Rödd verkalýðsins - 01.06.1930, Blaðsíða 2

Rödd verkalýðsins - 01.06.1930, Blaðsíða 2
RÖDD VERKALtÐSINS svo mikið í aðra hönd, að það borgi sig að greiða þessar 35.000 krónur? f Svo mörg eru þau heilögu orð. Vér höfðum nú haldið í fávisku vorri, að hlutleysi landsins skifti nokkuð meira máli en þessar krónur. Vér skulum nú reyna að gera oss grein fyrir allri þeirri bless- un, sem vér erum líklegir til að njóta, ef vér, vesöl þjóð, verðum þeirrar sæmdar aðnjótandi að fá að greiða 35.000 krónur á ári, sem styrk til stórveldanna. Hvernig Þjóðabandalagið fer að því að af vopna. Á átta árum voru ráðstefnur þær, sem haldnar voru um af- vopnunarmálið 121 að íölu. Hver er árangurinn af þeim? Stöðugur landher stórveldanna fimm, Frakklands, Bretlands, ítalíu, Bandaríkjanna og .Tapans taldi 1913—14: eina miljón og 827 þúsundir, en 1928—'29: tvær miljónir og ÍV7 þnsundir. Varalið þessara rikja var 1911: 7—8 miljónir manna, en 1929: 20 miljónir manna. Eftir stríðið var myndaður hringur fjandsamlegra smárikja kring um Rússland. Fimm hin helstu þessara ríkja hafa samtals 575.000 manna stöðugan landher. Bæði í þessum ríkjum, sem hér hafa verið talin, og í Miðevrópu- löndunum, eru auk þess aftur- haldssamir sjálfboðaliðar svo miljónum skiftir í skipulags- bundnum hernaðarsamböndum, sem hafa stöðugar heræfingar. Dr. Björn Þórðarson hefir það eftir „jafnaðarmanninum" Paul Boncour, að landher Frakklands hafi minkað mjög síðan fyrir stríð. Paul Boncour er einn af helstu leiðtogum sósíaldemókrafa í Frakklandi. Sannleikurinn er sá, að land- her Frakklands taldi 546 þúsund- ir manna árið 1914, en 725 þús- undir 1929. Hr. Boncour og dr. Birni er báðum mjög í mun að finna sann- anir fyrir friðarstarfsemi Þjóða- bandalagsins. En hvernig þeir fara að komast að þeirri niður- stöðu, að landher Frakklands hafi minkað, er oss ráðgáta. Hins er auðvitað ekki getið, að þessi Boncour er upphafsmaður að hernaðarlöggjöf þeirri, sem nú gildir í Frakklandi. Með henni er öll franska þjóðin, konur og karlar, ungir og gamlir, gerð her- skyld, ef til ófriðar kemur. Hernaðarútgjöld stórveldanna fimm voru 1912— '13: 1133 miljónir dollara, en 1928: 210Í miljónir dollara. Með öðrum orðum: Hernaðar- útgjöld þessara fimm ríkja hafa aukist nærri þvi um helming frá því fyrir stríð. 1 löndunum kringum Rússland er mest af útgjöldum fjárlaganna framlög til hernaðar. Herfloti Bandarikjanna, Eng- lands og Japans var 1922: 570.000.tonn, en 1930: .923.00 tonn. Á þessu ári verða bygð 24 ný herskip af ýmsum tegundum í Bretlandi. Þó er ótalið það, sem langmestu máli skiftir í næsta ófriði, en það er hin gífurlega aukning her- flugvélaflotans og eiturgasfrain- leiðslunnar. Hernaðarútgjöldin gefa annars litla hugmynd um alt það fé, sem varið er til þess að undirbúa næsta stríð. Að minsta kosti 70% af verslunarflota Bretlands má nota í hernaði. Heroaðarflugvél- ar og hernaðarbifreiðar eru framleiddar undir yfirskini frið- samlegra afnota. Miklum hluta efnaframleiðslunnar er hægt að breyta í hernaðarframleiðslu hvenær sem er. Á ráðstefnum, sem skifta hundruðum, hefir Þjóðabanda- lagið skrafað um afvopnun. Á ráðstefnu, sem haldin var 