Íslendingur - 02.08.1957, Side 6

6
ÍSLENDINGUR
Föstudagur 2. ágúst 1957
ingum nokkra vinsemd, þótt
Danir hafi með þrælahaldi sínu
þar, kaupþrælkun og lokun Græn-
lands eins og fangabúðum, fyrir-
munað öllum mönnum að sýna
föngunum á Grænlandi nokkra
vinsemd og mannúð. Og svona
hafa danskir íslendingar stund-
um áður getað snúið staðreynd-
unum við, og það er ekki úr móð
hjá þeim enn.
En réttleysi það, ' sem Danir
beita Islendinga á Grænlandi,
kostar íslendinga hundruð mill-
jóna króna árlega. Og heldur en
að stugga við þessum dönsku
þrælahöldurum og ofbeldismönn-
um á Grænlandi, er íslenzka þjóð
in brandskölluð, til þess að halda
uppi þeim atvinnuvegum, sem
kaupkröfulýðurinn og rangindi
valdhafa eru búin að gera óstarf-
hæfa.
Er þá enginn vilji með vorri
eigin þjóð til þess að íslenzkir
sjómenn nái atvinnu- og mann-
réttindum á þeirra eigin landi,
Grænlandi?
Það sýnist Þ° leikur einn, að
leysa þetta mál eftir að búið er
að harðsanna það vísindalega,
að Grœnland varð við fund og
nám íslendinga á Grœnlandi
hluti íslenzka þjóðfélagsins, hélt
alla tíma áfram að vera það, og
að þessi sannindi, sem hvíla á
svo órengjanlegum heimildum
og Grágás, lögbókum íslands og
opinberum skjölum, hafa hlotið
viðurkenning allra skynbœrra
frœðimanna, eftir að Danmörk
er árið 1954 margbúin að lýsa
því hátíðlega yfir jyrir öllum
heiminum á vettvangi S. Þ. og
svo heima jyrir, að Grœnland
hafi verið hluti íslenzka þjóðfé-
lagsins síðan á Víkingaöld, eftir
að Fasti alþjóðadómstóllinn í
forsendum Grœnlandsdómsins 5.
apríl 1933 er búinn að lýsa því
yfir, að um miðja 13. öld liafi
verið orðinn til réttur yjir öllu
Grœnlandi, er svaraði til lands-
yfirráða nú, að þessi réttur
hafi um miðja 13. öld (með
Garnla sáttmála) gengið yfir til
N oregskonunga, og að hinir
norsku, dansk-norsku og norsku
konungar hafi alla tíma haldið
þessum yfirráðarétti nœgilega vel
við, svo að hann hafi aldrei slitn-
að, heldur haldist enn óslitinn er
dómurinn gekk 5. apríl 1933, að
sjáljsögðu því þjóðfélagi konung-
anna til handa, er átti hann, enda
sívítnandi til hins ísl. réttar síns
yfir Grœnlandi, Gamla sáttmála,
og konungs-erfðatalsins í Jóns-
bók, auk einvaldsskuldbindingar-
innar í Kópavogi 1062, eftir að
Danmörk er margbúin að lýsa
því sjálf yfir í skjölum Grœn-
landsmálsins, að hún eigi engan
annan rétt til Grœnlands en þann,
að hafa stjórnað því lengi, þ. e.
eins og í pottinn er búið: alls
engan rétt, og eftir að stjórnin í
Khöfn er búin að sýna og sanna
þetta allt í verki (og orðum) með
því, að lála Grœnland 1814—
1821, sem enginn efaði þá að
vœri íslenzk nýlenda (eða eins og
það þá var kallað Islandorum
colonia) byggt af íslendingum og
undir íslenzkum lögum og íslenzkt
Vísnabálkur
Einn af kunningjum bálksins
hefir látið honum í té 4 stökur
eftir Húnvetninginn Rögnvald
Þórðarson, og fara þær hér á
eftir:
Viljirðu hugans æfa afl,
sem allar gáfur hvetur,
langt og flókið lífsins taíl
leika muntu betur.
Máninn gegnum rokurauf
rökkurs fölvar skugga.
Tindrar snjór við liðið lauf
lofts við næturglugga.
Tindrar í huga tárheit jjrá
tendruð þungu skapi.
Leifturrák er oftast á
eftir stjörnuhrapi.
Vantar sál í mannamál,
mærðarprjáli rignir,
orðastál við andans bál
eilxfð háleit signir.
Og svo hefir Örn á Steðja sent
oss vísu eftir Salbjörgu Helga-
dóttur (Eyfirzka konu?):
Ut á lífsins ólgusjó
ýttist ég á bárum.
Margfaldaðist mæðan Jxá
með fullorðins árum.
Þankabrot...
Framhald af 4. síðu.
enda kennir víðar afleiðinga hinna
miklu [rnrrka á gróðursvæðum í hæn-
um.
