem ábatasömust, og það er, að tvö einkafyrirtæki hafa selt skip sín, þegar þau áttu kost á því. Togararnir eru þannig tæki, að þau veita mikla at- vinnu í bæjunum, þar sem fiskurinn er unninn í landi. En það er svo veigamikið atriði fyrir mörg bæjarfélög, að út frá því sjónarmiði hafa þau lagt mkila áherzlu á að fá togara, þó að þau hafi á eng- an hátt ráðið við það sum FREDFISKURINN: Framleiðsla: l.okt.1951: l.okt.1950: Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna 920 þús. ks. 568 þús. ks. Samband íslenzkra samvmnufélaga 188 — ¦— 70 • — — Fiskiðjuver ríkisins 15 — — 19 — — Samtals 1153 þús. ks. 657 þús. ks. hver og ríkið hafi orðið að hlaupa þar undir bagga. Og þó að tap hafi orðið á skipum þessum vel flestum, eru alveg jafnháværar raddir uppi um bæjarútgerð og áður. Og nú er jafnvel gengið enn lengra, farið er að stinga upp á, að ríkið kaupi togara og geri þá út. Þannig var nýlega lagt til, að' Síldarverksmiðjur ríkisins keyptu 4 togara og gerðu þá út. Á þessa togaraútgerð bæj- arfélaganna er lagt slíkt kapp, að þegar ekki hefur verið unnt að fá nýja togara vegna þess, hve önnur bæjarfélög hafa gengið ríkt eftir að fá þá, hafa skip verið keypt af einstak- hngum, eins og var með Siglufjarðartogarann í vor- og Akranestogarann núna, og gerðist ríkissjóður milliliður til þess að greið'a fyrri sölunni. Einstaklingarnir, sem áttu skipin, þurfa ekki einu sinni , að eiga neitt verulegt á hættu við söluna, eins o'g oft er þó, þegar um eignaskipti er að ræða. Slík er afstaða þess op- inbera til þessarar tilfærslu á skipunum úr einkaeign og yfir til bæjanna. Það gefur auga leið, hvert þessi mál stefna með sama áframhaldi. En þá vaknar sú spurning, hvort það sé heil- brigð efnahagsstarfsemi að gera út með tapi kannske ár eftir ár og borga hallann úr bæjarsjóði, ýmist með' því að leggja á útsvör fyrir honum eða stofna til aukinna skulda, þó aldrei nema útgerðin sé mikilvæg frá atvinnulegu sjónarmiði. Hversu lengi geta þeir einstaklingar, sem ekk- ert hafa upp á að hlaupa nema eigin efni, staðizt útgerð við hliðina á slíkum rekstri og þurfa þó að greiða útsvör, þótt ekki sé kannske um skatta að ræða. Það er hér ekki verið að bera á móti nauðsyn bæjarfé- laganna til togaraútgerðar til þess að hamla upp á móti at- vinnuleysinu og því, að menn neyðist jafnvel til þess að yf- irgefa eignir sínar og flytja þangað, sem atvinnuskilyrðin eru betri, og þá m. a. vegna meiri útgerðar, þó að þessu sé ekki til að dreifa hjá öllum Aískipanir: Sölumiðstöð hraðfrystilnisanna 638 þús. ks. Samband íslenzkva samvinnufélaga 99 — — Fiskiðjuver ríkisins 25 — —• Samtals 762 þús. ks. Þyngd kassanna er 50—56 lbs. SALTFISKURINN Framleiðslan: Fullstaðinn saitfiskur (bátaf.) Fullstaðinn saltfiskur (togaraf.) J. okt. 1951: 18.039 lestir 10.876 — l.okt.1950: 30.459 lestir 17.805 — Samtals 28.915 lestir Afskipanir: Þurrfiskur 9.000 lestir Blautfiskur 17.330 — 1' 48.264 lestir 864 lestir '.042 — Fiskafli Norðmanna 1950 nam 1.240.000 eð'a um þrisvar til fjórum sinnum meira en afli Islendinga. Verð- mæti hans nam upp úr sjó sem svarar 735 milj. króna. Árið 1948 var metár hjá Norð- mönnum hvað aflabrögð snerti 1.3 milj. lesta. Mikil fiskikaup. Portúgalar hafa nýlega keypt af Norðmönnum 12.000 lestir af þurrfiski. Það tók langan tíma fyrir Portúgala að ákveða sig með þessi kaup, þeir vildu fyrst sjá fyrir, hvað þeir fengju af eigin skipum. Grænlandsveiðum Norðmanna lauk um síðustu mánaða- mót. 25. september kom síð- asta flutningaskipið til Nor- egs. Aflinn nemur um 18.000 lestum, eða svipað og heildar- saltfiskmagn bátaflotans ís- lenzka í ár. Til ítalíu og Grikklands hafa verið seldar 8.000 lestir. Það er sennilegt að útflutningsverðmæti afl- ans nemi sem svarar um 70 milj. ísl. króna. Belgía mótmælti víkkun íslenzku landhelg- innar, þegar samningurinn við Breta frá 1901 rann út. bæjarfélögum, sem sótzt hafa eftir að eignast togara. En það er illa komið', þegar fafið er að halda atvinnurekstri uppi með styrk frá því opinbera, hvort sem það er frá ríki eða bæ. Þá eru ekki lengur fyrir hendi skilyrði til þess, að efnahagslegt jafnvægi geti skapazt, hvort sem það þarf að gerast með því að draga úr rekstrarkostnaði eða hækka söluverðið, sem oft er knúið' fram, þegar svo er komið. Nýff hafrannsóknarskipí í Noregi eru uppi raddir um að byggja nýtt hafrann- sóknarskip. A það að vinna að síldarrannsóknum, svo að G. O. Sars geti gefið sig óskipt að rannsóknum á þorskinum o. fl. í Norður-íshafinu og Barentshafinu. Ódýrara nylon. Nylonnet hafa fallið veru- lega í verði frá einstaka lönd- um og nálgast nú mjög verðið á baðmullarnetunum. 85.518 fiskimenn voru árið 1948 í Noregi. 68.442 af þeim höfðu fiskveið- ar sem aðalatvinnu, en hinir höfðu jafnframt aðra atvinnu með. ÍSFISKSÖLUR: Söludagnr: Skipsnajn: 11. okt. Hallveig Fróðád.. Rvík 13. — Elliði, Siglufirði 15. — Surjjrise, Hafnarfirði 16. — Hafliði, Siglufirði 17. — Akurey, Reykjavik Sölust.: Cuxliaven Bremerhaven Cuxhaven Cuxhaven Bremerhaven \ Lestir: 204 239 216 239 243 £ 7061 £ 7782 £ 8761 £ 10038 £ 8326 Meðalv. kg.: kr. 1.55 — 1.50 — 1.85 — 1.90 — 1.55

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.