Morgunblaðið - 18.04.2011, Qupperneq 11

DAGLEGT LÍF 11
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 18. APRÍL 2011
Hugmyndin er að verkefnið Tæling á netinu verði þrískipt en
enn sem komið er hefur aðeins fengist fjármagn í tvo hluta
þess.
Í fyrsta lagi er búið að útbúa póstkort sem sent verður til
foreldra barna í 6.-10. bekk en á því eru útskýringar á því
hvað felst í tælingu og hvatning til foreldra að fylgjast
með þeim samskiptum sem börnin eiga í á netinu.
Verkefnið fékk styrk frá Reykjavíkurborg til að láta
prenta og dreifa póstkortinu til foreldra í Reykjavík en enn
vantar fjármagn til að dreifa því víðar.
Í öðru lagi er búið að setja upp vefsíðu í nafni verkefnisins
þar sem nálgast má ýmiskonar upplýsingar er varða efnið. M.a.
eru gefin raunveruleg dæmi um þær tælingaraðferðir sem beitt
er þar sem m.a. er birt brot úr netsamskiptunum sem urðu
kveikjan að verkefninu; foreldrar geta lesið sér frekar til um
tælingu á síðunni og þar má einnig finna tengla inn á frekari
umfjöllun á netinu.
Í þriðja lagi vonast aðstandendur verkefnisins til að hægt
verði að halda námskeið, þar sem farið yrði nánar út í þessa
sálma, hvernig bregðast eigi við og foreldrar sem óttast um
börn sín í þessu samhengi fengju stuðning. Sömuleiðis vantar
fjárstyrk til að hægt sé að þýða verkefnið á fleiri tungumál fyrir
foreldra barna innflytjenda.
Póstkort, vefsíða og námskeið
ÞRÍSKIPT VERKEFNI
Morgunblaðið/Ómar
Fyrirbyggjandi Félagsráðgjafarnir Erla S. Hallgrímsdóttir og Guðlaug M. Júlíusdóttir hafa unnið að forvarnar-
verkefninu Tæling á netinu, sem beinist að foreldrum barna og unglinga í 6. – 10. bekk grunnskóla.
leiðinlegar og ljótar og þeir hrósa út-
liti þeirra sem þeir eru að tala við.
Strákarnir fá hins vegar að heyra
hvað þeir séu góðir í íþróttum, hvað
þeir séu stæltir og flottir og þess hátt-
ar. Þeir einfaldlega leita að þeim svið-
um þar sem barnið er óöruggt og mót-
tækilegt og ávinna sér traust þeirra
og vináttu um leið. Þá eru þeir ekki
ókunnugir karlar lengur. Mér verður
oft hugsað til ljóta karlsins sem Páll
Óskar syngur um á Diskóeyjunni.
Þrátt fyrir að hann heiti ljóti karlinn
er hann sætur, skemmtilegur og syng-
ur vel. Ljóti karlinn er oft ljótur inni í
sér en blekkir
börn með sætu
útiliti og fag-
urgala.“
Með ókunnugum í herbergi
Það sem tæknin hefur gert frá
tímum Rómverjanna er að auðvelda
tælendunum að komast í tæri við
börnin. „Áður þurftu þeir að koma sér
landfræðilega á sama stað og barnið
var; fá vinnu í sumarbúðum, tóm-
stundum eða í barnastarfinu í kirkj-
unni, en núna er þetta ekkert mál.
Netið er bara frjálsar veiðilendur fyrir
þá og þeir eru mjög oft skrefi á undan
að finna sér nýja staði þar til að tæla
börnin. Ég hef t.a.m. áhyggjur af
gagnvirku tölvuleikjunum sem sér-
staklega strákarnir sækja í. Nýlega sá
ég frétt um fullorðna konu sem gerði
rannsókn á þessu með því að fara inn í
Eve Online. Og þar var maður sem
elti hana út um alla netheima og vildi
hafa hana út af fyrir sig.“
Það stendur ekki á svari hjá Guð-
laugu þegar hún er innt eftir því hvað
foreldrar geti gert til að koma í veg
fyrir að börnin lendi í slíkum sam-
skiptum: „Þeir eiga fyrst og fremst að
vera forvitnir um líf barnanna sinna
og vita hverja þau umgangast, hvort
sem er í raunheimum eða netheimum.