1927, báru Rússar fram tillögur um al- gerða afvopnun. Þá gægðist úlf- urinn undan sauðargærunni. Til- lögunum var hafnað vegna þess, að ekki þótti tiltækilegt að hafa engan her til að bæla niður upp- reisnir heima fyrir og í nýlend- unum. Þarna fékst. full yiður- kenning á þvi, að tilgangur Þjóðabandalagsins er að vernda auðvaldsskipulagið og nýlendu- kúgunina. / Næsta ár komu Rússar með til- lögur um takmörkun vígbúnaðar. Þá var eins og ginkefli væri stungið upp í friðarpostulana. Þeim tillögum var einnig hafnað. Þjóðabandalagið heldur áfram að skrafa um frið; meðlimir þess halda áfram að vígbúast. Hvernig þjóðabandalagið fer að því, að koma í veg fyrir stríð. Síðan Þjóðabandalagið var stofnað hefir altaf verið barist einhversstaðar i heiminum. Ægi- legar styrjaldir hafa verið háðar, en þær hafa bliknað svo í með- ' vitund almennings fyrir liinum mikla hildarleik, sem háður var 1914—'18, að mönnum hefir þótt, sem friður væri. Ófriður í Kína, ófriður milli Frakka og Marokkóbúa, ófriður milli Frakka og Sýrlendinga, ó- friður milli Breta og Araba, ó- friður milli Bandaríkjanna og Nicaragua, ófriður í Afghanistan, þar sem Bretar voru í raun og veru annar aðilinn. Og nú dreg- ur til óf riðar milli Breta og þeirra þjóða, sem byggja Indland. Herrarnir í Þjóðabandalaginu hafa setið og skrafað um það, hvernig þeir ættu að fara að því, að gera friðinn eilífan, á meðan þeir hafa sjálfir att i blóðugum styrjöldum víðsvegar um hnött- inn. Það hefir sýnt sig, að ráns- fengurinn frá stríðinu verður ekki verndaður á friðsamlegan hátt. Síðan Þjóðabandalagið var stofnað, liafa orðið ýmsir árekstr- ar, sem vel hefðu gelað orðið upphaf að nýrri heimsstyrjöld, til dæmis deilan milli Bolivíu og Paraguay, sem enn er í fersku minni, og deilan um kínversk- rússnesku járnbrautina síðast- liðið ár. Deilan milli Bolivíu og Para- guay var árekstur milli auð- magns Bandaríkjanna og Bret- lands. Þegar í óefni var komið, létu Bandaríkin selja sér sjálf- dæmi í málinu, sem er vottur þess að Bandaríkjaauðvaldið er Bretum ofjarl i Suður-Ameríku. Deilan um kínversk-rússnesku járnbrautina var árekstur milli stórveldanna, sem eiga hags- muna að gæta í Kina, annars vegar og Rússlands hins vegar. Henni var komið af stað með það fyrir augum, að siga Rússum og Kínverjum saman, er skyldi \erða upphaf að almennri kross- ferð gegn verkalýðsríkinu. Þegar slík vandamál liafa bor- ið að höndum, þegar ný heims- styrjöld hefir drepið á dyr, hefir Þjóðabandalagið staðið ráð- þrota. Hvers vegna? Vegna þess, að ráðamenn Þjóðabandalagsins hafa verið helstu hrókar í iafli. Bretar eru forustuþjóðin í Þjóðabandalaginu. Þegar nú er- indrekar þeirra í Asiu eru önn- um kafnir að æsa til ófriðar, er þá nokkur Von til þess að fulltrú- um þeirra í ráði Þjóðabandalags- ins sé alvara, þegar þeir þykjast vera að stilla til friðar? Ófriðarblika er á lofti. Það drégur til ófriðar milli auðjötn- anna tveggja, Bretlands og Bandaríkjanna. En snarpur vindur blæs á blikuna frá verka- lýðsstórveldinu í austri. Stórkostleg kreppa er að fær- ast yfir auðvaldsheiminn. Forða- búrin eru full og allir markaðir eru tæmdir. Sjötti hlutinn af yfirborði