Freyr - 01.06.1904, Blaðsíða 7

FREYE.
55
á komið og eru þeir á sífeldu iði og skriði,
hringa sig og rétta á víxl.
I vinstur og görnum fann ég ætíð meira
eða minna af ormum. Eru sumar tegundir svo
smáar, að þær sjást ekki með berum augum
(strongylus Ostertagi, str. filicollis og str. re-
tortæformis), nema þegar svo mikið er af orrnun-
um, að þeir eru í löngum, samaníléttuðum flækj-
um; aðrar tegundir (strong. hypostomus, str.
dentatus(?) og trichocephalus af'finis) eru vel
sýnilegar og finnast þær einkum í ristli og
botnlanga. Auk þessara sívalorma fann ég
bandorma í görnum margra lambanna — svo
og lungnayrmlinga, sem kindin hafði kingt.
I meltingarfærum sumra lambanna fann óg
allar þessar tegundir, nema str. dentatus(?), er
ég fann aðeins í einu lambi, er ég krufði í
-Þitigeyjarsýslu, en auðvitað var mergðin af
þeim afarmismunandi. Fæst fann ég 3 teg-
undir í einu lainbi. I meltingarfærunum valda
ormarnir maga og garnakvefi, mismunandi ill-
kynjuðu eftir mergð og tegund ormanna.
Einkennilegt við skrokka allra þessara orma-
sjúklinga, þeirra að minsta kosti, er sjúkir
hafa verið um hríð, er það, að þeir eru oftast
grindhoraðir, öll fita horfin og i staðinn komið
vatnskvap, allir eitlar svartir og bólgnir, blóðið
vatnsþunt og optast vatu í kviðholi, brjóst-
holi og hjartapoka (gollurshúsi).
Eg vil ekki fara frekara út í þá sálma, að lýsa
hér sjúkdómsbreytingum þeim, er ég fann í
kroppuuum eða byggingu og lögun hinna ein-
stöku ormategunda, því að það yrði of langt
mál, enda óþarft að svo stöddu, en það eitt er
víst og áreiðaulegt, að „lungnadrepið“ í
Norður- og Austuramtinu stafar at luugua-
ormum og „skitupestin“ aðallega af maga- og
garnaorroum. Aðallega segi ég, af því að
lungnayrmlingar geta valdið niðurgangi,
þegar mikið af þeim fer niður í maga og
. garnir.
Eins og þegar er tekið fram, faun ég í öllum
skrokkunum bæði lungnaorma og maga- og
garnaorma og er það sönnun fyrir því, að
lungnaveikin og skitupestin fylgjast vanalega
að, enda eru lífsskilyrði þessara orma að
mestu leyt-i lik og því einkar eðlilegt að líkar
orsakir séu þess valdandi, að þeir lendi ofan í
kindina og sýki hana. (Framh.)
MagnúsEinarsson.
Kjötsölutilraunir
' herra Hermanns Jónassonar.
Herra Hermann Jónasson hefir dvalið í vet-
ur erlendis til þess að kynna sér kjötsölu og
reyna að selja 12 tunnur af íslenzku saltkjöti,
er hann hafði með sér. Fékk hann til fararinnar
2000 kr. úr laudssjóði og hefir hann nú samið
skýrslu um árangurinu, sem prentuð er í Bún-
aðarritinu.
Það ræður að líkindum að bændur, sem
mestmegnis lifa af sauðQárrækt, muni fýsa
mjög að frétta af ferð þessari og gjörði ég mér
þvi far um að ná strax 1 skýrsluna og lesa, til
þess að „Freyr“ gæti fært lesendum sínum
einhverja mola af þeim tróðleik, sem í henni
mundi finnast og landið hatði svo dýru verði
keypt, en þótt ég hafi nú lesið skýrslu þessa
tvisvar sinnum, hefi óg ekki getað fuudið neitt,
sem þess sé vert, að skýrt sé frá því hér í
blaðinu. Því að ekki tel ég það í frásögur
færandi, að Herrn. losnaði við kjötið, þótt
sumt færi fyrir lítið, og að haun komst að
þeirri niðurstöðu, að við gjörðum réttast í að
éta kjöt okkar sjálfir. Annarserrétt að menn
lesi skýrslu þessa t.il þess að sauufæra sig um,
hversu illa þessum 2000 kr. hefir verið varið;
því að það rná fullyrða, að hr. Hermaun hefði
getað selt kjötið og útverkað „aðaláraugur ferð-
ar sinnar“ og skrifað þessa ritgjörð, þóttt hann
aldrei hefði farið utau, heldur setið heinia á
Þingeyrum og skrifað nokkur sendibréf til
Kaupmannahafnar og Noregs.
Það er annars ekki auðráðin gáta, hver til-
gangur Búnaðarfélags Islands hafi verið, er það
fann upp á að senda hr. H. með þessar 12
umræddu saltkjötstunnur. — Eg hafði hugsað
mér, að haun hef’ði kjötið með sér aðeins sem
sýnishorn af vöru, er hann sem annar verzl-
unarvörubjóður miðlaði frá sér ýmsum kjötsöl-
um, til þess að færa sönnur á orð sín, að hann
hrósaði saltkjötinu íslenzka ekki um of. Eða
þá, að hr. H. hefði verið falið að gjöra ýmiskonar