Ísfirðingur - 12.12.1990, Side 15

ÍSFIRÐINGUR
15
Það er staðarlegt heim að líta í Vigur og snyrtimennskan í fyrirrúmi.
Jafnskjótt og hann er heim
kominn, byrjar hann könn-
unarferðir sínar upp á eyna. Ef
hagstætt er veður, helst hæglát
rigning og þokusúld, „flýgur
hann upp“, sem kallað er.
Verða þá skjót umskipti. Þar
sem áður var tómlegt og hljótt,
iðar nú allt af lífi og fjöri.
kliður og fjaðraþytur er í lofti.
Allar brekkur eru þéttsetnar
fugli, brjóst við brjóst, og í loft-
inu sveimar ótölulegur grúi. Er
sem syrti af dimmu skýi, er
stærstu torfurnar fljúga yfir. í
holunum er uppi fótur og fit.
Niðri í jörðinni kveður við af
tóni „prófasts“, áflogum og
stympingum og stundum er
vegist á. Annars er lundinn í
eðli sínu friðsamur fugl og
háttprúður. Þá spígspora þeir
til og frá með bugti og beyg-
ingum, kjá hver framan í annan
og virðast sérlega ánægðir með
sjálfa sig og tilveruna.
Lundinn er veiddur allmikið.
Þannig er farið að því, að veiði-
maðurinn hefur stöng í hendi,
en á öðrum enda stangarinnar
eru álmur tvær og net á milli.
Kallast vopn þetta háfur.
Veiðimaðurinn kemur sér fyrir
á góðum stað bak við stein eða
grasbarð og bíður þess að fugl-
inn komi í færi. Venjulega
flýgur lundinn skipulega með-
fram brekkunum á móti vindi.
Sveiflar þá veiðimaðurinn
háfnum fyrir hann, svo að hann
festist í netinu. Er þá um að
gera að hafa snör handtök,
draga að sér háfinn, snúa
fuglinn úr hálsliðnum, greiða
hann úr netinu og byrja á nýjan
leik. Góður veiðimaður getur
á þennan hátt veitt allt að 130
lunda á einni klukkustund, ef
gott „uppflog" er, sem svo er
kallað, þ.e. ef lundinn flýgur
ört.“
Eyjan er öll þurrlend, hvergi
væta í jörðu eða mýrar. Þó er
þar nóg af góðu vatni og ber
örnefnið „Brunnvík“ þess vitni
en þar er vatnsból gott.
Víðsýnt er úr Vigur og fögur
fjallasýn. Út með Djúpinu að
sunnanverðu gnæfir Traðar-
hyrna yfir Bolungarvík, þá
Arnarnes, Kofri, Kambsnes og
síðan Hestfjall, tignarlegt og
svipmikið fjall sem stendur eitt
sér milli Hestfjarðar og Seyðis-
fjarðar.
Að norðanverðu er Riturinn
og Grænahlíð, Vébjarnarnúp-
ur, Snæfjallaströndin, sem ber
nafn með rentu, og innar sér
til Æðeyjar, Kaldalóns og
Drangajökuls. Öll er þessi sýn
tignarleg og tilkomumikil, auk
þess sem hvert og eitt þessara
örnefna geymir urmul sagna og
munnmæla frá liðnum tímum,
enda ísafjarðardjúp mann-
margt á fyrri tímum og sann-
kölluð gullkista.
Núverandi bændur í Vigur
eru þeir bræður Björn og
Salvar Baldurssynir ásamt
konu Salvars, Hugrúnu Magn-
úsdóttur frá Kvígindisfelli í
Tálknafirði. Jörðin er orðin
ættaróðal, því yfir hundrað ár
eru síðan ætt þeirra bræðra tók
þar við stjórn. Séra Sigurður
Stefánsson, prestur í Ögu-
rþingum og síðar þingmaður ís-
firðinga tók við búi í Vigur árið
1884, en hann var langafi þeirra
bræðra Björns og Salvars.
Kona hans var Þórunn Bjarn-
adóttir frá Kjaransstöðum á
Akranesi. Sr. Sigurður undi
hag sínum vel í Vigur, svo vel,
að hann kaus fremur að búa þar
en verða Dómkirkjuprestur í
Reykjavík árið 1889. Hann var
kjörinn til þess embættis en af-
salaði sér því. Við búinu tók
síðan sonur hans Bjarni ásamt
konu sinni Björgu Björnsdótt-
ur frá Veðramóti í Skagafirði.
