Íslendingur

Tölublað

Íslendingur - 10.05.1940, Blaðsíða 1

Íslendingur - 10.05.1940, Blaðsíða 1
NDiNGUR XXVI. árgangur, Ritstjóri og afgreiðslum.: Jakob O. Pétursson, Fjólugötu 1. Sími 375. Pósthólf 118. Akureyri, 10. maí 1940 20. tölubl. Astand og horfur Útþensla styrjaldarinnar 9. ap-íl s. I' hefir aukið á erfiðleika íslenzku þjóðarinnar um viðskipti við aðrar þjóðir. Hertaka Danmerkur og inn- rásin í Noreg hafa valdið því, að íslendingum hafa lokast leiðir til þýðingarmikilla viðskiptalanda. Margir hugðu að ástand það, er þa" skapaðist, yrði ekki langvinnt. Tilfærsla vígstöðvanna mundi f!ýta fyrir úrslitum. En sú skoðun hefir breytzt við þá stefnubreytingu, er enska herstjórnin virðist hafa tekið um Noregsstyijö'dina, — stefnu- breytingu, sem flestir eiga örðugt með að skilja enn sem komið er. Eru þvf fullar horfur á, að sigling- ar vorar til Eystrasaltslanda muni ekki hefjast aftur fyrst um sinn Q. apríl s. I. hefir lokast fyrir okk- ur leiðin til þeirra landa, er keyptu næstum helmingfnn af útflutnngi þjóðarinnar og seldu henni meiri hluta þeirra nauðsynja er hún þurfti. S. I. ir keypfu þessi lönd af okkur ýmsar afurðir fyrir 30 miljónir króna, m. a. meira en lb% allra síldarafutða og þó hlutfallslega enn meira af landbúnaðarafurðum. ísland hefir því aldrei orðið fyrir svo gífurlegu maikaðstapi, sem þenna eina dag. Það er þyí engin furða, þótt margur horfi með kvíða til framtíð- arinnar. Pví enga vissu höfum við fyrir því. að við getum unnið upp hina töpuðu markaði f Vesturheimi. En þangað mundi nýtra markaða þó helzt vera að leita. Þessar nýju, stórfelldu truflanir á viðskiptum okkar við útlönd hafa þær afleiðingar, að við verðum að minnka innflutninginn til mikilla muna. Koin.öruskammturinn verð- ur nú minnkaður af þessaii nauð- syn. Ef við getum ekki selt fram- leiðsluvörur þjóðarinnar, getum við heldur ekki greitt erlendar vörur Önnur afleiðing þessarar markaðs- lokunar veiður aukið atvinnuleysi í landinu. Byggingarvörur og út- gerðarvörur keyptum við að mest- um hluta frá þeim löndum, sem nú eru okkur lokuð. $ú staðreynd leiðir af sér minni byggingavinnu og minni útgerð. Hú.i getur leitt það af sé<\ að Hitaveita Reykjavík- ur stöðvist um ófyrirsjáanlegan tíma, þetta glæsilega fyrirtæki, er uppkomið sparar þriðjungi þjóðar innar kaupi á erlendu eldsneyti og veitir hundiuðum veikamanna at- vinnu, meðan bygging hennar var ir, Og nú, þegar síldarvertíði i nálgast, er það allt annað en Ijúf tilhugsun, að markaður sé skynd.- lega lokaður fyrir %U hluta síldar- afurðanna- Eins og nú standa sakir, b'æs ekki byrlega um atvinnu fólksins á mölinni við sjívarsíðuna. Eina vonin er, að landbúnaðurinn, sem um mörg tindanfarin ár hefir vant- að vinnukraft, geti bætt við sig nokkru af verkafólki, Hefir þess vegna verið komið upp í höfuð- staðnum ráðningarstofu fyrir land- búnaðinn. Sendi hún fyrirspurnir til bænda um allt land um hve niargt fólk þeir teldu sig geta tekið til starfa á búum sínum. Hafa svör þeirra leitt í Ijós, að hátt á annað þúsund karla, kvenna og unglinga geta fengið sveitavinnu. Má það sannarlega furðulegt teljast, ef emhleypir menn og unglingar kjósa heldur óvissuna um afkomu sína í kaupstöðunum með síhækk- andi verðlagi á fæði og öðrum nauð- synjum, heldur en atvinnu við landbúnaðarstörf, þar sem þeir fá fæði, húsnæði, þjónustu, Ijós og hita auk nægilegs kaups fyrir fatn- aði og öðrum lífsnauðsynjum. Samkvæmt upplýsingum V.nnu- niðlunarskrifstofu Akureyrar liggja þar fyrlr biiðnir um fólk til vistar í sveitsvo hundmðum skiptir, baeði ársvistar, sumar- og veturvistar, jifnt karla, kvenna og unglinga. Kaupkjör eru oftast samningsatriði. Æltu allir einhleypir menn og kon- ur, sem ekki hafa fasta atvinnu vís?, svo og litlar fjölskyldur, sem eins er ástatt með, að kynna sér þessi tiiboð. Pað er þjóðarnauðsyn á öllum tfmum og ekki sízt nú, að landið geti að svo mklu kyti sem unnt er fætt og klætt fólkið, sem þar býr. Þjóðinni ber að vinna að aukinni framleiðslu