Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.05.1922, Blaðsíða 5

TÍMARIT V. F. I. 1922.
27
ing í voginn er skerjótt mjög. Svo er Fílavogur vestan á eyjunni, en hann er þröngur, fyrir
opnu hafi, og haldbotn er slæmur.
Berufjörður hefir verið álitinn góður staður að leita til, en þokur eru þar tíðar og langvar-
andi. Til þess að komast til Berufjarðar sunnan úr Lónsvík í dimmu, þarf að leggja leið
sína fyrir utan P a p e y, en á þeirri leið eru einnig sker langt undan eynni. Selskerin, Heim-
asti-boði, Miðsker og Ystiboði. En þar eð búast má við að kompásar í öllum mótorbátum
vísi meira eða minna frá hinu rjetta, og að formenn ekki ávalt sjeu vissir um, hve mikil sú skekkja
er, þá er hjer einnig um hættu að ræða, þar sem við það bætist að ferðin (hraði) yfir grunnin verður
ónákvæm sökum strauma. Auk alls þessa, sem nú er talið, æða straumar oft yfir þetta svæði með
hafróti miklu, á þeim tíma árs, sem mönnum leikur hugur á að sækja umgetna fiskislóð. Austfirð-
ingar hafa nú augastað á þrem stöðum, sem þeir ætla að ekki muni ókleyft að gjöra mótorbáta-
höfn, eða brimgarð, sem veitt gæti skjól í hinum verstu áttum. pessir staðir eru: Hvalneskrók-
ur við Eystrahorn, Papós og Hornaf j arðarós,
Um Hvalneskrók hefir verið ritað í Ægi, en það er af ókunnugleika gjört og eftir annara
sögusögn. Hr. ingeniör Kirk hefir á yfirreið sinni í sumar skoðað krókinn og gefur væntanlega skýrslu
um hann. Svo sýnir hið nýja kort nr. 193 (14. maí 1918) mál þetta frekar. Hvalsneskrók-
u r er ekki f 1 ó i, v í k eða f j ö r ð u r, aðeins vik eða b u g ð a á ströndinni, sem blasir beint við út-
synningum og vestanáttum, og dýpi er þar svo, að fáa faðma frá landi eru um 30 fet. Auk þess er
Krókurinn svo langt frá híbýlum manna, að hvorki væri um viðgerð eða annað að ræða,
mönnum til hjálpar í nauð. Ogþegar tilliter tekið til þess, þá gæti svo farið, að þeir
bátar fengjust ekki vátrygðir, er væru að veiðum fyrir sunnan land, og hefðu aðeins stað án tækja og
verkfæra til viðgerða, að staðnæmast á milli róðra, eða að flýja til í ofsaveðrum. Papós
virðist þó skárri, þegar á alt er litið, en leiðin inn á lægi er vandrötuð og hana fara ekki aðrir en
kunnugir. 2 km frá ósnum er bær, og sem stendur mun ábúandinn ekkiþekkjahinarjettu
1 e i ð, hvað þá aðrir. Straumur í ósnum er stríður, nær alt að 6 m í 1 n a h r a ð a, og með út-
straum oft miklir brotsjóir fyrir u t a n ósinn. H o r n a f j a r ð a r ó s er hættuleið vegna hins
mfkla straums, sem þar er. Er skipum þeim, sem inn í höfnina ætla, gefin merki frá A u s t-
u r f j ö r u t a n g a. Er þar merkistöng reist og merkin geíin með kúlum. Straumskifti
verða 1 klukkutíma eftir að flóð og fjara hafa verið. Er inn úr ósnum kemur, eni eyjar
og hólmar í firðinum og skjól nóg. Mönnum hefir dottið það í hug, að minka mætti strauminn 1
Hornafjarðarós að miklu eða öllu leyti, með því að g r a f a s k u r ð i gegnum sandana og fá
útrensli vatnanna annarsstaðar; tækist það, líkja kunnugir menn innsiglingu þeirri, sem þá mundi
verða í Hornafjörð, við innsiglingu í V e s t m a n n a e y j u m. Einn staður er enn, sem ekki hefir veiið
tilnefndur, en það er Hornsvík milli Hafnartanga og Stokksnes. pangað er hrein leið
og er dýpi í mynni víkurinnar 13—15 metrar og smágrynnir til lands að 5,5—3,5 m, 200 metrum frá
botni víkurinnar. Yst á hinum lága Hafnartanga er klettur og 90—100 m fyrir utan hann
er b 1 i n d s k e r, og í miðri víkinni er landfast sker, sem ávalt er upp úr, og nær það um 190 metra
út frá fjörunni, og hlýtur það að gefa skjól. Ekki þarf mikið til þess að brjóti fyrir utan oddann á
Stokksnesi, alt að 550 m frá landi. 1 útsynningum og vestanátt er þama skjól af Stokksnes-
i n u og ládeyða í öllum norðlægum áttum, en fyrir austan og suðaustan vindum er víkin opin, og
mun þá mikill ósjór vera á henni í stormum. Að öllu samanlögðu virðist þessi staður hafa ýmsa kosti
til að bera , sem væru þess verðir, að þeim væri gaumur gefinn. Allir sjá þörf einhvers afdreps fyrir
þá báta, sem hætta sjer suður í Lónsdjúp til veiða um h á v e t u r, og eru það litlir, að birgðir
af m a t, s a 11 i og o 1 í u er ekki hægt að flytja, og eru auk þess engin skip til að standa á móti veðr
um í Atlanshafi. Hjer tekur nú við sú hin mikla sandauðn, sem telja má frá Knappavalla-
ós og Ingólfshöfða, sem rís eins og eyja upp úr söndunum. paðan heldur sandauðnin áfram,
fram með Meðallandsbugtinni. Allir sandarnir eru skornir í ám og elfum og er þar fjöldi
ósa við ströndina, svo sem Tangaós, Svínaf ellsós, Síki, Markós, Veiðiós, Blautiós,
E y s t r i-M elós, Vestr i-M elós, Rauðabergsós, Nýiós, Hvalsíki, Veiðiós og
Skaftárós. Milli Rauðabergsóss og Nýjaóss, nokkuð frá ströndinni, er s æ 1 u h ú s það
fyrir skipbrotsmenn, er konsúll Thomsen ljet reisa. Sandar þessir eru einu nafni nefndir Skeiðar-
ársandur. Rennur Skeiðará á austurtakmörkum hans, en að vestanverðu eru Núpsvötn; þau
eru margar kvislir, sem koma saman í Vatnamóti, og er Hvalsíki ós úr þeim til sjávar, en
þar fyrir vestan er Brúnasandur.
Meðallandsbugtin er talin frá Ingólfshöfða að Kúðafljóti. Á öllu þessu svæði