Framsóknarblaðið - 20.12.1994, Qupperneq 7

FRAMSOKN ARBLAÐIÐ
7
Sólarhrings dvöl á Grænlandi
eftir Jóhann Björnsson
Miðvikudaginn 19. október
s.l. brugðum við hjónin okkur
til Grænlands. Petta átti að vera
dagsferð, en sem betur fer tók
ferðin rúman sólarhring. Lagt
var af stað frá Keflavík kl.
10.25, og var áætlað að lenda í
Narsasuaq eftir tvo tíma. Við
vorum rúmlega hálfnuð, þegar
kom í ljós, að ekki var hægt að
lenda þar, sökum dimmviðris,
og var því stefnan tekin á Syðri-
Straumfjörð. Þar var lent kl.
13.20, eða kl. 10.20 að staðar-
tíma.
Syðri-Straumfjörður er langur
en þröngur fjörður, 180 km. á
lengd. Þarna er alþjóðlegur
flugvöllur, og stórt hótel. Eins
og áður var sagt hafði verið ráð-
gert að lenda í Nasarsuaq, og
hafa viðdvöl þar í 6 klst.
Nú var útlit fyrir að sú ætlun
væri úr sögunni. Samt var reynt
að bíða, og sjá til hvort veður
breyttist. Okkur var sagt að
sennilega yrðum við að gista á
hótelinu, og svo yrði athugað
um framhaldið að morgni, en til
Narsasuaq varð flugvélin að
komast því þar biðu farþegar
sem ætluðu til Danmerkur. Við
fengum frían mat á flugvallar-
hótelinu. Um klukkan 3 að stað-
artíma var útséð með að ekki
yrði flogið til Narsasuaq þann
daginn. Við tókum þann kost,
nokkrir af íslensku farþegunum
að fara í útsýnisferð inn með
firðinum, undir leiðsögn græn-
lensks leiðsögumanns. Við fór-
um á tveimur jeppum. Ekki
höfðum við farið langt, þegar
við sáum nokkur hreindýr. Þau
virtust spakari en íslensku
hreindýrin, sennilega orðin vön
umferðinni. Ég hafði það á til-
finningunni að þetta væri ekki
ákjósanlegur staður fyrir
hreindýrin, fremur lítill gróður,
aðallega lágt og gróft kjarr.
Nokkru innar sáum við nokkur
sauðnaut. Þau voru vör um sig.
Fararstjórinn sagði að landið
væri heppilegra fyrir sauðnautin
en hreindýrin. Sauðnautin eru
stórar skepnur, fullorðin dýr
geta orðið 350 kg. Feldurinn er
dökkur, þakinn grófum hárum,
sem geta orðið allt að 70 sm. að
lengd. Á miðjum herðakambin-
um er rönd af grárri ull.
Sauðnautin eru mjög vör um
sig. Fararstjórinn sagði, að við
yrðum að hafa mjög hljótt,
minnsti hávaði gæti styggt dýrin.
Þó dýrin virðist vera þung á sér,
þá geta þau verið fljót að
hlaupa, og hika ekki við að ráð-
ast á menn, ef svo ber undir.
Fararstjórinn sagði okkur að
svissnesk kona hefði hætt sér of
nálægt dýrunum. Það skipti eng-
um togum. Sauðnautin réðust á
hana, og ráku í hana hornin,
með þeim afleiðingum að konan
er nú í hjólastól. Á fjalli
skammt frá flugvellinum er
Grænlcnskur leiðsögumaður bendir okkur á sauðnautin
VcgM.sar við flugstöðina í Syðri-Straumfirði
alþjóðleg veðurathuganar- og
radarstöð. Við stoppuðum þar
skammt frá og nutum útsýnis
yfir nágrennið.
Á leiðinni heim að flugstöð-
inni var okkur sýnt afgirt svæði,
þar sem grænlensku sleðahund-
arnir voru til húsa. Þeir létu hálf
ófriðlega, líklega hafa þeir búist
við að við kæmum færandi hendi
með eitthvað góðgæti. Við girð-
inguna var hjallur með hertum
fiski, aðallega hryggir af lúðu og
öðrum flatfiski.