Það er númer eitt, tvö og þrjú,“ segir
hún og bætir við að það geti verið mis-
skilin tillitssemi hjá foreldrum að vera
uppteknir af því að virða einkalíf
barna sinna. „Börn hafa einfaldlega
mjög takmarkað einkalíf – það er bara
þannig. Í raunheimum hitta foreldrar
vini barnsins og heyra gjarnan í for-
eldrum vina þess sem það ætlar t.d. að
gista hjá. Mamman hér í dæminu að
ofan hefði auðvitað aldrei hleypt dótt-
ur sinni einni inn í herbergi með þess-
um manni, en fólk virðist hafa minni
fyrirvara á því hverjum barnið þeirra
fer með inn í herbergi á netinu.“
Ekki má heldur gleyma að ræða
við börnin um þessi mál og að hafa í
huga að oftast eru það einhverjir í
nærumhverfi barnsins sem brjóta á
þeim, en yfirleitt ekki ókunnugir. „Það
þarf að tala við barnið um að virða
mörkin sín, að þau eigi ekki að hleypa
neinum inn á sín einkasvæði og sitt
einkalíf og ef þau fái slæma tilfinningu
þá komi þau sér út úr þeim aðstæðum
sem þau eru í.“
www.taeling.com
Eftirfarandi raunveruleg dæmi sýna hvaða aðferðir tælandi notar í sam-
tölum við börn:
Hann kemur ábyrgðinni á barnið:
– en ertu 25
–
– jamm
– hehe ég addaði ykkur ekki
Hann notar sama tungutak og barnið:
– hefuru ekki sjéð heima síðuna hennar Stínu?
– neibb
– óó Stína sagði að þú og frændi þinn hafið sjéð hanna og sagt að ég
væri ljót og xxx og Stína væri sætar
– ég var ekkert með frænda mínum að skoða
– ó OK
Hann hrósar barninu fyrir útlitið:
– ég myndi nú ekki segja að þú væri ljót
Hann biður barnið að gera eitthvað ákveðið fyrir sig:
– nenniru að senda mér bikinimyndina
– ee veit ekki
Nenniru að senda
mér bikinimyndina
AÐFERÐIR TÆLARA
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
„Það er eitthvað sérstakt við hann
sem virkar fyrir mig,“ segir Ditte
Clausen, dönsk stúlka sem fékk
afhenta Morgunblaðsskeifuna á
Skeifudegi Landbúnaðarháskóla
Íslands á Hvanneyri á laugardag.
Ditte er frá Suður-Jótlandi en
hefur búið hér á landi á þriðja ár.
„Ég var í landbúnaðarháskóla og
kom hingað í starfsnám,“ segir
Ditte. Það var íslenski hesturinn
sem dró hana til landsins. Hún
hafði kynnst hestinum hjá frænku
sinni í Danmörku, átti sjálf orðið
hest og langaði að kynnast ís-
lenska hestinum betur í sínu upp-
runalega umhverfi. Starfsnámið
fór fram á Syðra-Skörðugili í
Skagafirði. Þar vann hún við
tamningar og almenn bústörf.
Einnig hefur hún unnið á Sölva-
bakka í Húnavatnssýslu.
Ditte hóf nám í búvísindum
við Landbúnaðarháskóla Íslands í
haust og heyrði fyrst um Morg-
unblaðsskeifuna þegar hún sótti
námskeið í hestamennsku. Skeifan
er veitt þeim nemanda skólans
sem stendur sig best í reið-
mennsku- og frumtamninganámi
vetrarins.
Sextán nemendur voru gjald-
gengir í Skeifukeppninni, meiri-
hlutinn stúlkur. Það skilaði sér í
úrslitunum því stúlkur urðu í
þremur efstu sætunum og fjórum
af fimm efstu. Stúlkur sigruðu
einnig í öðrum keppnum Skeifu-
dags Grana sem fram fóru í reið-
höllinni á Mið-Fossum. Þannig
varð Aníta Lára Ólafsdóttir efst í
keppninni um Gunnarsbikarinn.
Verðlaunin eru til heiðurs Gunnari
Bjarnasyni sem var hrossarækt-
arráðunautur um árabil og kenn-
ari á Hvanneyri. Snædís Anna
Þórhallsdóttir fékk ásetuverðlaun
Félags tamningamanna og Linda
Sif Níelsdóttir Eiðfaxabikarinn
fyrir besta árangur í bóklegu námi
í hrossarækt.
„Ég átti ekki von á því að
vinna, en það var frábært,“ segir
Ditte og bætir því við að tilviljanir
ráði alltaf einhverju um röðina og
hvernig hesta nemendurnir séu
með. Í náminu nota nemendur tvo
hesta, annan taminn og hinn
ótaminn. Báðir hestarnir sem
Ditte vann með eru frá Syðra-
Skörðugili og þann tamda á hún
sjálf.
Ditte verður á Syðra-
Skörðugili í sumar. Landsmót
verður haldið í Skagafirði í sumar
og margt sem dregur hestamenn
að. Hún er hins vegar ekki búin
að ákveða stefnuna í náminu.
Reiknar með að það tengist fóð-
urfræði á einhvern hátt – og hest-
arnir verða ekki langt undan.
Íslenski hesturinn virkar fyrir mig
Konur sigursælar Fjórar konur urðu í fimm efstu sætum keppninnar. Þorvaldur Kristjánsson kennari er lengst t.h.,
þá Ditte Clausen, Aníta Lára Ólafsdóttir, Berglind Margo Tryggvason, Gísli Guðjónsson og Ásta Þorsteinsdóttir.
Danska stúlkan Ditte Clausen varð efst í reið-
mennsku- og frumtamninganámi vetrarins á Hvann-
eyri um helgina og fékk Morgunblaðsskeifuna.