jarðarinnar er á valdi verkalýðsins og lokaður fyrir auðmagninu. Auk þess eru ráð- stjórnarlýðveldin að gerast hættulegur keppinautur á heims- markaðinum. Þess vegna er það lifsskilyrði fyrir stórveldin að koma verka- lýðsríkinu á kné. Þess vegna undirbúa þau hina ægilegustu herferð á hendur því. Engum, sem hefir augun opin, getur blandast hugur um þenna stríðsundirbúning. Þess eru áður cngin dæmi, að nokkurt ríki hafi verið egnt svo til stórræða, sem Rússland. Sendiherrabúslaðir þeirra hafa verið brotnir niður, starfsmenn þeirra teknir fastir og stundum drepnir, eignum þeirra hefir verið rænt, samning- ar rofnir og herdeildir hafa ráð- ist inn í land þeirra. Rússar hafa tekið þessum árásum með slíkri festu, að allar tilraunir fjand- manna þeirra til að kveikja nýtt ófriðarbál, hafa mistekist. En það er enginn vafi á því, að þessir ræningjar í gerfi friðar- cngla hafa í hyggju að láta til skarar skríða hið bráðasta. Það er hættulegt fyrir þá að striðið við Rússland dragist lengi, því að land verkalýðsins verður öflugra með degi hverjum. Vér getum nú liiklaust ályktað: Hver, sem heldur því fram, að Þjóðabandalagið starfi að því, að koma á friði í heiminum, talar annaðhvort af miklum ókunnug- leik, eða þá hann er svo snortinn af anda Þjóðabandalagsins, að hann telur það skyldu sína að breiða friðarblæju yfir undir- búning hinnar ægilegustu styrj- aldar, sem enn hefir verið háð á þessari jörð. Hvernig „vernd" Þjóðabandalags- ins er háttað. Þjóðabandalagið hefir f'ram- kvæmt „vernd" sína á löndum þeim, sem sigurvegararnir lögðu undir sig í stríðinu, á þann hátt, að skifta þeim milli stórveld- anna. Stórveldin hafa síðan hag- nýtt sér auðlindir landanna, eftir því sem föng voru á. Bændur eru flæmdir burt af jörðum sínum, og er þeir hröklast til borganna, eru þeir arðnýttir á miklu grimm- úðugri hátt, en verkamenn heimalandanna, meðan samtök þeirra voru í bernsku. Vinnu- tíminn er 12—16 stundir á dag og launin svo smánarleg, að eng- inn Evrópumaður myndi geta framfleytt lífinu af þeim, þó að hann væri einhleypur. Híbýh'n myndu tæpast þykja boðleg svín- um meðal „siðaðra" manna. Ef þrælarnir rísa ge£n erlendu „verndurunum" ,eru þeir skotnir niður eins og fé. Sjálfstæði smáríkjanna í Ev- rópu, sem eru í Þjóðabandalag- inu, er að eins á pappírnum. Stórveldin ráða lögum og lofum. Samkvæmt lögum Þjóðabanda- lagsins, eru þau skyld að leggja til herstyrk í ófriði og greiða fyr- ir her, sem leggur leið sína gegn um landið. „I næsla stríði verða engar hlutlausar þjóðir," sagði éinn af sérfræðingum Þjóða- bandalagsins fyrir skemstu. Með Þjóðabandalaginu hefir stór- veldunum tekist að skipulags- binda smáfíkin þannig, að þau geta sigað þeim út í styrjöld fyrir sig, hvenær sem þörf gerist. Að hvaða notum getur ísland orðið stórveldunum í næstu styrjöld? Það er nægilega ljóst af lögum Þjóðabandalagsins, að stórveldin gætu samkvæmt alþjóðalögum notað landið eins og þeim líkaði í hernaði, ef það væri meðlimur. Þá er fyrst að athuga hverjir eru líklegir til að berjast í næstá ó- friði. í lögum Þjóðabandalagsins er öllum bandalagsþjóðum gert að skyldu að veita allan þann styrk, „Afvopnun" ' danskra