Freyr - 01.06.1904, Blaðsíða 5

PREYR.
Ö3
tapið helmingi meira, eða 10°/0, þó alt gangi
vel og mun mega ganga út frá, að það sé rétt;
en það tap er heldur ekki ægilegt, þegar tekið
er tillit til þess, að alt fóður tapar sér við
geymsluna, enda þótt það verkist vel, en sé ó-
þurkatíð, hrekst heyið og skemmist misjafnlega
mikið, verður stundum alls ekki fóðurgæft.
Yothey er auðmelt, lystugt og holt. Það
hætir vetrarfóðrið, einkanlega ef lítið er til af
rófum og bezt er að treyna það fram á vor;
fóðurbreyting verður svo lítii, ef hægt er að
gefa það fram í græn grös.
Sumstaðar í Skotlandi er votheyið gefið ein-
göngu, en heppilegast er þó að gefa það með
þurru heyi og mjólkurkýr ættu að fá kraftfóð-
ur að auki. Sumir gefa a/3 þyngdarhluta afvot-
heyi með */, af þurru heyi. Séu rófur gefnar
líka, ætti að gefa minna af votheyinu.
Schumann segir, að í Noregi sé mjólkur-
kúnni gefið á dag 16—20 pd. votheyi, 10 pd.
afþurru heyi og 2 pd. af kraftfóðri. Votheyið
má ekki gefa fyr en búið er að rnjólka, því
lyktin sem leggur af því, getur annars haft á-
hrif á mjólkina.
Eg vil að endingu taka það fram enn á ný,
að það er afar áríðandi að votheysgjörð verði
almenn hér á landi, bæði vegna óþurkanna,
sem ott eru til stór tjóns um heyskapartímann
og svo líka vegna þess, að ef vér förúm að nota
kraftfóður til muna handa kúm, þurfa þær að
fá safamikið fóður með, vothey eða rófur.
Einar Helgason.
„Lungnadrep og skitupest"
á sauðfé
í Norður- og Austuramtinu.
A síðustu fjárlögum veitti alþingi fé til þess
að rannsaka skitupest og lungnaveikiá sauðfé,
er einkum hafa gjört vart við sig í Þingeyjar-
og Múlasýslum og valdið þar allmiklu tjóni
nú á seinni árum. Fól stjórnarráðið mér
rannsókn þessa og vil ég nú skýra lesendum
„Ereys“ frá ýmsu þvi, er ég varð vísari á
ferð minni austur í vetur, enda þótt langt sé
frá því, að rannsókninni sé lokið enn. Dvaldi
ég lengst um á Fljótsdalshéraði, því að þar
hefir veikin víða verið mjög slæm í vetur,.
drepið á sumum hæjum frá 50 til 70 gemlinga,
,en lítið sem ekkert horið á henni í Þingeyjar-
sýslum, enda fór ég þangað aðeins snöggva
. ferð jil þess að komast íýrir það, hvort af
sörnu orsök væri og varð .sú raunin á. Flestar
athuganir minar eru því gjörðar 1 Fljótsdals-
héraði.
JÞað eru aðeins fá ár (3—4) síðan drepsótt
þessi fór að gjöra vart við sig að mun í Múla-
sýslum, en í Þingeyjarsýslum mun hún ver hér
; um bil helmingi eldri. Auðvitað hefir oft bor-
i ið |á líkri veiki áður, en aldrei hefir hún verið’
viðlíka skæð eða drepið eins margt . og nú
síðustu árin; þó minuast elztu menn þess bæði
í Þingeyjar og Múlasýslum, að um og f'yrir
1860 hafi gengið illkynjaður faraldui- í fé, er
líkst hafi pest þeirri er hér um ræðir.
Það eru einkum lömbin eða gemlingarnir, sem
sýkjast og drepast úr pestinni, en þó er
hún æði algeng í áin og öðru fullorðnu fé, en
fátt er það af eldra fé, sem húu verður að
, bana; þó vil ég geta þess, að í fyrra sumardráp-
ust í Fljótsdal allmargar kvíær úr péstinni og
það um hásumarið, en ekki lítur út fyrir að
fé drepist úr henni að mun á afréttum, því að
haustheimtur haf'a yfirleitt ekki verið neitt
lakari þessi áriu en áður fyrr.
Ollum bæudu’m þar eystra, er ég hafði tal
af, kom saman um það, að fyrst færi að bera
á veikinni að mun nokkru eftir það, að lömh
væru tekin á hús og bey, og að sýkin sé ekki
bundin við neinn vissan tima árs, sýnist mega
ráða af því, að hún fer mjög eftir því hvenær
lömb eru tekin inn. I vetur var alment ekki
farið að gefa lömbum fyrr en um nýjár, þar
sem tíð var mjög góð, enda fór ekki að bera á
pestinni fyrr en eftir miðjan janúarmánuð, en i
fyrra voru lömh tekin í desemberbyrjun og þá
bar á veikinni strax fyrir jól. Það er ekki
óalgengt, að mest sé um pest þessa, þar sem
fó er mikið gefið inni og hefir það leitt til
þess, að sú skoðun hefir myndast hjá sumum,
að veikindi fjárins stafiaf ofgóðri meðferð, kyn-
ið sé orðið kveifarlegt af ot miklu dálæti.