oj, fjölþættari, svo að sem minnst þurfi að sækja til annarra. Neyð keinir nýtni, segir gamall málsháttur. Sú neyð, sem styrjö din og afleiðingar henn- ar draga að dyrum okkar, á að kenna okkur að nýta gæði þtssa lands þjóðinni sjálfri til lífs og þroska. Farmannadeil- unni lokið. Sæítir tókust í farmannadeildinni nú í vikunni Var áhættuþóknun hækkuð og takmörkun áhættiisvæða breytt að einhvsrju leyti. Að sátta- umleitunum unnu með sáttasemjara þeir Pétur Magnússon hrm og Emil Jónsson vitamálastjtfri. Þingsályktnnar- tillagaumspari- sjóðslé í íslands- banka. NÝJA BIÓI Föstudagskvöld kl, 9: Josette&Co, lijónaefui; Ungfrú Sveinbjörg Jóns'^ttir skrifstofumær Reykjavlk og Jösef Sigurðsson bankam. Akur- eyri. Jóh. Jósefsson alþm. flutti í sam- einuðu þingi svohljóðandi þingsálykt- unartillögu, sem samþykkt var: »Alþingi ályktar að fela ríkisstjórn- inni að láta fara fram athugun á því, hversu mikið af því fé því, er inni stóð í íslandsbanka h. f í sparisjóði og á innlánsskírteinum hafi verið gert að hlutafé í Útvegs- banka íslands, og hvort kleift sé að bæta aðstöðu þeirra hlutabréfaeig enda, sem af þessum ástæöum hafa eignast hluti í þeim banka. Niðurstaða þessarar athugunar leggist fyrir næsta reglulegt Al- þingi*. í greinargerð tillögunnar segir; Með tillógu þeirri til þingsálykt- unar, er bér liggur fyrir, er enn hreyft við þ^í_ að athugun f»ri fram á möa;uleikunum til viðréttingar hlut þeirra. er sparifé áttu á sínum tíma í íslandsbanka og fengnir voru til aö leggja fram helming þess bank- anum til hjálpar 1930. Fjöldi þessa fólks, er hér ræðir um, voru smáir sparifjáreigendur, sem dregið höfðu saman lírils háttar fé árum saman sér til stuðnings á elliárum. Þetta fólk líður nú stórum við það aö hafa fest fé sitt á þennan hátt, þvl hvorki svara hlutabréf Utvegsbankans neinum arði né heldur munu þau ?era veðhæf. Þeir, sem ekkert vildu af mörkum leggja til að hjálpa bankanum, hafa haldið öllu sínn. en það fólk, sem symdi þann ' þpgnskap af sér að fóma innstæðum sínum, ber svo skarðan hlut frá borði, sem raun ber vitni. Með framlögum þessum, sem lát- in voru af hendi, var íslandsbanki ekki reistur við, heldur var Utvegs- bankinn stofnaður, og er ríkissjóður aðalhluthafi hans með 4'/a milj. króna hlutafé. . Þvf hefir aö vfsu verið hreyft áður af sama flm. og fleirum, að ríkið 'skærist í leik að því er snertir þá hlutafjáreigendur, sem um ræðir í J»essari þáltill,, og rétti hlut þeirra, án þess að það hafi borið árangur. Engu að síður þarf að halda fram rétti þessa fólk«, og þá einkum þeirri siðferðisleeu skyldu, er hvilir á ríkinu í þessu efni. öll meðferð íslandsbankamálsins á þinginu 1930 og það. er stðan hefir frarn farið. styður þá kröfu, að þeir hlutafjáreigendur, sem hér eiga hlut að máli, fái einhverja réttingu sinna mála. A'.nan í hvítasunnu kl. 5 og 9 (2 sýningar) Amerísk stórmynd gerð eftir hinni fræau ensku þjóðsögu um H óa Hö!t og kappa hans, er um áratugi hefir venð lesin með hrifningu af ungum sem gömlum um víða veröld. - Aðalhlutverkið Hróa Hött leik- ur hinn glæsilegi leikari og íþróttamaður Errol Flynn Aðrir leikarar eru : Olivia de ffavii/and, Basil Rathbone, C/aude Rains. Myndin er hrífandi fögur, spennandi oj[ æ'intýrarik, og fylgir sögunni ágætlega, Hún er öll tekin með eðlilegum lit- um, miklu skýrari en nokkru sinni hafa sézt hé í litkvik- mynd og eru margar mynd- irnar úr skógunum afbuiða fagrar.- Annan í hvítasunnu kl. 3 Tarzan Síða?'a sinn! Niðursett verð! O. O. F. = 1225109 = Kirkjan. Akuroyri kl. 2 á hvíta- sunnudag. 2. í hvítasunnu í Lög- mannshlíð kl. 12 á hádegi. Áheit á Akureyrarkirkju: Kr. 10.00 frá M. B. — Þakkir Á. R. í. O. G. T. St. „Brynja" nr. 99 heldur fund miðvikudaginn 15. maí á venjulegum stað og tíma. Auk venjulegra fundarstarfa: Kosning fulltrúa á Stórstúkuþing. Félagar! Fjölmennið!

x

Íslendingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Íslendingur
https://timarit.is/publication/675

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.