Jafnaðarmanna", skósveina Þjóðabandalagsins. RíkisþingiS danska samþykti ný- lega lög um „afvopnun". Lög þessi sýna glöggt, ekki einungis hatur dönsku sósíaldemókratanna, sem bera ábyrgSina á þeim, til Soviet-Rúss- lands, heldur einnig aívopnun sér- hvers auSvaldsríkis er aS eins mögu- leg aS því leyti, sem hún ekki kem- ur í bága viS hernaSaráform auS- valdsins gegn ráSstjórnarlýSveldinu. Danski sósíaldemókrataflokkurinn <á sigur sinn viS sröustu kosningar því aS þakka, hve vel hann notaSi sér hina almennu friSarþrá verkalýSs og millistéttar. Kosningabeita sósíal- deinókratanna var alger afvopnun til lands, heldur einnig aS afvopnun sér- koma lítiS „hlutleysis-gæsluliS" eSa ,,landamæralögi-egla". AuSvaldsblöS Englands, Póllands og Eystrasalts- landanna mótmæltu þessu meS mikl- um ákafa og bentu á skyldur Dan- merkur gagnvart ÞjóSabandalaginu. Þau bentu sósíaldemókrötunum dönsku á þaS, aS Danmörk væri skyld til aS hafa landher og flota til þess aS verja landiS, hjálpa öSrum löndum og taka þátt í herferSum ÞjóSabandalagsins, þegar á þyrfti aS halda. Þetta var meira en nóg ástæSa fyr- ir dönsku sósíaldemókratana til aS svíkja opinberlega kosningaloforS s'm; t. d. skrifaSi blaSiS „Baltiske Presse" 24 stundum eftir aS kosninga- úrslitin urðu kunn: „ViS þekkjum allir ættjarSarást danska sósialdemó- krataflokksins og efumst því ekki um aS þessi stóri og voldugi flokkur at- hugar betur hinar víStæku hernaö- arlegu afleiðiugar málsins." Og þaS kom á daginn, danski sósíalistaflokkurinn, sem í heims- styrjöldinni greiddi atkvæSi meS 500 milj. króna útgjöldum til hernaíiar- ^þarfa, „athugaSi máliS betur." Um miSjan september viSurkendi her- málaráSherrann opinberlega, aS Dan- mörk ætli sér aS efna loforS sin viS ÞjóSabandalagiS; ætli sér reyndar aS „afvopna", en enganveginn aS afnema landvörnina. Eftir aS hinn svokallaSi jafnaSar- maSur, Stauning forsætisráSherra, kom heim af síSasta fundi Þjó'ða- bandalagsins, birtist afvopnunartil- laga^dönsku „jafnaSarmannanna" í breyttu ljósi. Samkvæmt henni skyldi lögS áhersla á, aS efla sjóliSiS, hern- aSarútgjöld skyldu hækka úr 9 upp i 18 miljónir króna. Auk þess voru lagSar fram tillögur um aS endur- bæta og stækka herskipaflotann aS miklum niun. Þessi aukni vígbúnaSur Dana voru ekki aS eins óskir og k'röfur ÞjóSabandalagsins, heldur áttu þær og sögulegar rætur á ötSr- um vettvöngum. England lítur á Dan- mörku „sem þægan vörS um sigling- arleiSirnar þrjár til Eystrasaltsins", eins og blaSiS „Kreuz Zeitung" komst aS orSi. Dönsku sósíaldemókratarn- ir litu á þaS sem skyldu Danmerkur, aS taka aS sér þetta verk fyrir auS- valdiS í hinni fyrirhuguSu krossferS þess gegn ráSstjórnarlýSveldunum. er þau mega, til að ráða niður- lögum „friðrofa". Hver verður þessi „friðrofi"? I síðustu heims- styrjöld deildu báðir aðiljar um það, hvor þeirra væri friðrofi og niðurstaða hefir ekki fengist enn. En nú hefir Þjóðabandalagið gert ráðstafanir til að girða fyrir all- an misskilning. Briand, hinn franski, hefi skilgreint þetta frið- rofa-hugtak þannig, að sá væri „friðrofi", sem væri í andstöðu við lög Þjóðabandalagsins eða þá samninga, sem njóta verndar