Synir þeirra, Björn og Baldur
ásamt konu Baldurs, Sigríði
Salvarsdóttur frá Reykjafirði
urðu næstu ábúendur en hafa
nú afsalað sér búskapnum í
hendur unga fólkinu fyrir nok-
krum árum, þó þau búi áfram í
Vigur og stundi störf þar.
Þeim býlum fækkar óðum á
íslandi þar sem þrjár eða jafn-
vel fleiri kynslóðir búa á sama
heimilinu svo sem enn tíðkast í
Vigur. Nú eru átta heimilis-
menn í þar yfir vetrartímann
en á sumrin fjölgar verulega,
þar sem bæði eru þar börn og
unglingar til sumardvalar auk
þess sem ættartengsl hinnar
stóru fjölskylduna eru mjög
sterk og koma ættingjar tíðum
til lengri og skemmri dvalar í
Vigur.
Jafnan hefur þar að auki
verið mikil gestanauð óskyldra
í eyjunni, því töfrar hennar
hafa löngum laðað til sín ferða-
menn víðs vegar að af landinu
og jafnvel utan úr heimi,
einkum í seinni tíð.
Hér að ofan var getið um
hina fallegu vindmyllu í Vigur,
sem jafnan hefur verið vinsælt
myndefni þeirra sem í eyjuna
koma. Ekki er hægt að skilja
svo við frásögn þessa að geta
ekki um bátinn Vigur-Breið,
sem þjónað hefur bændum þar
lengi og dyggilega. Sem að lík-
um lætur eru bátar mikil nauð-
syn fyrir eyjafólkið, ekki síst
þar sem fé er flutt í land á vorin
og aftur út í eyju að haustinu.
Vigur-Breiður er áttæringur,
líklega smíðaður um aldamótin
1800 og hefur með vissu verið í
Vigur frá 1820. Sr. Sigurður
keypti hann ásamt fleiru af frá-
farandi bónda þar og lét gera
við hann. Hann hefur alla tíð
síðan verið notaður við fjár-
flutningana og er enn þótt
aldinn sé, en síðast fór fram á
honum stórviðgerð árið 1986
og er hann nú í besta standi,
vafalaust langelstur allra fleyja
á íslandi, þeirra er á sjó fljóta.
Fyrst á síðasta sumri voru
teknar upp reglulegar ferðir
með ferðafólk inn í Vigur og
Æðey í samráði við Ferðaskrif-
stofu Vestfjarða og Eyjaferðir
h.f. og er fyrirhugað að fram-
hald verði á því næstu sumur.
Þetta er liður í því átaki sem
Baldur og Sigríður ásamt börnum sínum. F.v. Bjarni, Björn,
Salvar, Björg og Ragnheiður.
Harmonikufélag Vestfjarða
sendir félögum sínum
og öllum Vestfirðingum
bestu jóla og nýárskveðjur
með þökk fyrir ánœgjuleg samskipti
á liðnum árum.
Við sumarbústað Vigursystkina. Hugrún húsfreyja, Greta,
kona greinarhöfundar og Þorbjörg Bjarnadóttir fyrrum skóla-
stjóri Húsmæðraskólans Óskar á ísafirði.
nú er hafið í skipulagi ferða-
mála á Vestfjörðum og ekki sá
sísti, það sýndu undirtektir
þeirra ferðamanna sem sóttu
eyjarnar heim.
í greinarkorni þessu er ekki
ætlunin að gera frekari grein
fyrir sögu eyjarinnar né lýsa
staðháttum nánar. Þeim sem
vildu fræðast meir er bent á
heimildir þær sem hér voru
hafðar til hliðsjónar, en þær eru
einkum þessar: „Landið þitt“
eftir Þorstein Jósepsson, Ár-
bók Ferðafélags íslands 1949,
Norður-ísafjarðarsýsla eftir
Jóhann Hjaltason og grein um
Bjarna Sigurðsson frá Vigur
eftir sonardóttur hans, Björgu
Baldursdóttur í bókinni
„Bóndi er bústólpi“.
Síðan er auðvitað sá kostur-
inn góður að taka sér far á
næsta sumri inn í Vigur, því
eins og alkunnugt er, þá er sjón
sögunni ríkari.
Á bryggjunni í Vigur. ferðamannahópur býst til brottferðar
eftir sólardag í eyjunni.