Staðsetning flugvallarins er
67.00 N og 50.45 V., um það bil
50 km. fyrir norðan heimskauts-
baug. Fram að september 1992
var þarna stór herstöð, sem var í
umsjá dansk-bandarískra hern-
aðaryfirvelda. Nú er þarna
alþjóðlegur flugvöllur sem rek-
inn er af Grænlensku stjórninni.
Flugvöllurinn er opinn 364 daga
af árinu, og um hann fara um 85
þúsund farþegar á ári. íbúar á
þessu svæði eru aðeins um 300
manns, og starfa trúlega ein-
göngu við flugvöllinn, hótelið og
við aðra þjónustu, svo sem
verslun. Engin önnur byggð er
nú í Syðri-Straumfirði, en við
fjörðin hafa fundist leyfar af
4.300 ára gamalli eskimóa-
byggð. Fjörðurinn heitir Kang-
erlussuaq á grænlensku, sem
þýðir Stóri fjörðurinn.
Það kólnaði með kvöldinu,
sennilega hefur verið um 10
stiga frost, en alveg logn. Við
fengum gistingu á Hótel Kang-
erlussuaq, sem hefur yfir að
ráða 260 herbergjum þar af 80
með baði, síma, sjónvarpi,
videoleigu, og minibar. Við
fengum ágætt herbergi nr. 2225,
og fór vel um okkur þar. Þar
sem áætlun fór úr skorðum,
fengum við þarna þrjá máls-
verði, án endurgjalds. Við feng-
um í hendur þrjá matarmiða, að
upphæð 75 kr. danskar á mann.
Við gátum valið okkur mat fyrir
þá upphæð. Ef við náðum ekki
þeirri upphæð fengum við ekk-
ert til baka, en við urðum að
borga sjálf, ef við fórum fram
yfir. maturinn var fjölbreyttur
og góður. Við fórum þarna í
verslun, einskonar kaupfélag.
Þar virtist vera ágætt vöruúrval
og m.a. voru þarna nýtísku búð-
arkassar, og hægt var að greiða
með Visa.
Eins og áður sagði fór vel um
okkur á hótelinu. Freyju varð
litið út um gluggann, um
kvöldið, eða nóttina, og sýndist
henni að það hlypi köttur þarna
á milli húsanna. en við nánari
athugun var þetta refur. Senni-
lega hefur hann verið að leita
sér matar í ruslatunnum.
Nú rann upp fimmtudagurinn
20. október. Við fórum snemma
á fætur, og drifum okkur í morg-
unmat. Brottför dróst, og fór
vélin ekki í loftið fyrr en kl.
10.45. Nú var flogið með jöku-
lröndinni, og var landslagið
stórbrotnara, en í nágrenni
Syðri-Straumfjarðar. Ferðin tók
1. klst., og var okkur sagt að
ekki yrði stoppað í Narsasuaq
nema um hálftíma. Við urðum
að láta skrá okkur á nýtt, því nú
vorum við að fara út úr landinu,
einnig urðum við að fara í gegn-
um vopnaleit.
Þarna var fríhöfn, eins og í
Syðriátaumfirði. En tíminn var
naumur, og svo beið fríhöfnin í
Keflavík, ef einhver var ekki
búinn að fá nóg. Þeir sem voru
kunnugir verðlagi sögðu að
verðið væri svipað og í Keflavík.
Nú var stefnan tekin til
íslands, og lent var í Keflavík
um hádegi. Ferðin sem átti ekki
að vera nema um 8 klukkutíma,
teygðist í 26 tíma. Þó ekki hefði
allt gengið samkvæmt uppha-
flegri áætlun, voru allir ánægðir.
Þessi stutta heimsókn til næstu
nágranna í vestri var mjög
ánægjuleg og kveikti í okkur
löngun til að koma aftur, og þá á
öðrum árstíma, og dvelja þá í
nokkra daga.
Jóhann Björnsson