þess. Samkvæmt þessari skil- greiningu er auðvelt að sjá, hver skuli skoðast friðrofi. ' Allar at- hafnir Ráðstjórnarlýðveldanna í utanríkismálum eru í andslóðu við lóg Þjóðabandalagsins. Frá þessu sjónarmiði er sjálf tilvera verkalýðsríkisins fiðrof. Úrlausn- arefnið verður þá að eins hvaða tíma skuli velja til að fara með hernaði gegn þessum „friðrofa", og hvernig best sé að telja al- menningi trú um, að Þjóðabanda- lagið eigi hendur sinar að verja. Vér höfum þegar bent á, að það er lífsskilyrði fyrir auðvald- ið, að fara með hernaði gegn Rússlandi hið bráðasta. Vér get- um þess vegna gert ráð fgrir því, að næsta stríð verði strið milli heimsveldanna tvcggja, heims- veldis auðvaldsins og heimsveldis verkalýðsins. Hvaða hernaðarlega þýðingu hefir ísland í stríði milli Rúss- lands annarsvegar og Vestur-Ev- rópu og Bandaríkjanna hinsveg- ar? Vér skulum ekki liætta oss út á bálar brautir sérfræðiimar, en nefna að eins það, sem mest liggur í augum uppi. Stórveldin haf a lagt mikið kapp á það, á síðustu árum, að kanna flugleiðirnar yfir heimskauta- löndin. Stystu flugleiðirnar milli Ameríku og Ráðstjórnarrikjanna liggja yfir Ishafslöndin. Stysta flugleið frá Bandaríkjunum til Moskva liggur yfir Island. Ef tak- ast skyldi að gera þessa ílugleið færa, er það auðskilið, livaða þýðingu það myndi liafa fyrir landið. Fyrir Bretland getur matvæla- öflun orðið afar þýðingarmikið atriði í næsta striði. Ef uppeisn- ir verða í nýlendunum eða sam- göngur við þær teppast, myndu fiskimiðin við ísland verða þeina kærkomið forðabúr. Vér getum verið vissir um, að í næsta stríði taka Bretar öll matvæli vor og skamta oss verð fyrir. Ef Island gerist meðlimur. ,í Þjóðabandalaginu, er samkvæmt alþjóðalögunum hægt að þröngva oss iil að ganga í lið með óvinum mannkynsins gegn vold- ugustu menningaröflunum, sem veraldarsagan þekkir. Hvað skeður á Alþingishátíðinni? Vera má„að öflug mótmæli frá íslenskri alþýðu geti aftrað því, að landinu verði fleygt í faðm erlends drotnunarvalds á þúsund ára hálíðinni. En eftir öllum sól- armerkjum að dæma, yrði það þá aðeins frestur til næsta Alþing- is. Á Sturlungaöldinni seldu liöfð- ingjarnir landið í hendur er- lendum koiumgum. Á eftir fóru miðaldir íslands, með öllum þeim hörmungum, sem lesa má um í sögu landsins. Ef böfðingjarnir á tuttugustu öldinni selja landið í hendur Þjóðabandalaginu, eru það síst minni landráð. íslensk alþíjða mun hafa glögg- ar gælur á því.hvað margir Giss- urar Þorvaldssynir verða saman- komnir á Alþingi á Þingvöllum næslu daga. Þessa daga gefur íslenskur verkalýður rússneskri alþýðu drútlarvél. Sú gjöf er tákn þess, að alþýðan á íslandi mun standa við hlið rússnesku stéttarbræðr- anna í hinni yfirvofandi baráttu milli auðvalds og verkalýðs um h eimsyfirráðin. Hvort það á fyrir oss íslend- ingum að liggja í náinni framtíð, að búa við hrörnandi auðvalds- skipulag] og erlent kúgnnarvald eða skipulag jafnaðarstefnunnar, veltur d því, hvernig þessari bar- áttu lýkur.

x

Rödd verkalýðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Rödd verkalýðsins
https://timarit.is/publication/856

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.