? . f- - ;* .... ..
ihw.r.<»Swíi*ri* ylí.wi« Vs.-yx
ALÞJOÐAKEPPJNI STUDENTA í
skák er nýlega lokið í Reykjavík, og
hefir sá viðburður þar gert sitt til að
glæða að nýju skákáhuga Islendinga,
en margir hinna erlendu þátltakenda
á mólinu liöfðu sérstaklega orð á því
við blaðamenn, hve almennur áhugi
íyrir skák væri liér ríkjandi. Illutur
okkar Islendinga í mótinu var fyllilega
viðunandi. Við fengum yfir 50% vinn-
inga út úr mótinu og urðum drjúgum
efstir af Norðurlandaþjóðunum. Yfir-
leitt benda úrslitin til þess, að við höf-
um átt jajnbetri þáttlakendur en flest-
ar aðrar þjóðir, þrátt fyrir mannfæð
okkar.
Yfirburðir Rússanna í mótinu voru
ótvíræðir. Unnu þeir margar þjóðir á
öllum borðum. Og yfirleitt virðist
skákíþróttin lifa sérstaklega góðu lífi
í Austur- og Suð-austur-Evrópu, ef
dæma skal eftir niðurstöðunum á þessu
stúdentamóti.
að máli (á auslurströndinni),
fylgjast með Islandi undan
Noregskrónu. Þar sem allt þetta
liggur fyrir satt, sannað og ó-
rengjanlegt, lwí taka íslenzkir
stjórnmálamenn þá ekki þá rögg
á sig að brigða Grœnlandi undan
löglausu þrœldómsoki Danmerk-
ur?
Sýna staðreyndirnar ekki, aS
þeir láta sig engu varða um
þjóðarsæmd, heldur hugsa eins
og Kain: Á ég að gæta bróður
míns?
Jón Dúason.
|Boðsbréf
JÓN SVEINSSON (Nonni) :
Haustið 1958 eru sjötíu og
fimm ár liðin síðan skólinn á Eið-
um tók til starfa. Þessa merka af-
mælis er í ráði að minnast á þann
hátt, að gefa út minningarrit um
skólann, er taki yfir sögu skólans
og staðarins, svo sem efni standa
til. Höfum við undirritaðir, sein
allir höfum stýrt skóla þessum uin
árabil hver okkar, tekið að okkur
að vinna að því, að slíkt rit verði
samið.
Höfum við því ráðið Benedikt
Gíslason frá Hofteigi til þess að
gera bókina, og er gert ráð fyrir,
að hún komi út í ágústmánuði
þetta nefnda ár. Gerum við hér
með nokkra grein fyrir getjfi þess-
arar bókar um leið og við notum
boðsbréfið til þess að skora á
fyrrverandi nemendur skólans, og
aðra unnendur hans, að safna á-
skrifendum að ritinu, svo að
nokkur vitneskja fáist um það
fyrirfram, hversu stórt upplag
þarf að prenta af bókinni, og
hversu stilla megi verði bókar-
innar í hóf.
Efni ritsins verður:
EIÐASAGA
í tileíni af sjötíu og fixnm ára
afmæli skólans.
1. Ábúendur og kirkjusaga
Eiða.
2. Eiðar (umhverfi og örnefni).
3. Stofnun Búnaðarskólans og
fyrstu starfsár.
4. Síðari ár Búnaðarskólans.
5. Stofnun alþýðuskólans.
6. Skólaárin 1919—1928.
7. Skólaárin 1923—1938.
8. Skólaárin 1938—1958.
9. Brautskráðir nemendur.
10. Eiðar og íþróttalíf.
11. Kennarar og aðrir starfs-
menn.
12. Ávörp og minningar frá Eiða-
skóla.
13. Nafnaskrá.
Áskrifendalista afhendir Bene-
dikt Gíslason frá Hofteigi, Mjó-
stræti 8, auk þess sem þeir munu
liggja frammi hjá blöðunum í
Reykjavík, Norðfirði og Akur-
eyri.
Rvík 10. maí 1957.
Asmundur Guðmundsson.
Jakob Kristinsson.
W
T gomni
Oliver Iierford var mjög gam-
ansamur og dag nokkurn var
hann á ferð í strœtisvagni og sat
ungur systursonur lians í kjöllu
hans. Kom þá falleg Ijóshærð
stúlka upp í vagninn, staðnæmd-
ist fyrir framan þá og tók í leð-
urlykkjuna fyrir ofan sig.
Herford leit á liana með aðdá-
un hnippti síðan í snáðann litla
og sagði: — Heyrðu, góði minn,
heldurðu að þú viljir ekki standa
upp og Ijá stúlkunni sœtið þitt?
Glæfrareið
(Úr sögusajninu A Skipalóni)
„Já, það hugsa ég áreiðanlega. Ég hef oft haldið við hesta og
alltaf ráðið við þá.“
„Jæja, þá skulum við reyna.“
Ég lét nú Manna litla taka í snærið og bað hann ennþá einu sinni
að halda stöðugt í það, svo að hesturinn hlypi ekki burt.
„Haltu fast í snærið,“ kallaði ég ennþá einu sinni.
„Þér er óhætt að treysta því,“ sagði Manni.
Til vonar og vara stóð ég ennþá stundarkorn fyrir framan hest-
inn og strauk honum um höfuðið og hálsinn til þess að spekja hann.
Nú var liann orðinn spakur og rólegur. Ég gekk því næst aftur með
vinstri hliðinni á honum til þess að reyna að komast á bak fyrir
aftan Manna.
„Heldurðu nú vel við hann, Manni?“
,,Já.“
Ég lagði handlegginn á bakið á hestinum og hoppaði eins liátt
upp og ég komst.
Ég lá með brjóstið á baki hestsins, en fæturnir héngu niður.
Nú þurfti ég að komast allur á bak eins fljótt og mögulegt var.
Ég tók á því, sem ég átti til. En áður en mér tækist að koma fætin-
um yfir um, tók hesturinn skyndilegA viðbragð.
„Haltu við hann!“ kallaði ég hástöfum til Manna. „Blessaður,
haltu við hann! Annars dett ég af baki.“
Manni togaði í snærið af öllu afli og hallaði sér aftur á bak, en
ekkert dugði.
Hesturinn var nú alveg ólmur og hentist niður að ánni.
Við hvert stökk, sem hann tók, hossaðist ég neðar og neðar. Og
þess var ekki langt að bíða, að ég dytti af.
„Nonni, hann stekkur út í!“ æpti Manni upp yfir sig. „Hann
stekkur út í,“ kallaði liann aftur. „Ég ræð ekkert við hann.“
„Mér datt í hug að taka yfir um Manxia með vinstri hendinni, svo
að við dyttum báðir af baki.
En rétt í því ég ætlaði að gera það, stökk hesturinn af bakkanum
niður í ána. Og þá missti ég tökin og datt sjálfur á bólandi kaf í ána.
Ég sökk til botns, og kaldar öldurnar skullu yfir höfuðið á mér.
En ég hafði samt allan hugann við hættu þá, sem bróðir minn var í.
„Ég vona, að honum sé óhætt.“ Það var það eina, sem mér datt
í hug.
Ég komst á svipstundu upp á yfirborðið aftur.
Þegar ég stakk höfðinu upp úr, litaðist ég um í allar áttir til þess
að gá að Manna og hestinum.
Ég sá þá úti í ánni.
Bleikur óð hægt og hægt yfir að bakkanum hinum megin. Áin
var á miðjar síður. Manni sat eins og áður hálfboginn á hestinum
og hélt sér af öllum mætti í faxið. Vatnið náði honum upp fyrir hné.
Ég var svo hræddur um, að hann myndi detta af baki, og þá var
úti um hann, því að hann hafði ekki lært að synda eins og ég.
„Manni“, kallaði ég, „hallu þér vel og láttu aftur augun, þá fer
allt vel.“ Svo starði ég á eftir honum þegjandi. „Lokaðu augunum,
lokaðu augunum, Manni. Horfðu ekki í strauminn!“ kallaði ég aft-
ur og aftur.
Manni svaraði ekki, eða þá að ég heyrði ekki til hans.
Allt þetta hafði gerzt í sömu svifunum.
Eg hafði borizt dálítið til og var nú kominn upp á grynningu, þar
sem ég gat staðið upp, en þó náði vatnið mér upp undir axlir.
Nú reyndi ég að komast í land, en þá varð mér stigið ofan í dálitla
holu, svo að ég missti jafnvægið og straumurinn tók mig.
Hann bar mig hægt og hægt frá bakkanum og út í ána.
Hefði ég ekki verið vel syndur, myndi ég hafa drukknað þarna.
En nú kom það sér vel að kunna að fleyta sér.
Ég tók sundtökin, og eftir örstutta stund var ég kominn að landi.
Ég steig upp á bakkann og horfði á eftir Manna.
Bleikur var nú kominn út í miðja ána, en ekkert stóð upp úr
nema höfuðið og faxið, og sá aðeins ofan á hrygginn. Ennþá sat
Nohhror síldorstúlhur
óskast til Raufarhafnar. Fríar ferðir og trygging.
Blaðamaður kom að máli við
100 ára öldung í tilefni af afmœli
hans. Gamli maðurinn hóf mál
sitt á því, að rétt vœri til gelið
um aldur sinn, og þar að auki
vœri hann foreldralaus.
Uppl. gefur IIELCI PALSSON. Símar 1038 og
1538.
Auglýsið í íslendingi —